Toplum affa onay vermez

Yargıtay Başkanı Sami Selçuk, affın siyasal iktidarın takdirine bağlı tasarruf olduğunu belirterek, "Takdirin takdiri olmaz, siyasal iktidar isterse eğer af çıkarabilir, 'Ben beğenmiyorum bu düşünceyi' demek hiçbir şey ifade etmez" dedi. Siyasal iktidarın af çıkarırken, iki önemli ilkeye çok dikkat etmesi gerektiğini, bunlardan birinin "eşitlik", diğerinin de "adalet" olduğunu kaydeden Selçuk, yüzde yüz bu ilkelere uygun bir affın da çıkarılmasının mümkün olmadığını, mutlaka her sistemde keyfi bir tarafın olacağını, önemli olanın bu keyfiliği en aza indirmek olduğunu vurguladı. Selçuk, Türkiye'nin mutlaka ölüm cezasını kaldırması gerektiğini, bu konuda çok geç kaldığını belirterek, "Ben yıllar önce bu konuda çok yazdım, çizdim. Ölüm cezasına karşı olduğum için çok büyük saldırılara uğradım. Eğer Türkiye ölüm cezasını yıllar önce kaldırmış olsaydı, şimdi bu tartışmalar yaşanmayacaktı" diye konuştu. Yargıtay Başkanı Selçuk, "af ve ölüm cezası" konusunda Yeni Şafak'ın sorularını cevaplarken, çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Genel değerlendirme yaparak, bu yasayla ilgili konuşmayı doğru bulmuyorum, konuşanları da doğru bulmuyorum. Çünkü bu yasa Yargıtay'a gelebilir. Anayasa'ya aykırılık iddiasında bulunulabilir ve Yargıtay da bunu ciddi bulabilir. Bunun dışında şu ya da bu şekilde Anayasa Mahkemesi'nin önüne gidebilir. Anayasa Mahkemesi bu konuda elbette bir karar verecektir. Onun için dışarıdan 'Şu aykırıdır, bu değildir' demek bence doğru değildir. Yargı bağımsızlığının beş görünüşünden biri de, yargının sokağa karşı bağımsız olmasıdır. Yargının bu bağımsızlığını kirletmemek için herkesin çok duyarlı davranması ve özen göstermesi lazımdır. Onun için bu konuda konuşmak istemiyorum.

"Affı hiçbir toplum istemez"

Af hiçbir dönemde, hiçbir devlette, en uygar ülkelerde bile toplumda hiçbir zaman onay görmemiştir. Toplum onay vermez affa. Çünkü; toplum devamlı olarak suçlunun cezalandırılmasından yanadır. Hatta suçların çok ağır cezalandırılmasından yanadır. Bu bir uzmanlık konusudur. Suçların ağır cezalandırılması, suçu ortadan kaldırmaz. Cezalandırmanın kesinliği suçu ortadan kaldırır, önleyen caydırıcı öge odur. Eğer sizin yargınız iyi işlemiyorsa, suçluları iyi yakalayamıyorsanız, hepsini ölüm cezası ile cezalandırsanız bile suçlar yine işlenir. Ama hiçbir toplum hiçbir zaman ne bir ölüm cezasına ne de bir affa onay vermemiştir. Topluma sunun yüzde 80 affa karşı çıkar, toplumun oyuna sunun yüzde 80'i ölüm cezasından yana çıkacaktır. Burada durum nedir? Hukukun karar vediği bir konuda bizde Anayasa vardır. Yargının verdiği karar herkesi bağlar, yasama ve yürütme onu değiştiremez. Af bir istisnadır.

"Anglo-Saksonlar affa karşı"

Kimi ülkeler af sistemini kabul etmiş, kimileri reddetmiştir. Kabul etmemiş ülkeler arasında Anglo-Sakson sistemi vardır. O sistemin af kavramını, kurumunu benimsemesi olanaksızdır. Sistem buna izin vermez, yargı çok güçlü ve yargının vermiş olduğu kararı devlet kaldıramaz. Çünkü devletle birey aynı düzeyde, hukukun üstünlüğü orada gerçekleşmiştir. Anglo-Sakson sisteminden esinlenen İskandinav ülkelerinde af yoktur. Latin Amerika sisteminden esinlenenlerde af konusu vardır. Bunun bir tek istisnası da İsviçre'dir. İsviçre'de af yoktur. Niye bu ülkelerde var? Çünkü bu ülkelerde hukuk devleti ilkesi benimsenmiştir.

Af sistemini benimseyen ülkelerde, affın sık sık çıkarılması doğru mu değil mi diye tartışma konusu olmuştur. Doğru ama bizden daha çok af çıkaran ülkeler var. Örneğin; Almanya, İtalya ve Fransa var. İspanya var. Fransa'da ne kadar af vardır? Fransa'da 1945-1995 yılları arasında 50 yıl içinde 38 kez af çıkmıştır. Bizdeki aflar ne zaman çok çıkmıştır? Bunalım dönemlerinde, bu bunalımı biraz daha atlatmak, toplumu yumuşatmak, gerilimleri azaltmak için çıkarılmıştır. Bunun en çarpıcısı 1920'li yıllardır. Bu yıllarda çok sık af çıkmıştır.

