Tatlı kâr bankaların dış borcunu uçurdu

Türkiye'de bankaların yurtdışından sağladığı kredi borcu, Nisan sonu itibariyle 52,8 milyar dolara ulaştı. Merkez Bankası verilerinden yapılan derlemeye göre, bu borcun 20 milyar doları kısa vadeli, 32,8 milyar doları uzun vadeli kredi borçlarından oluştu. Yurtdışından sağlanan kısa vadeli kredi borcu, yılbaşından bu yana yüzde 17,6 artış gösterdi. Küresel krizin etkisinin gözlendiği 2009'da 5,6 milyar dolar düzeyinde olan bankaların kısa vadeli dış borcu, 2010 sonunda yaklaşık 17 milyar dolara yükseldi. 2011 Nisan sonu itibariyle de tutar 20 milyar dolara kadar çıktı. 2009 yılıyla kıyaslandığında artış, yüzde 357'yi buldu.

Bankaların yurtdışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu da 2011 Nisan sonu itibariyle 32,8 milyar dolar oldu. Bu borcun, 6,3 milyar dolarlık kısmının 1 yıl içinde ödenmesi gerekiyor.

Bankaların yurtdışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu, küresel kriz öncesi 2008 yılında 30 milyar dolar düzeyindeydi. 2009'da 27,9 milyar dolar, 2010'da 28,6 milyar dolar oldu. Bu yılın ilk çeyreğinde 31 milyar dolara çıkan tutar, Nisan sonu itibariyle 32 milyar 821 milyon dolara ulaştı.

Hükümet yetkililerinin açıklamalarında ekonomideki orta vadeli programa uyum ön planda tutulurken cari açığa yönelit tedbirlerin de vazgeçilmez bir öncelik olacağı ortaya konmuştu. Merkez Bankası'nın yasal karşılıklara yönelik düzenlemelerinin ardından bankaların almış olduğu faiz artırma ihtiyaç kredilerinde önemli artışa kaynaklık etmişti.

Türkiye'de mevduatın vadesi 2-2,5 ay gibi kısa süreli olması nedeniyle, bankalar kredi sağlayabilmek için daha çok yurtdışından borçlanmaya gidiyor. Yurtdışından düşük faizle elde ettikleri dövizi Türkiye'de görece daha yüksek faizle kullandırarak, kar elde ediyorlar.

Merkez Bankası'nın zorunlu karşılık oranlarındaki artışı ve BDDK'nın karşılık oranlarındaki düzenlemesi üzerine, bankaların sağlayacağı kredilerdeki düşüşe paralel olarak borçlarında da azalma olması bekleniyor.