Silah geri tepti

Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'in, programın ilk günlerinde söylediği, "ikinci yarıda faizler düşecek, reel sektör canlanmaya başlayacak" sözü doğru çıkmadı. İkinci yarının başında hükümet faizleri düşüremediği gibi doların yükselişini engellemek için faizleri yükseltti ancak faiz silahının kullanılması güvensizliği daha da artırınca dövize yöneliş hızlandı.

Kavganın faturası büyüyor

Hükümetin MHP kanadı ile Devlet Bakanı Kemal Derviş arasında Türk Telekom atamaları ile başlayan çekişmenin ardından piyasalarda konuşulan, Başbakan Ecevit'in, 'Derviş'le Bahçeli'nin arasında aracı olurum' sözleri üzerine kriz faturası büyüdü.

Merkez Bankası, dövizi frenlemek için faiz silahını kullandı. Ve bankalararası para piyasası ve İMKB repo- ters repo piyasası faiz oranlarını artırdı. Buna göre bankalararası para piyasası ve IMKB repo- ters repo piyasası faiz oranları gecelik vadede yüzde 63'den yüzde 67'ye, 7 günlükte yüzde 69'dan yüzde 71'e, 14 günlükte yüzde 70'den yüzde 72'ye yükseltildi. Piyasada dolar kuru 1 milyon 380 bin lira seviyesine yükseldi. Mart 2002 vadeli kağıtların faizi de yüzde 106'ya yükseldi.

Dolar 1 milyon 380 bin lira

İstanbul serbest piyasada döviz fiyatları yükseldi. Kapalıçarşı'da güne 1 milyon 334 bin liradan başlayan dolar 1 milyon 385 bin, 584 bin liradan açılışı yapan mark da 610 bin liraya kadar çıktı. Ayaklı Borsa'da ise dolar 1 milyon 373 bin, mark 602 bin liradan işlem gördü.

Uzmanlar, Başbakan'ın 'Aracı olurum' açıklamasından Derviş ile MHP arasında anlaşmazlığın arttığını düşünen yabancı bankaların dövize yöneldiğini kaydettiler.

Derviş sözünü tutmadı

Derviş'in yılın ikinci yarısı için açıkladığı ekonomik programında reel sektöre söz verilip de tutulmayan vaatler şunlar:

Alınan tedbirlerle birlikte faizler düşecek. Bankalar, düşük faizli olarak reel sektöre kredi kullandırmaya başlayacak.

Reel sektör, yılın ikinci yarısından itibaren büyümeye geçecek.

Hükümet, ihracaatın arttırılması için ilave tedbirler alacaktı almadı.

Eximbank'ın kaynakları ihracaatı destek için arttırılacaktı.

İhracaatta KDV ödemeleri hızlandırılacaktı.

Teşvik uygulamalarına ilişkin bürokratik işlemler azaltılacaktı.

Yabancı sermayenin gelişi hızlanacaktı.

Krizlerin faiz faturası şöyle:

MHP ile Derviş arasındaki gerginliğin faizlere faturası ağır oldu. MHP-Derviş gerginliği, 22 Mayıs 2001 tarihinde yüzde 72,4 olan iç borçlanma faiz oranlarını yüzde 95'e kadar yükseltti. İşte krizin faiz faturası:

İhale Tarihi Faiz Oranı

22 Mayıs 2001 Yüzde 72.4

29 Mayıs 2001 Yüzde 80

5 Haziran 2001 Yüzde 83.5

12 Haziran 2001 Yüzde 79.9

19 Haziran 2001 Yüzde 79.5

26 Haziran 2001 Yüzde 92.3

3 Temmuz 2001 Yüzde 91.8

10 Temmuz 2001 Yüzde 95