Mali Kural rafa bütçe şaha kalktı

Mali Kural'ın rafa kaldırılmasının ardından açıklanan bütçe rakamları 'seçim ekonomisi' eleştirilerini yapanların yüzünü kara çıkardı. Eylül ayında yüzde 27,1 azalarak 6 milyar 903 milyon TL olan bütçe açığı Ekim ayında da geriledi. Geçen yılın ekim ayında 2 milyar 421 milyon lira olan bütçe açığı yüzde 24,2'lik bir azalma ile 1 milyar 835 milyon liraya geriledi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ekonominin belirli kurallar çerçevesinde yönetilmesini öngören Mali Kural'ı, Ağustos ayında, “Kendi IMF'mizi yaratmaya gerek yok” sözleriyle rafa kaldırmıştı. Başbakan'nın Mali Kural'ı rafa kaldırmasının ardından farklı çevrelerden seçim ekonomisi eleştirileri yapıldı. Seçimlerin öncesinde atılan bu adımın AK Parti'nin rahatça para harcaması için yapıldığını belirtenler, bütçe açıklarının giderek artacağını savunmuşlardı.

Fakat Mali Kural'ın ertelenmesinden sonra açıklanan bütçe rakamları, yapılan eleştirilerin haksızlığını ortaya koydu. Eylül ayında yüzde 27,1 azalarak 6 milyar 903 milyon TL olan bütçe açığı Ekim ayında da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 24,2 gerileyerek 1 milyar 835 milyon TL oldu. Ocak-Ekim dönemindeki bütçe açığı ise 23 milyar 394 milyon TL oldu.

Merkezi Yönetim Bütçesi'nden yılın 10 aylık döneminde 230 milyar 30 milyon lira harcama yapılırken, bütçe gelirleri 206 milyar 906 milyon lira olarak gerçekleşti. Maliye Bakanlığı, 2010 yılı Ekim ve Ocak-Ekim dönemi Merkezi Yönetim Bütçe uygulama sonuçlarına göre, ekim ayında, bütçeden 21 milyar 203 milyon lira harcama yapıldı, 19 milyar 368 milyon lira gelir elde edildi. Bu şekilde geçen yılın ekim ayında 2 milyar 421 milyon lira olan bütçe açığında yüzde 24,2'lik bir azalma meydana geldi ve bütçedeki açık 1 milyar 835 milyon liraya geriledi.

Ekim'de vergi gelirleri 2009 yılına göre yüzde 20,2 oranında artarak, 16 milyar 622 milyon liraya yükseldi. Faiz dışı fazla rakamı ise geçen yıla göre yüzde 84,8 oranında düşerek, 351 milyon lira oldu. Merkezi Yönetim Bütçe açığı 2010 yılının ilk 10 ayında geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 46.5 azalarak 23.1 milyar TL olark gerçekleşti. 10 ayda faiz dışı fazla yine aynı döneme göre, yüzde 161.6 oranında artarak 18.3 milyar TL oldu.

10 aylık dönemdeki 206 milyar 906 milyon liralık bütçe gelirinin ise 170 milyar 411 milyon lirası vergilerden geldi. Bu dönemde vergi dışı gelirler 29 milyar 802 milyon lira, özel bütçeli idare öz gelirleri 4 milyar 994 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurum gelirleri de 1 milyar 698 milyon lira oldu. Ocak-ekim döneminde bütçe gelirlerinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 18 oranında artış meydana gelirken, bütçe giderlerindeki artış yüzde 5,2'de kaldı. Geçen yıla göre yüzde 22,5 oranında artan vergi gelirlerinde ise en yüksek tahsilat artışı yüzde 48,4 ile harçlarda, yüzde 36,4 ile ithalde alınan KDV'de ve yüzde 30,9 ile özel tüketim vergisinde sağlandı. 2009 yılının ilk 10 ayında 7 milyar 12 milyon lira olan olan faiz dışı fazla rakamı ise bu yıl yüzde 161,6 oranında artarak, 18 milyar 345 milyon liraya çıktı.

Ocak-ekim döneminde ise bütçe harcamaları 230 milyar 30 milyon lira oldu. Bu dönemde 41 milyar 470 milyon liralık faiz ödemesi yapılırken, faiz hariç giderler de 188 milyar 561 milyon lira olarak belirlendi.10 aylık dönemde bütçedeki 286 milyar 981 milyon liralık ödeneğin yüzde 80,2'si kullanıldı. Bu dönemde personel giderleri 52 milyar 753 milyon lira, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) devlet primi giderleri 8 milyar 958 milyon lira, mal ve hizmet alım giderleri 19 milyar 275 milyon lira, cari transferler 84 milyar 680 milyon lira, sermaye giderleri 14 milyar 852 milyon lira, sermaye transferleri 3 milyar 312 milyon lira, borç verme kalemi de 4 milyar 730 milyon lira oldu.