Vatandaşa yarışma oyunu

Bazı televizyon ve radyo kanalları, ödüllü bilgi yarışması adı altında vatandaştan gelir elde ediyor. Basit sorularla vatandaşı canlı telefon bağlantısına ve kısa mesaj göndermeye çeken kanallar, verdikleri hediyelerin çok üstünde parayı, SMS şirketleriyle anlaşarak kazanıyorlar. Bir yayına bağlanıp spikerle konuşarak soruyu cevaplandırıp hediye kazanmanın bedeli bazen 500 YTL'yi buluyor.

Kanallar, izleyicinin mesajı başına düşecek kontör sayısını ve faturalı hatlar için gidecek para miktarını kendisi belirliyor. Kanallar, SMS hizmeti sunan şirketlere, 'benim izleyici kitlem programlara daha çok katılsın. Bu nedenle kontörler az düşsün' diyebiliyor. Şirketler de TV kanallarının isteğine göre sistemi kuruyor. Bu sürecin ardından kanallar, 'eğlence' ve 'bilgi' programlarını servise koymaya başlıyor.

Programlarda, izleyicilere sorulan “Resimde gördüğünüz meyvenin adı nedir” gibi çok kolay sorular nedeniyle hatlarda yığılma oluyor. Dakikalarca operatörde bekleyen izleyici yarışmaya aktarılana kadar kontörlerinin tamamına yakınını kaybediyor.

Yarışmada kendisine sorulan soruyu bilmesine rağmen vaad edilen hediye ise adresine gönderilmiyor. Bu uygulamada elde edilen kârın bir miktarını SMS hizmeti sunan şirket ve TV kanalı, bir miktarını da Maliye alıyor.

Tüketici Hakları Merkezi (TUMER) Başkanı Ömer Keser, televizyon kanallarının kötü niyetli kullanıldığından yakındı. Keser, "Yarışma programları tabii ki düzenlenebilir. Ama tüketicinin boşluğundan faydalınalarak, vatandaş zarara sokuluyor. Tüketici, yüzüne baka baka kandırıyorlar. Tüketici de bu tür tuzaklara düşmesin" dedi.

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Bülent Deniz, olayı açık bir kumar olarak tanımladı. Bu programlarda büyük denetimsizlik olduğuna dikkat çeken Deniz, "Tüketiciler birşey kazanacakları umuduyla arıyor. Ancak paraları gidiyor ve kazandıkları mallarıda alamıyorlar. Bununla ilgili çok sayıda şikayet alıyoruz" diye konuştu.

Tüketici Bilincini Geliştirme Derneği Başkanı Fuat Engin, "TV programında halka deniliyor ki 'Bu yarışmadan elde edilen gelir hayır kuruluşuna bağışlanacak.' Vatandaş da iyi niyetli olduğu için bu programlara katılıyor. İnsanların iyi niyetleriyle oynanıyor. Esasında bu tür yayınların topluma ne kazandırdığı soru işareti" şeklinde konuştu.