TMK sertleştikçe terör şiddetleniyor

Demokrasi ve insan hakları kazanımlarını geriye götürdüğü ile sürülen Terörle Mücadele Kanun Tasarısı, içerdiği sert hükümler nedeniyle eleştiri bombardımanına tutulurken, terör sorununa çözüm olamayacağı belirtildi. Terörün şiddet ve baskıyla çözülemeyeceğini kaydeden hukukçu ve yöneticiler, tarihsel istatistiklerin sert terörle mücadele yasalarının terör olaylarını arttırdığını belirttiler. Uzmanların verdiği bilgilere göre, Türkiye'de 3713 sayılı ilk Terörle Mücadele Yasası'nın yürürlüğe girdiği 1991 ve sonraki yıllarda terör olaylarında patlama yaşanması, ilk TMK'dan daha ağır olarak nitelenen yeni TMK tasarısının sonuçlarına ilişkin de ipuçları veriyor. Hukukçular, modern hukukta niyetin yargılanamayacağına dikkat çekerek, şiddetin şiddeti doğuracağını, terörün adaletle önlenmesi gerektiğine vurgu yapıyor.

12 Nisan 1991 tarihinde mevzuatımıza giren 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, yaklaşık 15 yıldır uygulanıyor. İlk TMK, beklentilerin aksine, "terörle mücadele" bahane edilerek kişi hak ve özgürlüklerini hiçe sayan, kişi güvenliğini yok eden bir ortam hazırlanmasına imkan tanıdı, ifade özgürlüğüne kısıtlama getirdi" eleştirilerine neden oldu. Özellikle terör tanımının genişliği ve belirsizliği ülkede yaşayan herkesi potansiyel terör suçlusu konumuna sokması nedeniyle büyük tepki gördü.

Hukukçular, aynı dönemde şiddeti sert yasalarla önlemeye dönük düzenlemelerin şiddeti daha da tırmandıracağı yönündeki endişelerini sıkça dillendirdi. İstitatistikler de hukukçuların bu endişesini haklı çıkardı. Nisan 1991'de yürürlüğe giren 3713 sayılı yasanın ardından terör olayları sayısında neredeyse iki kat artış görüldü. Bu artış 1995 yılına kadar devam etti.

TMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren terör istatistikleri, yasanın sert ya da yumuşaklığı oranında değişme gösterdi. Yasanın, işkence suçunun cezasız bırakılması, düşünce ve ifade özgürlüğünün engellenmesi gibi insan hakları açısından önemli eksiklerle yürürlüğe girdiği 1991'den bir yıl önce yani 1990 yılında Türkiye genelinde 2 bin 742 terör olayı yaşanırken, TMK'nın ardından 1991 yılı sonunda ülkede yaşanan terör olayı yaklaşık iki kat artarak 4 bin 445'e yükseldi.

TMK'nın en sert haliyle uygulandığı 1992'de ise bu rakam 5 bin 678'e fırladı. 1993 yılı sonuna gelindiğinde ise terör olayı sayısı 6 bin 956'ya ulaştı. Bir sonraki yıl ülkede yine 6 bin 596 terör olayı meydana geldi. TMK'nın hafiflediği 1995 yılından bir sonraki yıl ise Türkiye'de yaşanan terör olayı sayısı 2 bin 915'e kadar geriledi.

İHD'nin aynı yıllardaki raporları da terör olaylı istatistiğine hemen hemen paralel şekilde değişim gösterdi. Örneğin 1991 yılında 'dur' ihtarına uymadığı için öldürülen kişi sayısı 28 iken, 1992'de 103, 1993'te 109, 1994'te 97 çıktı. İişkence gördüğünü kanıtlayan kişi sayısı ise 1991'de 218 iken, 1992'de 594, 1993'te 827, 1994 yılında 1128 oldu.

Sadak: Operasyon durmalı yoksa Kürtler yön değiştirir