'Neşter 2'de yolsuzluğun bilançosu 8 milyar dolar

Kamuoyunda "Neşter 2" olarak adlandırılan ve yargıdaki davaların seyrinin rüşvet yoluyla değiştirildiği iddialarına ilişkin DGM Savcılığı'nca yürütülen soruşturma tamamlandı. Ankara DGM Cumhuriyet Savcısı Ömer Süha Aldan, operasyon çerçevesinde ortaya çıkan yolsuzluk ve usulsüzlüğün boyutunun 8 milyar dolar olduğunu kaydetti. Aldan, aralarında Turkcell Yönetim Kurulu üyesi Ersin Pamuksüzer, Show TV Genel Müdürü Saner Ayar, Garanti Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Ali Can Verdi ve Yargıtay Üyesi Ergül Güryel'in oğlu avukat Cenk Güryel'in de bulunduğu 19 sanık hakkında "çete" suçundan dava açtı. İddianamede ayrıca, isimleri verilmeyen iki Yargıtay üyesinden söz ediliyor. İddialarla ilgili olarak Yargıtay'da süren soruşturma ise önümüzdeki günlerde sonuçlandırılacak.

İddianamede, yargıda dönen rüşvet ve yolsuzluk çarkını tüm ayrıntıları ile gözler önüne seren Aldan, bu soruşturmanın Türk yargısına önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Aldan, "Sanıkların taraf olduğu hukuk davalarının dava değeri ile ceza davalarına konu usulsüzlüklerin yıllık maddi boyutu gözönüne alındığında ortaya çıkan yolsuzluk ve usülsüzlüğün boyutu 8 milyar dolardır" dedi.

Soruşturma sayesinde, çoğu hakimin iradesine ipotek konamayacağının açığa çıktığını vurgulayan iddianamede, "Dolayısıyla soruşturma kimi özel kesimin yargı kararlarını da kullanarak, kamu kurumlarının kaynaklarıyla beslenme alışkanlıklarını devam ettirdiklerini, kimi zaman ise bazı özel şirketlerin yargı kararlarını rakiplerini alt etmenin bir aracı gibi gördüklerini ortaya koymuştur" görüşüne yer verdi. Toplam 106 sayfalık iddianamede, yolsuzluk ve rüşvet olayının sanık Haldun Erdavran'ın telefonlarının dinlenmesi ile ortaya çıktığı hatırlatıldı. Aylarca süren teknik takip sonucu, Yargıtay'da devam eden bazı davalarla ilgili üyelerle rüşvet ilişkisinin tespit edildiği kaydedilen iddianamede, "Telefon görüşmelerinden, bazı yargı mensuplarıyla ilgili adli ve idari soruşturma gerektiren eylemlerin gerçekleştirdiğine dair bilgi edinildiğinden, Yargıtay üyeleri açısından Yargıtay Başkanlığı'na, hakim ve savcılar ile diğer yargı çalışanları açısından da Adalet Bakanlığı'na bilgi verilmesi uygun görülmüştür" denildi.

İddianamede, bu bilgilendirmenin ardından 13 Ocak 2004 günü sanıkların gözaltına alınmasına başlandığı hatırlatılarak, soruşturmanın bundan sonrası şöyle anlatıldı:

"Sanıkların ev ve işyerlerinde yapılan aramalarda, suç delili niteliğinde dokümanlar elde edilmiş, yine bir kısım sanıktan elde edilen bilgisayarlara da incelenmek üzere el konulmuştur. Öncelikle sanıkların belli bir iş bölümü çerçevesinde adli ve idari yargı ile yüksek mahkemelerde görülen davaların bir tarafın lehine sonuçlanması için girişimde bulundukları, bu girişimde başarılı olmaları veya bu intibaı yaratmaları halinde lehine karar alınan taraftan menfaat temin ettikleri tespit edilmiştir. Öyle ki sanıkların eylemler içindeki yerleri ve üstlendikleri görevler gözönüne alındığında bir işletme idaresi disiplini içinde hareket ettikleri gözlenmektedir. Keza işletmenin merkezi sanık Haldun Erdavran'a ait büro, işletmenin şubesi ise 'Kuki' adlı bar olmuştur."

