Suriye'den büyük göç tedirginliği

2011 yılının start almasıyla birlikte Kuzey Afrika ve Ortadoğu'da başlayan isyan ve ayaklanmaların Türkiye için en stratejik olanı dikkatle izleniyor. Suriye'de başlayan ve iktidarın hemen hergün çok sayıda insanı öldürmesiyle devam eden halk ayaklanmasında Türkiye için en sıkıntılı dönem başladı. Suriye, sınırlardan geçen 252 kişi önceki gece Türkiye'ye giriş yaptı. Başbakan Erdoğan, Nisan başında Suriye'deki ayaklanmanın başlaması üzerine gazetecilere 'göç sıkıntısını' açıkça dile getirmiş “Bizim için kötü olur" demişti. Başbakan Erdoğan'ın istemediği göç olayı gerçekleşerek Suriye'den ilk planda 252 kişilik bir göç gerçekleşti. Göç eden vatandaşların ilk ifadelerine göre, bin kişilik grubun da yola çıktığı ve Türkiye sınırına doğru hareket ettiği yönünde.

Türkiye, ilk göçün gelmesiyle birlikte Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu başkanlığında geceyarısı göç toplantısını gerçekleştirdi. Osmanlı İmparatorluğu'nun ardından çizilen Misak-ı Milli sınarları ile birlikte sınır çizgileri çizilen Suriye ile akrabalakı ilişkileri en üst düzeyde bulunuyor. Osmanlı'dan kalan Türk unsurların yanısıra Kürt-Arap kökenli ve Türkiye ile bağlantısı olan çok sayıda vatandaşın varlığı toplantıda bir kez daha masaya yatırıldı. Suriye'nin kuzeyinde bulunan kentlerde isyan bayrağı açan özellikle Kürt kökenlilerin Türkiye'ye göçmesi beklenirken, rakamın ne olacağı konusunda görüş alış verişinde bulunuldu. MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın da son bir ayda iki kez yaptığı gezilerin sonunda Suriye'de Türkiye ile bağlantılı Türk-Kürt-Arap unsurların rakamlarının 500 bin ile 1 milyon kişi arasında olduğu belirlendi. Göçün bu rakamlara ulaşması beklenmese de en kötü senaryoyu masaya yatıran yetkililer, 1 milyon rakamını da telaffuz ediyor.

Türkiye, göçleri insani ve akrabalık ilişkileri çerçevesinde kabul ederken, önümüzdeki günlerde sayının artmasıyla birlikte güvenlik konusunda sıkıntı çekilebileceği de hesaplandı. Türkiye'ye giriş yapan unsurların çok dikkatli bir şekilde irdelenerek alınması, özellikle bölücü terör örgütü mensuplarının bu süreçte geçiş yapmalarının da önüne geçilmesi için daha dikkatli olunması kararlaştırıldı. Güvenliğin yanısıra göçün ekonomik boyutu da dikkate alındı. Göçün sayısının artması halinde ekonomik boyutunun karşılanması için uluslararası insan örgütleriyle birlikte hareket edilmesi ve BM' ile temasa geçilerek ekonomik katkı alınması da masaya yatırıldı. Suriye'de kargaşanın en üst düzeye çıkarak iç savaşa dönüşmesinden endişe eden İngiltere, bu ülkede yaşayan vatandaşlarının Türkiye üzerinden tahliyesi için harekete geçti. Hatay'a giderek Cilvegözü sınır kapısının kapasitesini araştıran konsolosluk yetkilileri İngiliz vatandaşlarının tahliyesini düşünürken, aynı sınır kapısından çok sayıda Suriye pasaportlu Türk ve akrabaları Türkiye'de olan Arap kökenlilerin de geçmesi bekleniyor.

Türkiye, daha önce iki büyük göç yaşamıştı. 1990'lı yıllarda Bulgaristan'da yaşayan Türk asıllı vatandaşların göçüne sahne olurken, aynı zamanda Peşmergelerin de Güneydoğu sınırlarından Türkiye'ye girişleri yaşanmıştı. Türkiye, bu iki göç sırasında sıkıntılar yaşamıştı.

