Müslüman toplumda yılbaşı

Düşünme, akıl ve irade sahibi olma gibi özelliklerle donatılan insanın davranışları bir sebebe dayanır. Bir davranış, önce tahayyül edilir, sonra tasavvura dönüşür, en sonunda da fiiliyata inkılap eder. İşte, fiiliyata kadar geçen bu süreçte insan, akıl ve şuuruyla “neden ve niçinleri” çok iyi etüt ettikten sonra iradesiyle yapıp yapmamaya karar verir.

Bu gözle yıl başı kutlamalarına baktığımızda büyük bir boşlukla karşılaşmaktayız. Bir Müslüman yıl başını neden kutlar? Bir yıl daha yaşlandığı için mi? Karşısına ne çıkaracağı belli olmayan yeni bir yıla kavuştuğu için mi? Herhalde cevap hiç birisi değil. 1800'lü yıllarda kültürümüze giren yıl başı kutlamalarının sebebi olarak verebileceğimiz en yerinde cevap “taklit” olsa gerek. Nasıl bir çocuk kendisinden daha güçlü olan büyüklerini taklit ederse; son dönem Osmanlı Toplumu da geri kalmışlığın sebebini dininde ve kültüründe, çareyi Batı'nın değerlerini ve kültürünü aynen taklit etmekte aramış.

Kaynaklara göre Hz.İsa'nın doğum gününe dair kesin bir bilgi yoktur. Bu konuda Hristiyan kaynaklarında farklı tarihler yer almaktadır. Rivayetlere göre Hz. İsa'nın doğum tarihi milattan önce dört veya altı yıl evvel olup, gün olarak da Batı'daki kiliseler 25 Aralık gününü kutlarken, Doğu kiliseleri ise bu günü 6 Ocak olarak kabul etmektedirler. Hz. İsa'nın doğum tarihindeki ihtilafların sebebini ise Meydan Larousse 'Noel' maddesinde şu şekilde açıklamaktadır: “Milattan önce güneşe tapan putperestler, tanrı saydıkları Güneş'in her gün biraz daha erken kendilerini terk etmesine üzülürlerdi. 25 Aralık'ta günler tekrar uzamaya başlayınca, Güneşin kendileri ile kalmaya razı olduğuna sevinerek kutlamalar yaparlardı.” Bu kutlamalar sırasında dans ederler, içki içerler ve ışıklandırma yaparlardı. O günde hindi kesme, domuz başı, kaz kızartması yemeyi ve birbirlerine çeşitli hediyeler vermeyi gelenek haline getirmişlerdi.

Yeni Rehber Ansiklopedisi'nde ise konuyla ilgili olarak şunlar anlatılır: “O dönemde Hz. İsa'nın doğum günü kesin olarak bilinmediği için ilk Hıristiyanların Hz. İsa'nın doğumu için kutladıkları özel bir gün yoktu. Roma İmparatoru Büyük Konstantin, putperest iken miladın 313 senesinde Hıristiyanlığı kabul etti. Putperestlikten birçok şeyleri de Hıristiyanlığa soktu. Güneş tanrısının doğum günü kabul edilen 25 Aralık'ı yılbaşı kabul etti. Hz. İsa'nın kurtarıcı tanrı olduğuna inanan Hıristiyanlar da, Hz. İsa'nın 25 Aralık'ta doğduğunu kabul ettiler.”

Sonunda bu geceyi miladi yılbaşı ve Noel olarak her sene kutlamaya başladılar. İşte 25 Aralık-1 Ocak arası bu sebeple eğlence günleri ve tatil olarak kabul edilmiştir. Böylece Noel, Roma Katolikleri tarafından Hıristiyanlığa adapte edilmiştir.