Ortadoğu'da barış için 'İstanbul süreci' önerisi

Başbakan Tayyip Erdoğan, Ortadoğu'da demokratikleşme talebi olduğunu vurgulayarak, demokratikleşmeyi teşvik için "Ortadoğu'da çok taraflı bir işbirliği forumunun kurulmasını" önerdi. "Avrupa kendi sorunlarını benzer çabaların yardımıyla aşmıştır" diyen Erdoğan, Avrupa'nın tarihindeki "Helsinki süreci" gibi, Ortadoğu için de bir "İstanbul süreci" başlatılabileceğini söyledi.

Harvard Üniversitesi'nde "Ortadoğu'da Demokrasi, Avrupa'da Çoğulculuk ve Türkiye Perspektifi" konulu bir konferans veren Erdoğan, Ortadoğu konusuna değindi. Bazı uzmanların "Ortadoğu ülkelerinin demokratikleşemeyeceği" yolunda görüşleri bulunduğuna işaret eden Erdoğan, "Türkiye örneği, esas itibariyle bu tip bir paradigmanın geçersizliğine işaret etmektedir. Hele İslam kültürünün demokrasiyle bağdaşmadığı görüşüne katiyetle itibar etmiyorum. Dinsel inancı birey düzeyinde yaşayan, siyaseti ise dinin dışında algılayan bir politikacı olarak, bu görüşün ciddi bir yanılgı olduğuna inanıyorum" dedi.

Asıl sorunun, "Ortadoğu'da demokratikleşmenin nasıl hayata geçirilebileceği" olduğunu vurgulayan Erdoğan, şöyle devam etti: "Ortadoğu'da ve genelde İslam dünyasında demokratikleşme konusunda gö- zardı edilemeyecek bir talep mevcuttur. Bu demokrasi talebinin somut bir dönüşüm sürecine dönüşmesine ABD ve AB yardımcı olmalıdır. Ancak bu aynı zamanda bir yöntem sorunudur. İstikrarsızlık kendi başına demokratikleşme sağlayamaz. Bölge insanında bir güven sorunu vardır. Bunun bölgede bir direnç yaratması ve radikal unsurları beslemesi söz konusudur. Adımlar dikkatle düşünülmeli ve atılmalıdır. Bu çabaya değeceğine inanıyorum."

Sözlerine, "Yüzyıllardır Musevi vatandaşlarıyla dostluk içerisinde yaşayan, aynı zamanda İsrail ve Filistinliler'le yakın bir dostluk sürdüren bir ülkenin Başbakanı olarak şunu açıklıkla söylemek istiyorum" diye devam eden Erdoğan, şunları söyledi: "İsrail devletinin yaşama hakkını kimsenin tehdit etmesine Türkiye razı olmayacaktır. Aynı şekilde, Filistin devleti de tanınmış ve güvenli sınırlar içerisinde İsrail devletiyle yan yana yaşamalı ve Filistin halkının güvenlik ve refahı da garanti altına alınmalıdır. ABD buna etki yapabilecek yegane güçtür."

Erdoğan, Irak'ta da, "ülkenin toprak bütünlüğü ve ulusal birliği korunarak, toplumsal uzlaşıya dayanan bir demokrasinin inşası gerektiğini" vurguladı.

Erdoğan, demokratikleşmeyi teşvik; dış güvenlik ve siyasi ortamın yumuşatılması için "Ortadoğu'da çok taraflı, kapsamlı ve sistematik bir işbirliği forumunun kurulmasını" önerdi. Buna ABD ve Avrupa'nın katkıda bulunmasının önemine değinen Erdoğan, "Bu yepyeni bir girişim olmalıdır. Avrupa kendi tarihini benzer çabaların da yardımıyla aşmıştır. Helsinki güvenlik ve işbirliği süreci Avrupa'nın, kıta ve dünya savaşlarının kaynağı konumundan, bir barış coğrafyası haline gelmesinde kilit rol oynamışsa, örneğin bir İstanbul süreci de benzeri etkide bulunabilecektir. ABD nasıl Avrupa'nın bu dönüşümü başarmasında kilit rol oynamışsa, Ortadoğu'da da aynı tarihi katkıyı yapabileceğine inanıyorum" dedi..

Erdoğan, Ortadoğu ülkelerinin de bu tür girişimleri "kötü niyetli bir dış müdahale" olarak görmemelerini isteyerek, "Bugünün bazı ileri demokrasilerinin gelişiminde üçüncü ülkelerin ve uluslararası kurumların vazgeçilmez katkıları olmuştur" dedi.

Erdoğan, Türkiye'nin, Ortadoğu'da demokratikleşmenin teşviki konusunda kendi payına düşeni yapmaya hazır olduğunu da vurguladı.

Başbakan Erdoğan, Harvard'daki konferansı sırasında bir Türk katılımcının "Kıbrıs konusunun çözümünde adadan karşı tarafa toprak verilecek mi?" sorusuna şu yanıtı verdi: "Adanın şu an yüzde 36'sı KKTC'nin yaşam alanıdır. Belli bir oranda bu tür toprağı verebiliriz. Biz garantör ülke olarak tavsiye ederiz, KKTC bu yaklaşımı gösterir. Buranın çözüme kavuşturulması çok çok daha önemlidir." Erdoğan,

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------