Az gelişmişliğin fasit dairesi

Son yıllarda önemli toplantılara ev sahipliği yapan İstanbul bu hafta da uluslararası bir toplantıya ev sahipliği yaptı. İstanbul''daki bu son toplantıda, nüfusu 1 milyarı bulan "en az gelişmiş" 48 ülkenin sorunlarına çözüm arandı.

Az gelişmiş ülkelere yönelik çözüm arayışları alışkanlık olduğu üzere ara ara yapılmaktadır. Bu toplantılarda gelişmiş ülkeler tarafından birçok sözler verilir, toplantının bitiş konuşmasının ardından bu sözler unutulur gider...

Bu, "en az gelişmiş ülkeler" tanımlamasını da Birleşmiş Milletler (BM) 1971 yılında yapmıştır.

1971 yılında en az gelişmiş kategorisinde olan ülke sayısı 25 iken bu rakam bugün iki katına yaklaşarak 48 olmuştur.

Kişi başına düşen günlük gelirin 2 doların altında olduğu, sağlık, eğitim ve adalet sistemlerinin gelişmediği ülkeler BM''nin en az gelişmiş ülkeler listesine girmektedir. Ekonomisi zayıf olan bu ülkelerde gündelik açlık ve yoksulluk ve buna bağlı ölümler oldukça yüksek oranda yaşanmaktadır. Ve daha da vahimi ise, BM''ye göre; söz konusu ülkelerde nüfus 2050 yılına kadar iki katına ulaşarak 1,7 milyara yükselecektir. Yani bu ülkeler için görünür gelecek, bugünkünden daha vahim olacak...

İşte, İstanbul''da yapılan toplantıda bu kapsamda yapılan 4. BM en az gelişmiş ülkeler toplantısıdır. Az gelişmişlik tanımının da altında; en az gelişmiş olarak kategori edilen bu ülkelere yönelik 1971 yılından bu yana yapılan toplantıların hiç biri işe yaramamış olacak ki; bu kategoriye giren ülke sayısı son kırk yılda iki katına çıkmıştır.

Bu güne kadar yapılan tüm toplantılardan çıkan destek mesajları ve bu ülkelere yapılan yardımlar söz konusu ülkelerin kalkınmalarına hiç bir faydası olmadığı gibi, gelişmişlerle az gelişmişlerin arasındaki farkta açılarak büyümüştür.

Peki, bu az gelişmişlik ve gelir uçurumunun sorumluları kimlerdir?

Bu ülkelerin insanları, gelişmiş ülkelerdekileri ne göre, daha mı basiretsiz ve beceriksiz ki böyle bir yaşama mahkûm kalıyorlar?

Yukarıdaki soruların muhatapları, bugünkü ve görünür gelecekteki bu çarpık tablonun sorumlusu: "az gelişmişlik" tanımını ortaya koyanlardır. Tıpkı "Ortadoğu" diye bir tanım geliştirip, ortalığı kana bulayanlar gibi… Yani Batı…

Kolonyalizmle gelişmişlik düzeyine ulaşan Batı ekonomileri, yüzyıllardır semirdikleri kaynaklarla beslenmişlerdir.

Sömürülenlerin veciz sözünü bir kez daha hatırlamak bu noktada yerinde olacaktır kanaatindeyim. "Onların elinde İncil, bizim elimizde de altın ve topraklarımız vardı. Şimdi bizde İncil, onlarda ise altın ve toprak var"…

Bugün küreselleşmede atbaşı rol oynayan ülkelere baktığımız zaman bunların bu fasit dairede de başrol oynadığını görürüz. Diğer taraftan da ülkeleri gelirlerine göre bölümleyip, ötekileştirip, yok saymaktadırlar.

"Tarihin Sonu" tezini ortaya atarak; bugün gelir düzeyi düşük, ancak geçmişte önemli medeniyet ve kültür merkezleri olan ülkeleri tüm dünyaya yok saydırmaya çalıştırmışlardır.

Küreselleşmenin bu gelir uçurumunu fakir ülkelerin aleyhine daha da bozduğu bir gerçektir.

Timsah gözyaşlarına aldanmamak lazım. Az gelişenlerin küreselleşmenin kaybedeni olmaktan başka şansları yoktur…

Bu da bizden olan söz: "Biri yer, biri bakar. Kıyamet ondan kopar"