Sanıkların bazı davalarda lehte karar vermeleri için bazı yargı mensuplarını tehdit ettikleri ileri sürülen iddianamede, "Soruşturmada sanıkların aralarındaki konuşmalarda, hakim ve savcıların atanmasında, hangi mahkemede görevlendirileceklerine dair yetkilendirmelerde, yüksek yargıda yapılan seçimlerde ve yine yüksek yargı organlarına üye seçimlerinde etkili olmaya çalıştıkları belirlenmiştir" denildi.

Sanıklardan Güryel'in, bir Yargıtay üyesinin oğlu olduğu hatırlatılan idianamede, sanıkların yargı mensupları ile olan ilişkileri şöyle anlatıldı: "Keza sanığın babası 1997-2001 yılları arasında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyeliği yapmıştır. Bu görev süresi içinde bir dönemde Yüksek Kurulun Başkan Vekilliği görevini de yerine getirmiştir. Yine bu sanığın bir yüksek mahkeme üyesine telefon görüşmelerinin içeriğine göre, sanki bir otomobil hediye ettiğini belirten sözler bulunmaktadır. Yine bir başka Yargıtay üyesi de aynı yıllar arasında yüksek kurulun üyelerinden biridir. Bu Yargıtay üyesinin oğlu, Haldun Erdavran'ın eşi Arzu Eren ile şirketlerinden Ar İşletme'nin ortaklığında Vitrin Dekorasyon İnşaat İthalat Mümessillik Ltd. Ştd'nin kurucu ortaklarından biridir. Ayrıca bazı yargı mensupları ile bu sanık arasında ilişki olduğuna dair telefon konuşmaları ve belgeler elde edilmiştir."

Sanıklardan Özgün Öztunç ile bir Yargıtay üyesi arasında da samimi bir ilişki bulunduğu ifade edilen iddianamede, "Öyle ki sanık telefon görüşmelerine göre, bu üyenin yakınlarının bir işe yerleştirilmesi için çaba göstermektedir. Keza bazı sosyal faaliyetlerin de yardımcı olmaya çalışmaktadır" ifadesine yer verildi. Sanıklardan Cenk Güryel'in, babasının Yargıtay üyesi olması nedeniyle Yargıtay'da büyük bir nüfuza sahip olduğu vurgulanan iddianamede, babasının konumu nedeniyle bazı yargı mensuplarının bu sanıkla iyi ilişkiler kurmaya çalıştığı kaydedildi.

İddianamede, "Dolayısıyla sanıklar bazı yargı mensuplarından dava sonuçlarını etkileme hususunda ya açıkça talepte bulunacak kadar rahat hareket etmekte, ya da temas içinde oldukları yüksek yargı mensuplarını devreye sokarak isteklerini iletmektedirler" denildi. Sanıkların isteklerini yerine getirmeyen yargı mensuplarını mesleki gelecekleri konusunda tehdit ettiği belirtilen ididanamede, "Bu duygu içinde olan yargı mensubunun bir korku hali yaşaması olağandır. Böyle bir korku ortamı yaratılması, hiçbir kişisel menfaati olmayan konuda bazı yargı mensuplarını oluşa veya hukuka aykırı karar vermeye yöneltmiştir" görüşüne yer verildi.

