Yargıda güven sorunu

Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdür Yardımcısı Kenan Özdemir ile Daire Başkanları Yüksel Hız ve Yusuf Solmaz Balo, "Türk Yargısında Yapısal Çözüm Arayışları" başlıklı bir rapor hazırlayarak, yargıdaki en ciddi sorunu, "güven" sorununu gözler önüne serdi. Mahalli mahkeme kararlarının yarıya yakının Yargıtay'daki temyiz aşamasında bozulduğu kaydedilen raporda, iş yükü arttıkça yargıda isabetsiz karar sayısının da arttığı belirtildi.

Yargıtay ceza dairelerinde karara bağlanan dosyaların yüzde 48,4'üne onama, yüzde 37,7'sine bozma, yüzde 2,3'üne düşme, yüzde 3,8'ine ret ve yüzde 7,9'una da diğer kararlar verildiği belirtilen raporda, bu oranların, "bölge adliye mahkemeleri" kurulmasının gerekliliğini ortaya koyduğu vurgulandı.

Yargıtay ceza dairelerine bir önceki yıldan devir ve yıl içinde gelen toplam dosya sayısında yüzde 109,2'lik artış olduğu vurgulanan raporda, hukuk dairelerinin iş hacminde ise yüzde 13,8 oranında azalma görüldüğü bildirildi

Türkiye'de bir hakime ortalama 885 dosya düştüğü hatırlatılan raporda, ayrıca son yıllarda mahkemelere açılan dava sayısında önceki yıllara göre önemli artış olduğu belirtildi. Raporda, bölge adliye mahkemelerinin ön inceleme yapacağı ve sınırlı temyiz yolu sağlayacağ için, dava sayısında artışın önleneceği bildirildi.

Yargıtay'ın bir an önce ilk derece mahkemesi statüsünden kurtarılıp "içtihat mahkemesi" haline getirilmesi gerektiği vurgulanan raporda, "Yargıtay'dan isabetli kararlar almak, içtihat birliğini sağlamak ve müdafaa için uzak yerlerden gelmek külfetinden kurtulmak bölge idare mahkemelerinin faaliyete geçmesi ile sağlanacaktar" görüşüne yer verildi.

Raporda, bugün Türkiye'de askeri yargı hariç adli yargıda 8 bin 415 hakim ve cumhuriyet savcısının görev yaptığı hatırlatıldı. Yargıtay'da 835 tetkik hakim, cumhuriyet savcısı ve üyenin çalıştığı belirtilen raporda, akedemisyen hakim sayısının azlığına dikkat çekildi. Raporda, 8 bin 415 hakim ve savcıdan 31'inin doktora, 542'sinin yüksek lisans yaptığı, 300'ünün de dil sınavında 70'ten yukarı puan aldığı belirtildi.

Bölge adliye mahkemelerinin yargıya çok büyük yararlar sağlayacağı, ancak yargılama süresini uzatacağı kaydedilen raporda, "Ancak bu bir tercih sorunudur. Daha kısa sürede yargılama mı, yoksa maddi gerçeğe daha yakın bir yargılama mı?" sorusuna yer verildi. Raporda, yargılamada asıl olanın "maddi gerçek" olduğu ve insanların da yargıdan maddi gerçeğin bulunmasını istediği belirtildi.

EVİN GÖKTAŞ/ ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------