Ekonomi resesyonda borsa rekorda!

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 13,8 oranında daraldı. TÜİK tarafından yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi: "2009 yılı birinci döneme ilişkin hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla değeri bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla yüzde 13,8 azalış gösterdi,

Üretim yöntemi ile hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla tahmininde, 2009 yılı birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla yüzde 2,2'lik azalışla 210,9 milyar lira oldu. 2009 yılının birinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla GSYH yüzde 13,8'lik azalışla 21,145 milyar lira olarak gerçekleşti.”

Türkiye Cumhuriyeti, tarihinin ikinci en yüksek küçülmesini gördü. Yılın ilk çeyreğinde ekonomi yüzde 13.8 küçüldü. Bu oran, 1945 yılındaki yüzde 15.3 küçülmeden sonra Türkiye tarihinin en yüksek küçülmesini gösterdi. Türkiye 2009 ilk çeyrekte yüzde 13.8 küçülürken, bu orana yakın en yüksek küçülme yüzde 13 ile 1927 yılında görülmüştü. Böylece Birinci Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı ve 1929 dünya ekonomik krizini atlatan genç Türkiye Cumhuriyeti'nin bile görmediği küçülme mevcut krizde ortaya çıktı.

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla yüzde 13.8 azalarak 24 milyar 518 milyon liradan 21 milyar 145 milyon liraya inerken, cari fiyatlarla GSYH yüzde 2.2 azalarak 215 milyar 846 milyon liradan 210 milyar 997 milyon liraya geriledi. Dolar bazında cari fiyatlarla GSYH yüzde 29 azalarak 180 milyar 19 milyon dolardan 127 milyar 812 milyon dolara düştü.

Türkiye ekonomisi 2009 yılının son çeyreğinde de yüzde 6.2 küçülmüştü. Böylece iki dönem üstüste küçülme yaşayan Türkiye ekonomisi, Avrupa'da kabul edildiği biçimiyle teknik olarak resesyona girmiş oldu. Ekonomi 2001 krizinin ardından yıllık bazda yüzde 5.7 küçüldükten sonra 2008 son çeyreğe kadar kesintisiz olarak büyümeye devam etmişti. 2008 ilk çeyrekte yüzde 7.3, ikinci çeyrekte yüzde 2.8, üçüncü çeyrekte yüzde 1.2 büyüyen ekonomi, bu büyümede gerileme trendinin ardından son çeyreği yüzde 6.2 küçülme ile kapatmış, 2008'da yıllık büyüme de yüzde 1.1'de kalmıştı.

2009 ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine sabit fiyatlarla yüzde 13.8 küçülen GSYH 24 milyar 518 milyon liradan 21,145 milyar liraya indi. Cari fiyatlarla GSYH yüzde 2.2 azalarak 215,8 milyar liradan 210,9 milyar liraya geriledi. Dolar bazında cari fiyatlarla GSYH yüzde 29 azalarak 180,019 milyar dolardan 127,8 milyar dolara düştü.

Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün, ilk çeyreğe ait büyüme rakamlarına ilişkin, 'Yüzde 13,8'lik rakam Türkiye'de krizin etkilerinin en çok hissedildiği döneme ait rakamlardır. Ama marttan itibaren çıkışın başladığını önümüzdeki veriler bize göstermektedir' dedi. Ergün, İstanbul Ticaret Odası (İTO) haziran ayı meclis toplantısında yaptığı konuşmada, Türkiye'nin küresel ekonomilere entegre bir ülke olduğunu belirterek, krizlerden etkilenmesinin kaçınılmaz olduğunu söyledi. Ergün, ancak Türkiye ekonomisinin bu dönemde başarılı bir imtihan verdiğini dile getirdi. Türk bankacılık sisteminin güçlü yapısının krizin Türkiye ekonomisine etkisini sınırlı tuttuğunu ifade eden Ergün, 'Türkiye olarak bu süreci bir miktar üretim, bir miktar istihdam, bir miktar da ihracat kaybı ile geride bırakacağımıza inanıyorum' diye konuştu. Bakan Ergün, 2008 yılında iyiden iyiye kendisini hissettiren ve 2009 yılının ilk yarısından itibaren kısmen de olsa hızı azalan krizin etkilerini azaltmak ve daha da derinleşmesini önlemek amacıyla Hükümet olarak bir dizi önlem aldıklarını anımsatarak, önümüzdeki süreçte de yeri geldikçe gerekli önlemleri almaya devam edeceklerini bildirdi.

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir, büyüme rakamlarını değerlendirirken, yüzde 13,8'lik küçülmenin “çok vahim bir durum” olduğunu, ancak bunun yaşandığını, geçtiğini belirtti. Özdebir, “yarın üçüncü çeyreğe başlayacağız” dedi. Özdebir, yüzde 13,8'lik küçülmenin beklendiğini, hatta kendilerinin tahmininin yüzde 14'ler civarında olduğunu söyledi. Türkiye'nin pozitif olarak gelişmekte olan piyasalardan ayrıştığı bir dönemde böyle bir küçülme rakamının ortaya çıkmasının “çok vahim” olduğunu dile getiren Özdebir, “ama şunu da unutmamamız lazım; biz 2008'in birinci çeyreğinde yüzde 7,3 gibi büyük bir büyüme rakamı elde etmiştik. Bunun baz etkisi de var. Bu, yaşanmış, geçmiş bir olay. Yarın üçüncü çeyreğe başlayacağız” diye konuştu.

Ankara Giyim Sanayicileri Derneği (AGSD) Başkanı Canip Karakuş da büyüme rakamlarını, 'küçülme büyük' şeklinde yorumladı. Karakuş, yaptığı açıklamada, ticaret sektöründeki 25,4 küçülmeye karşılık, bankacılık sektöründeki büyümenin 10,8 olarak gerçekleşmesinin de “anlamlı” olduğunu belirtti. Türkiye'nin bu küçülmeye rağmen “Ah, vah” demeden önüne bakması gerektiğini kaydeden Karakuş, “Türk siyaseti artık belge, darbe tartışmasını bıraksın” dedi.