Peres'e Gazze tokadı

Davos'ta Türkiye ile İsrail arasında resmen Filistin restleşmesi yaşandı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'i çocukları bombalamak ve Hamas'ı demokrasi dışına itmekle suçlayınca İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres sesini yükseltti. Bunun üzerine Başbakan Erdoğan, Peres'e 'Sesin yüksek çıkıyor. Bunun nedeni suçluluk psikolojisidir' dedi. Kendisine söz vermemekte ısrar eden oturum yöneticisine de (moderatör) tepki gösteren Erdoğan, 'Benim için Davos bitmiştir' diyerek, toplantıyı terk etti.

İsviçre'nin Davos kasabasındaki Dünya Ekonomik Forumu kapsamında gerçekleşen "Gazze Ortadoğu'da Barış Modeli" panelinde konuşan Başbakan Erdoğan, İsrail ve Filistin arasında yaşanan 6 aylık bu sözlü anlaşma sürecine Hamas'ın uyduğunu, roket atışı yapmadığını ancak İsrail'in ambargoyu kaldırmadığını hatırlatarak, 'Gazze, Filistin adeta açık bir hapishanedir. 1 sandık domates sokmak isteseniz İsrail'den izin almalısınız. Ben bir başbakan olarak yarım saat eşimle birlikte kapıda bekletildim. Bunu neyle izah edeceğiz. Gazze hastanelerinde elektrik yok" diye konuştu.

Anti-semitizmi insanlık suçu olarak gördüklerini vurgulayan Erdoğan, Gazze'ye insani açıdan bakılması gerektiğini kaydetti. Gazze'de çoğunluğu kadın ve çocuk bin 300 insanın öldüğünü, bir insanlık dramı yaşandığını, barış için acilen ablukanın kaldırılıp, Gazze kapılarının açılması gerektiğini belirtti. Hamas'ın seçim kazanmış bir parti olduğunu hatırlatan Erdğan, barış görüşmelerine Hamas'ın da mutlaka çağırılması gerektiğini kaydetti.

Hamas'ı 'terörist' olarak niteleyen İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ise Başbakan Erdoğan'a yönelerek, "Her gün İstanbul'a roketli saldırı olsa ne yapardınız?" diye konuştu. İsrail'in savaş taraftarı olmadığını ileri süren Peres, “Hatta zaman zaman Filistinli yaralı çocuklar İsrail hastanelerine taşındı" dedi. İsrail'in ateşkese ihtiyacı olmadığını da iddia eden Peres'in konuşması sırasında diplomatik üslubu bırakarak, Başbakan Erdoğan'a karşı yüksek ses tonuyla konuştuğu gözlendi.

Bunun üzerine Başbakan Erdoğan, oturum yöneticisinden (moderatör), İngilizce konuşarak "bir dakika" süre istedi. Panel yöneticisinin söz hakkı vermek istememesine karşılık, Erdoğan, Perez'e dönerek, şöyle konuştu: "Sesin çok yüksek çıkıyor. Benden yaşlısın biliyorum ki sesinin benden çok yüksek çıkması bir suçluluk psikolojisinin gereğidir. Öldürmeye gelince siz öldürmeyi çok iyi bilirsiniz. Plajlardaki çocukları nasıl öldürdüğünüzü, nasıl vurduğunuzu çok iyi biliyorum. Ülkenizde başbakanlık yapmış 2 kişinin bana çok önemli lafları vardır. Filistin'e, tankların üstünde girdiği zaman, 'kendimi bir başka mutlu addediyorum' diyen başbakanlarınız var"

Peres'in konuşmasını alkışlayanların Gazze'deki insanlık suçuna ortak olduğunu kaydeden Erdoğan, Peres'e Tevrat'ın 'Öldürmeyeceksin' emrini hatırlattı. Ardından kendisine söz vermek istemeyen oturum yöneticisine de dönen Erdoğan, "Daha Davos'a gelmem. Konuşturmuyorsunuz. 25 dakika konuştu, ben 12 dakika" dedi. Erdoğan, daha sonra salondan ayrıldı.

Panelde konuşan BM Genel Sekreteri Moon, Gazze'de gıda, enerji, ekonomi gibi konularda krizden söz edildiğini ancak Gazze'de 1.5 milyon Filistinlinin olduğunu, 3 hafta süren askeri çatışmalar nedeniyle birçok insani problem yaşandığını belirterek, "Savaşın yıkıcı ve trajik boyutunu Gazze'de gördüm" dedi. Bölgenin iyileştirilebilmesi için kararlılığının arttığını belirten Moon, sürdürülebilir ateşkesin önemini vurguladı ve tek taraflı ilan edilen ateşkesin kırılgan bir durum olduğunu belirtti. İsrail'in insani yardım geçişlerine izin vermesi gerektiğini açıklayan Moon, "Acil insani sıkıntılar var. 5 binden fazla kişi yaralandı, bin 300 kişi de hayatını kaybetti" diye konuştu.

Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da, bu süreçte BM Genel Sekreteri Moon'un ve Türkiye'nin rolünü memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Musa, "Gazzelilere yapılan saldırı sadece roket saldırılarına bir yanıt değildi. Gazze ciddi bir işgal altında. Batı Şeria abluka altında. İsrail'in Filistinlilere karşı sürdürdüğü ablukadan dolayı son derece acınası bir hayat var" şeklinde konuştu.

Oturumun ardından Başbakan Erdoğan ile WEF Başkanı Klaus Schwab ortak basın toplantısı düzenledi. Yaşanan gerginlik dolayısıyla derin üzüntüsünü dile getiren Schwab, "Sayın Erdoğan'a büyük bir saygım var. Barış içinde Ortadoğu yaratılmasına yönelik çabalarını destekliyorum" şeklinde konuştu. Paneldeki adaletsizliğe değinen Erdoğan ise Peres'in zaman

zaman da toplantı üslup ve adabı dışına çıkan bir tavırla konuştuğunu, moderatörün ise kendisine söz vermek istemediğini söyledi. Tepkisinin moderatöre karşı olduğunu kaydeden Erdoğan, "Yumuşak başlıyım ama uysal koyun da değilim" diye konuştu. Erdoğan, ayrıca Peres'in doğruları söylemediğini, tarih ve siyaset biliminin onu yalanladığını söyledi.

İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla arayarak özür dilediği öğrenildi. Başbakan Erdoğan, Dünya Ekonomik Forumu toplantısı kapsamındaki "Gazze Orta Doğu'da Barış Modeli" oturumunu terk etmesi sonrasında düzenlenen basın toplantısından ayrılırken, BBC muhabirinin sorusu üzerine, "Peres, bir kabile reisiyle konuşmuyor. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı'na nasıl hitap edilmesi gerektiğini öğrenmesi lazım" dedi. Bu arada, gergin toplantının ardından Başbakan Erdoğan'ı arayan Şimon Peres'in Erdoğan'dan özür dilediği ifade edildi. Görüşmede "olanlardan son derece üzgün olduğunu ve dostların zaman zaman kendi aralarında tartışabileceğini" söyleyen Peres'in Türkiye Cumhuriyeti'ne ve başbakan olarak Erdoğan'a her zaman büyük saygı duyduğunu söylediği ifade edildi.