“Hepimiz Ermeniyiz” ne demek?

Durduk yerde kendimize iş çıkartıyoruz. Vefatlar ve cenaze törenleri insanların hislerinin en dipte dolaştığı özel durumlardır. Boşuna ''yas'' dememişler; kaybımızın ardından gözyaşı dökmekle kalmaz, ölenin hayatını gözümüzün önünden geçirir, ''ölüme'' ne kadar hazırlıklı olduğumuzu düşünerek kendimizi de hesaba çekeriz.

Çekmiyorsak, yalnız ölümü değil hayatı da anlamıyoruz demektir…

Hrant Dink''in öldürülmesi herkes için böyle bir fırsattı. Hiçbir zorlama ve baskı olmaksızın cenazenin arkasından yürüyen kitleler, kendisini tanısın tanımasın, Hrant Dink''in kaybının büyük bir boşluk meydana getireceğinin bilincinde insanlardı. Dışta ve içte pek çok konuda sıkışmış bir ülkede, kendisinin doğal tarafı olduğu bir konuyu tartışarak sonuca ulaştırma çabasında birinin suikasta uğraması, törene katılanların ülkeleri adına varolan endişelerini daha da büyütmüştü... Adı ''Hrant'' olan ''Ermeni'' asıllı bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşını, yüreklerinde yer eden o endişe ile, mezarına kadar izledilerse bundandır.

Ellerde taşınan “Hepimiz Hrant Dink''iz” ve “Hepimiz Ermeniyiz” pankartlarını bu gözle görmek ve değerlendirmek gerekir.

Kaç gündür farklı değerlendirmeler dinliyor, okuyoruz. Kimi, “Hepimiz niye Hrant olalım, hepimiz Mehmet''iz, Ahmet''iz” diyor, kimi de “Hayır, Ermeni değiliz, hepimiz Türküz” tepkisini veriyor. Bu arada, çok daha derin düşüncelere dalıp, “Ben Kürdüm, şimdi ''Hepimiz Ermeniyiz'' dersem, yarın karşımıza ''Hepimiz Türküz'' diyenler çıkar” tarzında akıl yürütenler de oluyormuş…

Ne kadar derin, ne kadar ince düşünceler bunlar…

Oysa, bir cenaze töreninde, ''Ermeni'' kimliği yüzünden onun hayatına kast ettiğini kurşunu sıktığı anda etrafa ilân etmiş bir kâtilin elinden ölümü tatmış bir dostun tabutu arkasından yürünürken, sessizce taşınan o pankartların dinî/millî bir mesaj içermediğini görmemek için kör olmak gerekir. ''Ermeni olmak'' istenince elde edilebilecek bir şey midir ki, böyle düşünenler çıkabiliyor? Bırakın Ahmet-Mehmet''i, bir Hayk veya Agop bile nasıl kast edilen anlamda Hrant olabilir ki?

Herkesin dinî ve etnik kökeni kendine özeldir; insanlar kabuk değiştirir gibi kökenlerini değiştirmezler… “Hepimiz Hrant Dink''iz” veya “Hepimiz Ermeniyiz” cümleleri böyle bir dönüşümü veya değişme isteğini dile getirmez… Çok daha farklı, herkesin rahatlıkla üzerinde anlaşabileceği bir başka dönüşüm talebidir o cümleler. ''Öteki'' olanın halinden anladığını, ona reva görülen muameleyi uygun görmediğini daha iyi nasıl ilân edebilir ülkesi adına endişeli ve kaybettiğine yüreği yanan biri?

İçimizden birine, kökleri bu topraklarda bulunan bir Ermeni''ye, kalemini kendi doğrularını ifade etmek için kullanan bir gazeteciye, bu kimlikleri sebebiyle sıkılan kurşunlardan hicap duymamız, cenazesi kalkarken kendimizi sorgulamamız gerekirken, bunu yapanları kınamamız?.. Akıl alır bir şey değil gerçekten…

“Hepimiz Hrant Dink''iz” demekle diyenlerin adları Hrant''a, “Hepimiz Ermeniyiz” diyenlerin etnik kökenleri Ermeni''ye dönüşmedi; kimse Hıristiyan da olmadı öyle bir pankart taşıdığı için…

Birleştirici amaçla yapılan jestleri bile ayrımcılık için kullanmayı iyi beceriyoruz.