'Uyum'la bilinçlendik

İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) 2003 yılı ihlal raporuna göre, geçtiğimiz yıl 1391 kişi işkenceye maruz kaldı. Bu rakam son beş yılın ihlal bilançoları içinde en yüksek rakam olurken, İHD işkence sayısındaki artışı, Avrupa Birliği Uyum Yasaları çerçevesinde çıkartılan kanunlarla insanların hak arama bilincindeki gelişmeye bağladı. İHD'nin 600 sayfalık 2003 yılı İnsan Hakları İhlalleri Raporu yayınlandı. Raporun 200 sayfasını işkence bölümü oluşturuyor.

İHD Genel Başkanı Hüsnü Öndül, "Sayısal olarak rakamlardaki artışı insanların hak arama bilincindeki gelişmeye bağlama eğilimini taşımaktayız. İHD işkence konusunda kendisine yapılan başvurulardan yola çıkmaktadır" dedi. İHD raporlarında 1999 yılında 594, 2000 yılında 594, 2001 yılında 862, 2002 yılında 876 kişinin işkenceye uğradığı belirtilirken, 2003 yılında bu rakam 1391 kişi oldu.

İşkencenin önlenmesi için 2003 yılında önemli yasal değişiklikler yapıldığı kaydedilen raporda, bu değişikliklere göre, "işkence yapanlara verilen cezaların para cezasına çevrilemeyeceği ve verilen cezalar ertelenemeyeceği; işkence soruşturma ve kovuşturmalarında cumhuriyet savcılarının doğrudan doğruya dava açabilecekleri; işkence suçlarının acele işlerden sayılacağı, adli tatilde de davalara bakılacağı ve duruşmaların en fazla 30 gün ertelenebileceği" kaydedildi.

Yasal önlemlere rağmen işkencenin 2003 yılında da "yaygın ve sistematik" olarak uygulandığı kaydedilen raporda, geçtiğimiz yıl 1391 kişinin işkence muamelesine maruz kaldığı ve bunun 505'inin Güneydoğu Bölgesi'nde gerçekleştiği kaydedildi. Raporda, resmi gözaltı yerleri dışındaki yerlerde işkenceye uğrayanların sayısının 241 olduğu belirtilerek, "Emniyet güçleri bu kişileri resmi olarak gözaltına almamakta, kayıt tutmamakta ve bu kişileri sokakta, dükkanda, depoda, bir minibüs ya da otomobilde ya da kent dışına çıkararak, bağ-bahçe tarla kenarlarında işkenceye maruz bırakmaktadır" denildi.

Raporda, 2003 yılında 44 işkence davası ve soruşturma görüldüğü, bu davalarda 188 güvenlik mensubu ve 3 doktorun, toplam 127 kişiye işkence yaptıkları iddiasıyla yargılandıkları kaydedildi. Dönem içinde 16 dava ve soruşturmanın sonuçlandığı kaydedilen raporda, 20 polisin toplam 76 yıl 8 ay hapis cezası aldığı, bunlardan 7'sinin cezalarının ertelendiği, 11 polisin meslekten ihraç edildiği, 20 polisin beraat ettiği, 30 polis hakkındaki davaların ise zaman aşımından düştüğü dile getirildi. 2003'te 4 gözaltında işkenceyle ölüm davası sonuçlandı. Bu davalarda yargılanan 18 güvenlik mensubundan 12'si beraat etti, 1'inin adresi bulunamadığı için davası ayrıldı, 6 kişiye ise toplam 24 yıl hapis cezası verildi. İHD'nin raporunda gündemdeki namus cinayetleri ve kadın intiharları konusundaki veriler de yeraldı. Rapora göre, geçtiğimiz yıl 61 kadın ve çocuk intihar etti, 40 kadın namus cinayetlerinde, 37 kişi aile içi şiddet sonucu hayatını kaybetti.

KEZBAN BÜLBÜL ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------