Önce Refah mezara girdi

Siyasette boşluk, deyimi her dönemde muhtemelen ayrı bir anlamı ifade ediyor. Bugünkü boşluğu muhalefet boşluğu şeklinde ifade edebiliriz. Partilerimizden birisi -FP-, kapatılma davasıyla karşı karşıya, onun telaşında, DYP'nin ise etkili bir muhalefet ortaya koyabildiğini söylemek zor. Zaten bir muhalefet boşluğu varsa bu aynı zamanda siyaset boşluğu demektir.

Bence daha da yakın bir zaman ait bir sebebi var. O da şudur: Bugünkü meclis aritmetiği açısından mevcut hükümetin dışında alternatif hükümetler kurulabilir. Ancak, partilerin büyük çoğunluğu Fazilet Partisi ile hükümet kurmak istemiyor veya bundan çekiniyorlar. O zaman ortaya tuhaf bir durum çıkıyor. Hükümet başarılı olduğu için değil yerine yenisi kurulamayacağı için görevine devam eden bir hükümettir. Yani, muhalefetsiz bir Türkiye, murakabasız bir hükümet...

FP varoluşunu garantiye almak zorunda

Sorunuz çok önemli ve çok yerinde. Fazilet partililerin de gözönünde bulundurmaları gereken bir soru. Partide, özellikle gelenekçi kesimde şöyle bir eğilim seziyorum: 12 Mart'ı, 12 Eylül'ü atlattık. 28 Şubat'ın şartları da haifileyince eski mozayiğimize, durum elverdikçe döneriz. Bence bu düşünce kesinlikle yanlıştır. İki sebepten yanlıştır. Birincisi, olaylar düşünüldüğü gibi gelişse bile arkasından başka bir 28 Şubat daha gelir. İkincisi, böyle bir gelişme olmayacağının da az çok işaretleri görünüyor. O itibarla, FP'nin kapansa da kapanmasa da varoluşunu garantiye alması için ciddi eylemlerde bulunması gerekiyor.

Yenilikçi ve gelenekçileri tasnifte güçlük çekiyorum. Ortada bir kuşak çatışması varmış, siyasal çatışma yokmuş gibi görünüyor. Yenilikçiler gelenekçilere karşı olmanın kendilerine yeterli bir siyasi kredi sağlayacağını ve gerekli imajı da sağlayacağını düşündüler. Ancak, bu düşünceleri geçerli olmadı. Dışarıdan bakıldığında, iki grup hangi noktada ayrılıyor veya birleşiyor, bu çok fazla belli değil. Ben yenilikçi olarak adlandırılan arkadaşların en azından gelenekçilerle bir fikir ayrılığı olduğunu söyleyebilirim.

Şimdi.. Tabii, gelenekçilerin büyük bir siyasi tecrübeleri var. Partiyi çekip-çevirmekte büyük bir maharet sahibiler. Bu itibarla gelenekçilerin dışlandığı ve yok sayıldığı bir FP, bana göre düşünülemez. Ancak, FP'nin önünde yapması gereken birtakım işlemler var. Türkiye'nin yeni bir RP tecrübesi yaşayabileceğini zannetmiyorum. Hal böyle olunca 30 yıllık bir gelenek, yenilikçisiyle, gelenekçisiyle söylemini 2000'li yıllara göre ayarlamak mecburiyetiyle karşı karşıya gelmiştir.

Tabii. Şunu söylemek istiyorum: Fazilet Partisi ne mücadeleye muktedir ne de uzlaşmaya meyyal görünüyor. Ancak, bunun ikisini de yapmazsanız o zaman da kaderin ipini, size karşı olanların eline bıkarıyorsunuz. Birisini yapmak, kararsız kalmaktan daha iyi. Bugünkü durum az çok teslimiyetçi bir sonuç doğuruyor. FP'nin meseleleri ertelememesi lazım. Eski tarzın miadını doldurduğunu görmek lazım. Gelenekçiler bunu görmüyorlar. Yenilikçiler görüyorlar ama, anladığım kadarıyla çıkış yolunu Fazilet'in önüne koyamıyorlar.

Erbakan ve Erdoğan gibi iki parti büyüğünün yasaklı oluşunun bunda rolü olabilir. Ancak, yasak sadece seçme-seçilme ve bir partiye girme yasağıdır. Dolayısıyla yasaklı-yasaksız herkes nasıl bir parti sorusuna cevap arayabilir.