Atatürk'ün cumhuriyeti kurduğu yıllarda, sancılı dönemlerde çıkmıştır. Sancılı dönemleri yumuşatmak için genel aflar çıkmıştır. Daha sonra bakıyorsunuz 1950'de bir genel af çıktı. Çok çıktı da bunlar genel af niteliğinde değil, küçük küçük, grup grup aflar çıktı. Disiplin suçları ile ilgili değildir af. Memur suçları ile ilgili değildir af. Disiplin cezasını kurum verir, yargı vermez. Yargının verdiği af sanıldığı kadar çok değildir. Orman suçlarında vardır. En son 1974'de çıkmıştır genel bir af, o yıldan sonra çıkmamıştır. Türkiye şu anda gördüğüm kadarıyla bir gerilim dönemi yaşıyor. Siyasi iktidar gerilimi gidermek için toplumsal uzlaşmayı sağlamak için bir affın gereğine varabilir. Bunda kınanacak, eleştirecek hiçbir şey yoktur. Bu siyasal iktidarın takdirine bağlıdır. Takdirin takdiri de olmaz. 'Ben beğenmedim bu düşünceyi' demek hiçbir şeyi ifade etmez."

"Afta tam adalet olmaz"

Şimdi af çıkarırken, gözeteceğiniz ilkeler vardır. Birincisi; 'amaç' ilkesi. Nedir bu amaç ilkesi? Toplumdaki gerilimleri azaltmak, hoşgörüyü artırmak, toplumu yatıştırıp rahatlatmak, bu varsa af çıkar. Demek ki, bu sorunlar var ki af çıkarmışlar. Af çıkarırken iki ilkeyi gözönünde tutacaksınız. Birincisi 'adalet', ikincisi de 'eşitlik' ilkesi. Bu ikisi bazen örtüşür, bazen çatışır, bazen de kesişir. Dengeyi çok ustalıklı bir biçimde kurup affı o şekilde çıkarabilirsiniz. Ama şunu da ekleyelim ki, yüzde yüz eşitlik ile adaleti gerçekleştiren bir yasayı çıkaramazsınız. Mutlaka her sistemde bir keyfi taraf olacaktır. Hüner keyfiliği asgariye, en aza indirmektir. Hüner iyilikleri ve güzel yönleri, kötülük ve çirkinliğe ağır basan, üstün olan bir sistemi getirmektir.

Türkiye ölüm cezasını kaldırmalı, kaldırmak zorundadır. Çünkü; ölüm cezası bu yüzyılın cezası değildir. Ölüm cezası birçok ülkede geçen yüzyılda kalktı. Portekiz'de 1867'de kalktı. Hollanda'da 1870'de kalktı. 1980'li yıllarda bir çok Avrupa ülkesinde kalktı. 41 Avrupa Konseyi ülkesi arasında sadece Türkiye'de kaldı. Türkiye dünyanın gidişini gözeterek ölüm cezasını kaldırmak zorundadır. Bunu kişilere endekslemeyerek, onları gözeterek değil, infaz hukukunun hükümlüyü iyileştirerek topluma döndürme felsefesine dayandığı için. Çünkü bu felsefe artık bir insan hakkı yaratmıştır. Her hükümlüyü iyileştirerek topluma dönüştürmeyi devletten istiyor. Ölüm cezası bütün bu hakları, yalnız yaşama hakkını değil, hukukun bu erişmiş olduğu hakkı da ortadan kaldıran cezadır. Savaş döneminin dışında ölüm cezası kalkmalı. Ben yıllar önce bunu yazdım, çizdim kimse dinlemedi. Bu konuda çok da saldırılara uğradım. Eğer o dönemde kalksaydı, bu tür tartışmalar olmazdı şimdi.

Hukuk gözden geçirilmeli

AB süreci içinde Türkiye öncelikle bütün yazılı hukukunu gözden geçirmelidir. Çünkü AB, bir değerler ve kurallar manzumesidir. Coğrafya sorunu değildir. Oradaki hukukun bütün kazanımlarını benimsemek zorundasınız. Artı, hukukunuzu gözden geçirmelisiniz. Kopenhag dediğiniz olay. Orada siyasi açıdan bütün hukuki devlet yapılanmasını gözden geçirmek zorundasınız. Başkaları söylediği için değil, Avrupa'ya yaranmak için değil, onların gözüne girmek için değil. Zaten bir demokraside bulunması gereken ölçütlerdir bunlar. Çünkü; küreselleşmenin doğal sonucu olarak sivil toplum ve insan hakları öne çıkıyor. Eğer dünyada bugün bir düşünürün dediği gibi, 'hâlâ insan hakkından söz ediyorsak demek ki adalet henüz yeryüzünde gerçekleşmemiştir.' --------------- imza ve tarih ---------------- --------------- imza ve tarih ---------------- Geri OKU