Pakete güvenmeyen borsalar sert çakıldı

Psikolojik olarak kriz dönemlerinde borç alış-verişini kesen bireyler, güvenli liman olarak algılanan altına yöneliyor. Altın fiyatlarının yükselişini dünya resesyondan stagflasyona doğru gidiyor şeklinde değerlendiren uzmanlar, dolardaki değer artışıyla Avrupa Merkez Bankası'nın faiz indirimleri arasında ciddi bir bağ olduğunu söylüyorlar. Türkiye'ye bakıldığında, Merkez Bankası'nın faiz indirimleri paranın döviz ya da faize yönelmesini engelliyor. Borsalar cephesi ise bebek adımları ile “Yürürsem düşer miyim?” sorusuna yanıtını arıyor.

Uzmanlara göre içerde IMF anlaşması, dışarda ise Amerikan bankacılık sektörüne ilişkin kırılganlıklar piyasa açısından belirleyici olacak. Bunun yanında dolardaki olası bir düşüşün borsalardaki yükseliş isteğini kuvvetlendireceği tahmin ediliyor.

Piyasalara yön veren en büyük beklentinin ABD'nin kurtarma paketleri olduğunun altını çizen Turkish Yatırım Finansal Strateji Müdürü Gökhan Uskuay'a göre kurtarma paketleri ve oluşturdukları piyasa etkisi son derece önemli. Çünkü ABD'nin kendisini kurtaracak parası kalmadı sayılır. Yeni bir kurtarma planı için Senato'dan onay alınmasının çok zor olduğuna dikkat çeken Uskuay, planlar başarısız oldukça, kurtarma planlarına duyulan tepkinin artmaya başladığını söylüyor.

Öte yandan borsalarda dün yaşanan sert kayıpların, Obama planı olarak adlandırılan kurtarma paketine olan güvensizlikten kaynaklandığı belirtiliyor. Başta Morgan Stanley olmak üzere, önemli yatırım kuruluşlarının plan hakkında yaptıkları negatif yorumlar piyasanın ateşini yükseltti. Amerika'nın efsane yatırımcılarından Jim Rogers'in yeni planın hiçbir işe yaramayacağını hatta ABD'yi daha fazla borca batırarak işleri kötüleştirebileceği açıklaması, ABD borsalarının gündemine bomba gibi düştü. Rogers bunu söylerken en büyük argüman olarak ise “Planın yetkisiz kişilerce” hazırlanmış olmasını gösterdi.

ABD Senatosu, ABD tarihinin en büyük teşvik planı olan 838 milyar dolarlık kurtarma paketine onay verdi. 100 senatörden 60'ının kabul oyu gerektiği, 37'ye karşı 61 oyla onaylanan pakete, 3 Cumhuriyetçi senatör de pakete destek verdi. Bununla birlikte yasa metni Temsilciler Meclisi'nde kabul edilenden farklı olduğu için Uzlaştırma komitesi tarafından nihai metin hazırlanacak. Bir dizi vergi kolaylığı öngören paket, az gelirlilerden gelir vergisi alınmamasını, ev ya da otomobil almak isteyenlere de kolaylıklar sunulmasını öngörüyor. Paketin içeriğinde vergi indirimleriyle birlikte ihtiyacı olan kurum ve kuruluşlara devlet yardımı yapılması da öngörülüyor. Dün ABD Hazine Bakanı Timothy Geithner da 1 trilyon dolarlık bankacılık paketini açıkladı. Ancak açıklanan iki pakete rağmen ABD borsaları tam anlamıyla bir çöküş yaşandı. Paketlere kuşkuyla yaklaşan piyasalarda yüzde 4'ü bulan düşüşler görüldü.

ABD'de, 1.000 bankanın sorunlu krediler nedeniyle önümüzdeki üç ile beş yıl içinde batabileceği öne sürülürken, ABD Hazinesi, bankacılık sistemi için 500 milyar dolarlık kamu-özel yatırım fonu kurulacağını açıkladı. Açıklamaya göre bankalardaki sorunlu varlıkları satın alacak fonun kapasitesi 1 trilyon dolara kadar çıkartılabilecek.