Erbakan'ın durumunu şöyle görüyorum: Büyük bir eser meydana getirmiş ama bugün o eser bozulmuş. Kendisi de düzeltemiyor. Başka bir usta, -varsa yoksa onu bilmiyorum ama- başka ustaya da götüremiyor. Bence ortada bir çıkmaz var. Eğer Fazilet Partisi, sayın Erbakan'la kayıtlı bir hareketin adıysa çok üzerinde durmaya gerek yok. Ama, bu hareket kendinden sonra yaşayacaksa bu partide bulunan herkes şunu gayet iyi bilmelidir ki, FP'nin bundan sonra karşılaşacağı meseleler sorumluluğu taşıyan insanların omuzlarına yüklenmiştir. Erbakan'ın bundan sonra radikal bir değişiklik yapma ihtimali yoktur. Ama, FP'nin bu değişikliği yapmak zorunluluğu vardır. O itibarla bir çıkmaz sokaktır. Sokağın ucundaki engeli hiç olmazsa biraz daha ileriye taşımak gerekiyor.

Doğrudur... Aslında, maalesef Refah Partisi'ni yaşatamadık. O daha önceden siyaset mezarlığına gitti. O günkü şartlarda bütün mensupları yaşaması için elinden geleni yaptılar. FP'de gördüğüm manzara şu idi: Benim yapabileceğim içinde bulunduğum şartlar itibariyle düşünce ve tecrübelerimi partiye aktarmak, bir yanlış yapılacaksa onu engellemeye çalışmaktı. Ama, FP içinde gördüm ki, ben konuştuğum vakit, haklısın da haksızsın da diyen yok. Anladım ki, bu şartlarda FP'nin benden beklentisi yok, benim de bu partiye verecek birşeyim kalmamış. Söylediklerimin bir aksisedasını bulamayınca... O zaman da kalıp bir çıban başı gibi konuşmak benim içime sinmedi. İki taraf da rahatlasın diye ayrılma kararına vardım. Hikayesi budur.

Türkiye için düşündüğüm doğruları elimdeki imkanlarla söylemeye çalışmak benim için bir görevdir. Bundan vazgeçemem. Teklif var, ısrar yok. Ben söylemeye devam ederim, gerisini bilmem.

Hayır, parti söylemekte zorluk var. Gördüğüm kadarıyla DSP ve CHP dışındaki partilerin sanki hepsinin bazı bölümlerini dışarıda bırakacak yeni bir oluşum gibi, tanzimat gerekiyor.

Yok, yok yeni oluşum o kadar çok kullanılıyor ki, eskidi. Bu düzenleme mümkünse partilerin çatısı altında olmalı. Ama, FP'nin hukuki durumu siyasetteki zaten var olan belirsizliği artırıyor. Yine de tevazuyu elden bırakmayayım. Necip Fazıl'a parti sorulduğu vakit, "ben makam-ı tarassuttayım", yani gözlüyorum diyordu. Ben de şimdi, tek başına bağımsız bir politikacı olarak gözlüyorum.

Demirel kapıyı üzerine kilitlemez

Sayın Demirel'i 39 yıldır tanıyorum. Beraber siyaset de yaptık. Karşı karşıya olunan zamanlar da oldu. Cumhurbaşkanı'yken de görüştük. Bu gibi temaslar benim Sayın Demirel'le yakınlığım olduğu sonucunu doğuruyor, bunu anlayışla karşılıyorum. Demirel siyaseti ister mi istemez mi bilemiyorum. Ama, geride bıraktığı yılları düşünerek ve tedbirli bir insan olarak...

Çok tedbirlidir. Bu yüzden siyasete döneceğini, dönmek isteyeceğini zannetmem. Bugünkü şartlarda, Sayın Demirel'in yolunu tekrar siyasete çevirebilecek bir değişiklik de görmüyorum. Tabii, girdiği kapıyı kendi üstüne kilitlemez, "siyasete dönmeyeceğim" gibi bir beyan vermez.

Tabii, bu kadar yıl siyasetin içinde olan bir insan hep doğrularla değil yanlışlarla da anılacak. Elbette, başkalarını eleştirdiğimiz kadar kendimizi eleştiremeyiz, o kadar acımasız olamayız. Ama, bazen de bu eleştiriyi hiç yapmıyoruz. O itibarla, bir büyük efsane değil ama bütün kötülüklerin anası da değil. Onu değerlendirmek artık tarihçilerin görevi...

