Dünya diken üstünde: Kontrolden çıkan Çin roketi ne zaman nereye düşecek?

Long March 5B roketi, Çin'in Tiangong uzay istasyonundan 31 Ekim günü fırlatılmıştı. Uzay görevini tamamlayan 23 ton ağırlığında ve 10 katlı bina yüksekliğindeki roketin kontrolsüz bir şekilde Dünya’ya ilerlemesi paniğe neden oldu.

Düşüş alanı tam olarak bilinmeyen devasa roket enkazının, Kuzey, Güney ve Orta Amerika için büyük risk oluşturabileceği açıklandı. Atmosferde alacağı yeni yön ve hıza göre düşüş yerini son dakikaya kadar kestirmenin zor olduğu roketin, Türkiye’ye de düşme ihtimalinin çok düşük olacağı kaydedildi. Çin’in kontrolsüz uzay dönüş görevleri daha önce de Dünya’da paniğe neden olmuştu. Temmuz ayında dünyaya kontrolsüz bir şekilde düşen Çin’e ait bir roket, şans eseri Hint Okyanusu’na çakılmış ve can kaybına neden olmamıştı.

BU ÇİN’İN ORTAYA ÇIKARDIĞI İLK KONTROLSÜZ DÜŞÜŞ DEĞİL
Modern roket sistemlerinin bu şekilde kontrolsüz atmosfere girmesinin, büyük tehlikelere yol açabileceğini kaydeden bilim insanları, Çin’in bu konudaki eksiklerini dile getirdi. NASA Yöneticisi Bill Nelson konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Uzay yolculuğu yapan uluslar, uzay nesnelerinin yeniden girişlerinin Dünya üzerindeki insanlara ve mülklere yönelik risklerini en aza indirmeli ve bu operasyonlarla ilgili şeffaflığı en üst düzeye çıkarmalıdır.” açıklamasında bulundu. Çoğu roket, kargolarını yörüngeye teslim ettikten kısa bir süre sonra motorlarını yeniden çalıştırarak kendisini Pasifik Okyanusu'nda düşürebiliyor.

EKSİK TEKNOLOJİ
Çin’in uzay görevlerinde kullanmaya başladığı Long March 5B roketinde, yörüngeye kontrollü yeniden giriş için bir teknoloji yok. George Washington Üniversitesi Uzay Enstitüsü'nün kurucusu olan John Logsdon, “Roket fırlatma ardından ve yeniden yörüngeye giriş konusunda çok nadiren endişeler olur. Tasarımlarda uluslararası kurallar roketler için mutlaka kullanılır. Çin roketlerinde, uluslararası yönergelerin kasıtlı olarak göz ardı edilmesi mi? Yoksa yeni bir araç olduğu için uygun şekilde tasarlanmamış mı? soruları cevaplanmalı.” ifadelerine yer verdi.