Kara Cuma çılgınlığı ve kredi kartı sınırlaması

Malum geçen hafta kredi kartı harcamalarına taksit sınırı getirildi. O konuya girmeden önce uzak batıda ne oluyor ona bakalım...

Amerika bir alışveriş çılgınlığını daha geride bıraktı. Cuma gününden beri Amerika mağazalarında en az 40 milyarlık alışveriş yapıldı. Geçen yıla göre yüzde 2,3"lik bir artış demek. Nedir bu alışveriş çılgınlığı?

Amerika"ya ayak basan ilk göçmenler aç kalıyor ve yerliler onlara yiyecekler veriyor. Bu ikramın yıldönümü olarak Şükran Günü (Thangsgiving) kutlanıyor. Ardından hediyeleşmek için 147 milyon müşteri Cuma"dan başlayarak alışverişe koşuyor.

Cuma"ya "Black Friday" derken, Pazartesi"ye da Cyber Monday diyorlar. Hafta sonu kaçan alışverişleri internetten tamamlamak için. Bir sebebi de, Şükran Günü kapalı olan borsanın vereceği ilk tepkiler için ekran başına koşmayı tanımlıyor.

En fazla artış ise yüzde 18,9 ile online satışlarda yaşandı. Bu yüzden, eskiden Walmart verilerine bakılırdı, şimdi amazon.com rakamlarına dikkat çekiliyor.

Bu konuda bizi de ilgilendiren farklı daha detaylı rakamları Adobe Digital Index veriyor:

Bu sene internet üzerinden yapılan alışverişlerde rekor kırıldı. Şükran Günü"nde 1.06 milyar dolar, Kara Cuma"da da 1.93 milyar dolar harcandı.

İlgi çekici bir diğer bilgi ise, online alışverişlerin yaklaşık yüzde 25"lik kısmının mobil cihazlar üzerinden yapıldığı gerçeği. Bir detay daha verelim, iOS üzerinden 543 milyon dolarlık satış, Android üzerinden 148 milyon dolarlık satış oldu.

Muhtemel ki Google, bu yarışı kazanmak için bu yıl yeni uygulamalar gerçekleştirecek.

Aslında alışveriş çılgınlığı pazartesi ile sona ermiyor. Önümüzde yılbaşı var ve çılgınlık yeni boyutuyla devam edecek. Tahminlere göre, yılbaşına kadar bu rakam 600 milyar doları bulacak. Aralık ayı, Amerikan perakendecilerinin bayramı kabul ediliyor.

Bizde ne oluyor?

2013 sonunda ise toplam kredi kartı harcamaları tahmini olarak 375 milyar liraya, internetten yapılan harcamalar ise 31 milyar liraya ulaşacak. Böylece toplam kart harcamaları içinde e-ticaretin payı da yüzde 8,50"yi aşacak.

2008 yılında online satışlar 8 milyar lira civarındaydı. Kredi kartları da üçte bir oranındaydı. Beş yılda kredi kartı harcamaları üçe, online satışlar dörde katlandı.

Bankalar Arası Kart Merkezi verilerine göre, 1991 yılında 6 milyon olan banka kartı sayısı, 2012 yılında yaklaşık 15 katına çıkarak 90 milyon seviyesine ulaştı.

Kredi kartları da aynı şekilde, 1991 yılında 76 bin seviyesinde iken, 2012"ye gelindiğinde 50 milyon adede yükseldi. Kredi kartları ile yapılan toplam işlem adet ve tutarı da benzer bir artış yaşadı.

2012 yılı için toplam tüketim harcamalarının 992 milyar TL olduğu göz önüne alındığında, banka ve kredi kartlarıyla yapılan tüketim harcamalarının, toplam tüketim harcamaları içerisindeki oranı yüzde 33"e ulaşıyor.

Banka ve kredi kartı hayatımızın bir parçası haline geldi. Aynı şekilde akıllı telefonlar ile yıllık yüzde 20"yi geçen online satışlar da hayatımızın parçası olacak.

8 Kasım"da Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun çıkarıldı. Pekçok konuda düzenleme yapılmasına karşılık, gündeme en çok yansıyan kısmı kredi kartları oldu. Gerek kredi kartı mağdurları, gerekse yukarıda bahsettiğim kredi kartı kullanımı bu konuda aşırı hassas olunmasını zorunlu hale getirdi.

Amerika"da tüketim alkışlanırken bizde frene basılmasının temel sebebi, tasarruf eksikliğimiz ve bilinçsiz tüketim olarak gösterilebilir. Kredi kartıyla satış değil, bir nevi kredili satış niteliği taşıyor. Hal böyle olunca, sınırlama getiriliyor.

İş bu kadarla da değil, önümüzdeki dönemde de kredi kartı ve online satışlar tartışılmaya devam edecek.