İdamlar kişiliğimi etkilemedi

Tabii... Siyaset içinde bulunulan dönemlerde insanların yanlış yapmaları doğaldır. Biz, 60'lı yıllarda Türkiye için büyük bir arayış döneminde şekillendik. Bu arayış hala da devam ediyor. Elbette birtakım hatalar yapılmıştır.

Onlar da siyasi kararlardı. İkisini de yanlış olarak kabul etmiyorum.

Sorunuzu çok iyi anlıyorum.

Estağfurullah... Olanı yansıtıyorsunuz. Ancak, bu soruların cevabını benim vermemin bir anlamı yok. Etkisi olmadı desem, etkisi olduğuna inananlar yine bildiklerine inanacaklar ya da tersi. Onun için bu hükmü verecek olan toplumdur. Ama, yine de soruyu cevapsız bırakmam anlamlı olmayacağı için, ne bir duygusal ürkeklik ne de bir siyasi intikam etkisinde olmadığımı rahatlıkla söyleyebilirim. Kendi ölçülerimde rahmetli babamı çok iyi anladığımı, onu görüp hissettiğimi biliyorum. Geride bıraktığımız 40 yıl içerisinde babamı ve Demokat Parti'yi hep aradım, özledim; kıyısından köşesinden hep ona benzeyen işler yapmaya çalıştım. Menderes'i, o insanları tanımak, o dönemi yaşamak sadece bende bir müşkülpesentlik yani kolay kolay bir başkasını birdenbire önemseyememe gibi duyguların oluşmasına sebep oldu.

Evet, ben bununla çok karşılaştım. Rahmetli ağabeylerime ve bana çocukluğumuzdan beri hep şu öğretildi: Türkiye bizden büyük değil. Biz, Menderes'in mirasını ayakta tutabilmeyi düşündük hep. Bu itibarla, onun dışında başka bir şey de aklımıza gelmedi. Yaşanan olaylar neyse de devlet devam eder, millet devam eder. Kan davası olmaz.

O zaman da kafamdaki yeni bir Menderes ihtiyacıydı. Milletin de beklentileri buydu. Hep yeni bir Menderes bulabilmeyi düşündüm.

Felç olduğum an 'Cumayı da baharı da kaçırdık' dedim

Kaza anında uyukluyordum. Belirli bir noktada uyku hali gitti. Araba şaranpole savruluyordu, yanımdakilere, "Biraz sonra araba duracak. Beni çıkartmaya geldikleri vakit söyleyin elim ve ayaklarım tutmuyor" dedim. Geldiler, çıkardıla, yolun kenarına koydular...

Evet, felç olmuştum. Ve en azından 1996 şartlarında bunun tedavisinin olamayacağını biliyordum. Cuma günüydü. Aklıma ilk gelen Cuma'yı kılamayacağımızdı. Sonra... Bahar başlangıcıydı. Baharla randevuyu da yakalayamayacağız, diye düşündüm. Herkes üzgündü. Çevremi ben teselli ettim diyebilirim. Ne bir isyan, ne bir öfke duygusu yaşamadım. Allah'ın takdiri, boynumuz kıldan ince, ona bir şey diyemeyiz.

Ben tersini düşündüm. Bu kaza beni birşeylerden mahrum bırakmamış da daha büyük felaketlerden korumuştur. O bilgiye sahip değiliz, Allah'ın takdiridir.

Baykal, Menderes'in yakasına yapışmadı

Baykal'ın rahmetli babamın yakasını tutan kişi olduğu iddiası 1973'ten sonra ortaya atıldı. Bu bir siyasi imalata benziyordu. Esasında yaka tutma diye bir olay yok. Meşhur 555K nümayişi yapılırken rahmetli babam oradan geçiyordu. Kızıp arabadan inmiş, kalabalıkla konuşmuş. Tartaklandı, şöyle oldu, böyle oldu denildi. Böyle şeyler olmadı. O zamanki muhalefetin propagandasıydı bu. Bir yaka tutma olayı olsaydı ihtilalden sonra ortaya çıkar "ben tuttum" der, bu işin mükafaatını falan da alırdı.

İstanbul Bağımsız Milletvekili Aydın Menderes, uzun yıllardan beri siyasetin için olan gözde isimlerden birisi. Menderes, sadece milletvekilliği değil düşünür olma özelliği ve kamuoyunun ilgiyle izlediği fikirlerin sahibi olarak hep gündemde kalan bir isim oldu. Zaman zaman Meclis çalışmalarına katılan Menderes'in bir günü yine siyaset ve fikir egzersizleriyle geçiyor. --------------- imza ve tarih ---------------- --------------- imza ve tarih ---------------- Geri OKU