İddianamede, sanıkların güçlü oldukları imajını yaratarak yargı mensuplarının gözünü korkuttukları, karşı tarafın işinin halli karşılığında aldıkları önemli miktardaki rüşveti tahsil ettikleri bildirildi. İddianamenin sonuç bölümünde sanıkların tek tek isimleri sıralanarak, eylemlerinin hukuki değerlendirmesi yapıldı. Tüm sanıkların çıkar amaçlı suç örgütü adına faaliyet yürüttükleri ileri sürülen iddianamede, halen tutuksuz bulunan sanıklar Haldun Erdavran, Cenk Güryel, Galip Altuntaş, Özgün Öztunç, İffet Gökbakan, Ersin Refik Pamuksüzer, Orhan Gemicioğlu, Saner Ayar, İhsan Coşkun, Ali Can Verdi, Betül Ebru Edin, Hulki Selim Edin, Rasim Esat Edin, Yasin Gökmen Mungan, Cemil Kazancı, Refik Renda, Burçin Özdemir ve Ahat Erbil'in 2845 sayılı Yasa'nın 20 ve 4422 sayılı Yasa'nın 11, TCK'nun 232, 278, 31, 33, 40, 314/1. maddeleri gereğince yargılanması istendi. Sanıklar hakkında tüm bu maddelerde öngörülen cezalar hesaplandığında yaklaşık her biri için 40'ar yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Birtakım özel ilişkilerinin sanıklarca "tehdit ve şantaj" malzemesi olarak kullanıldığı belirtilen iddianamede, Telekom'un, Telekomünikasyon A.Ş. adı altında anonim şirkete dönüştürülmesi ile ilgili davada, üç Yargıtay üyesinin telefonla aranarak baskı yapıldığı ileri sürüldü.

Yerel mahkeme kararında direnilmesi için Yargıtay'da üç üye ile sanık Cenk Güryel'in Yargıtay üyesi olan babası Ergül Güryel'in telefonla görüştüğü bildirilen iddianamede, bu Yargıtay üyelerine, isimlerinin sadece ilk harfleri belirtilerek yer verildi. İddianamede, şöyle denildi:

"İşin karşılığında yüklü miktarda para kazanacaklarını anlayan sanıklar Haldun Erdavran ile Cenk Güryel, eski kararda direnilmesi için mahkeme heyetine yönelik girişimlere başlamışlardır. O sırada Türk Telekominükasyon A.Ş. vekillerince, tedbirin kaldırılması yönünde talepte bulunulmuş, mahkemece bu talep yerinde görülerek ihtiyatı tedbir oybirliği ile kaldırılmıştır. Bu andan sonra Cenk Güryel'in isteği üzerine önce, Yargıtay üyesi olan babası tarafından mahkeme heyetinde yer alan başkan U.S. ile üye hakimler H.Y. ve B.A. aranmış ve Turkcell'in davada haklı olduğu, kararda direnilmesi ve yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenmiştir."

Sanıkların, iki Yargıtay üyesinin özel ilişkilerini dahi, kendi amaçları için bir şantaj aracı olarak kullanmaya kalkıştıkları kaydedilen ididanamede, şöyle denildi: "Kısaca sanıklar Galip Altuntaş ile Özgün Öztunç sonucu etkilenecek davaların taraflarını bulmuşlar, olay sanık Haldun Erdavran'a bildirilmiş, bu sanık ve Cenk Güryel de yargı mensupları üzerindeki etkilerini kullanarak, davaların istenen şekilde sonuçlandırılmasına çalışmışlar ve bunun karşılığında tüm örgüt üyeleri maddi menfaat temin etmişlerdir. Sanıklar bu sonucu elde etmek için bazı yüksek yargı mensuplarının girişimlerinden yararlanmışlardır. Öncelikle kimi yüksek yargı mensupları davaya bakan yargı görevlileri ile temasa geçerek, istenen şekilde karar vermelerini istemişlerdir. Keza bu şekilde karar verilmesi halinde bazı yargı mensuplarına mesleki yükselme ortamı sağlanması teklif edilmiş, kimi için ise tehdit ve baskı yöntemleri kullanılmıştır. Sanıklar arasında, sıkı bir işbirliği vardır. Sanıkların eylemleri süreklilik arzetmektedir. Etkilemeye çalıştıkları dava sayısı onlarcadır. Elde ettikleri gelir de milyonlarca dolardır."

EVİN GÖKTAŞ / ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------