Öte yandan göçle ilgili bir değerlendirme de Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek'ten geldi. Çiçek, Suriye'den göçün olmaması için bir an evvel sorunun Suriye makamları ile vatandaşların arasında çözülmesini beklediklerini bunun için de gerekli temasların sürdürüldüğünü belirtti.

Türk Kızılayı'nın, ülkelerindeki olaylar nedeniyle sınırı geçerek Hatay'a gelen Suriyelilere yardım amacıyla, bölgeye 10 bin kişilik mutfak ekipmanı, 2 seyyar mutfak, bin 75 çadır, 8 bin 500 battaniye, 464 yatak, 500 çocuk bezi ve 500 çocuk maması gönderdiği bildirildi. Kızılay'dan yapılan yazılı açıklamada, Suriye'de yaşanan olayları yakından takip eden Türk Kızılayı'nın, ülkenin güneyinde yaşanan olaylardan endişe duyan 250 kişilik bir grubun Hatay üzerinden Türkiye'ye geçiş yapması sonucu insani yardım faaliyetlerine başladığı belirtildi.

Açıklamada, akşam saatlerinde Hatay'ın Yayladağı ilçesi merkezine yakın Harabjoz ve çevresindeki bazı köylerde yaşayan Suriye vatandaşlarının, ülkelerindeki olaylar ve baskılardan kurtulmak istedikleri iddiasıyla Güveççi Köyü yakınındaki tel örgüyü aşarak Türkiye sınırını geçtiği hatırlatıldı.İnsani yardım operasyonu kapsamında Hatay, İskenderun, Samandağ, Reyhanlı Şube Başkanlıkları ile Adana, Elazığ, Muş, Düzce ve Marmara Bölge Afet Merkezleri'nin alarm durumuna geçirildiği belirtildi. Bölgeye gönderilen çadırların bir bölümüyle çadır kent oluşturularak ihtiyaç sahipleri bu çadırlara yerleştirilecek.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Suriye'den Türkiye'ye yönelik bir göç dalgası ihtimaline karşı bütün hazırlıkların gözden geçirildiğini belirtirken "Suriye'de istikrarın zedelenmemesi ve bu geçiş sürecinin sağlıklı bir seyir takip etmesi suretiyle böyle bir göçün olmamasını diliyoruz. Herkes kendi yurdunda, şehrinde, köyünde, kasabasında huzur içinde yaşasın. Bizim arzumuz, isteğimiz bu" dedi. Türkiye-Suriye arasındaki vizesiz geçiş anlaşmasının askıya alınmasının sözkonusu olmadığını açıklayan Davutoğlu, "Biz attığımız adımları geri almayız. Önemli olan Türkiye ve Suriye halklarının ilelebet dost kalması ve ilelebet birbirlerine gönüllerini, kapılarını, evlerini açabilmesidir" dedi.

Hatay Valisi Mehmet Celalettin Lekesiz, hükümetin bilgisi dahilinde Türkiye'ye geçen 252 Suriye vatandaşını spor salonunda geçici olarak misafir ettiklerini söyledi. Lekesiz, Suriye'nin Türkiye sınırına yakın bazı köylerde yaşayan ve ülkelerindeki baskıdan kurtulmak istedikleri iddiasıyla, Hatay'ın Yayladağı sınırındaki tel örgüyü aşarak Türkiye'ye giren Suriye vatandaşlarını kaldıkları Yayladağı Fehmi Dinçer Spor Salonu'nda ziyaret ederek durumları hakkında bilgi aldı. Gelen Suriyelilerin Türkiye'de bulunan akrabalarında kalmak için talepte bulunduğunu, bunun ülkenin iç hukuku göz önüne alınarak değerlendirileceğini kaydeden Lekesiz, parmak izleri de alınan ve sağlık ekiplerinin sağlık taramasından geçirdiği Suriyelilerin, 18'inde gripal enfeksiyonun tespit edildiği, gerekli tedavilerinin yapıldığını söyledi.