Zammın arkasında Suud var

Hammade fiyatlarının artışı sebep gösterilerek LPG'ye yapılan 30 kuruşluk zammın, LPG'nin '10 numara yağı' olarak bilinen aerosol ithalatını patlatması bekleniyor. Kozmetikte kullanılmak üzere ithal edildiğinde Özel Tüketim Vergisi'nden muaf olan aeresolün pompada kaçak LPG olarak bazı istasyonlarda satıldığı biliniyor. Maliye Bakanlığı ile görüşen EPDK yetkilileri 2010 yılında ÖTV'si kaldırılan aerosol için 'LPG'nin yeni 10 numarası olur' uyarısında bulunmuştu. ÖTV'si sıfır olan bu gaz, LPG'ye göre yarı yarıya fiyat avantajı sağlıyor. Aerosol üretim ve ithalat talebinde de patlama yaşanırken, aerosolun 'kokusuz LPG' adı altında çok sayıda istasyonda satıldığı da saptandı. EPDK'nın konuyu Maliye Bakanlığı'na ilettiği de belirtildi.

Maliye Bakanlığı, aerosol gazın spreylerde itici gaz olarak kullanılan LPG'de ÖTV'yi sıfırlamasının ardından, aerosol gazın kozmetikte kullanımının patladığını açıkladı. Sektör yetkililerinin kaçağa dikkat çeken açıklamalarında, aerosol gaz kullanımındaki artış ile kozmetik üretim ve ihracatındaki artış paralel bir şekilde gelişme göstermediği, ithal edilen aerosolün istasyonlara satıldığı kaydedildi. Sektör kaynaklarının açıklamasında 'Ülkemizin çeşitli noktalarında gerek organize sanayilerinde, gerekse üretim yapıldığı iddia edilen noktalarda aerosol gazlar toplanarak, gece operasyonları ile otogaz bayilerine ÖTV'siz olduğu için cazip gelen fiyatlarla satılmaktadır. Buradaki haksız kazanç devleti büyük zarara uğratıyor. 2011 rakamlarına göre kaçak LPG yüzünden 70 milyon dolar ÖTV vergi kaybı var. Aerosolde ÖTV'nin sıfır olması, otogaz sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin pazarda büyük kayıplar yaşamasına sebep oluyor. Dolaylı olarak da otogaz piyasasındaki istihdama olumsuz etkiliyor' denildi.

Kozmetik sektöründe deodorant, köpük, tıraş kremi ve spreylerde ve kullanılan aerosol 'itici gazlar' sınıfında yer alıyor. Uçan balonlarda da kullanılan aerosol, ilk olarak böcek ilaçlarını püskürtmek için geliştirilmişti. Aerosol, aynı zamanda renksiz ve kokusuz bir itici gaz türü olarak biliniyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Eylül 2013 LPG Sektör Raporu'na göre eylül ayında yurt içi toplam LPG satışları 321 bin 359 ton oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,3'lük azalış anlamına geliyor.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Haziran'da yaptığı açıklamada 'Aerosolü girdi olarak kullanan bazı şirketlerin bu uygulamayı suiistimal ederek, üretimde kullanmadan piyasaya otogaz olarak sattıkları, bu şekilde vergi kayıp/kaçağına sebep oldukları değerlendirilerek, 79 mükellef incelemede' dedi.

LPG fiyatlarına bugün yapılan şok zammın arkasından Suudi Arabistan çıktı. Suudi Arabistan'ın devlet şirketi Saudi Aramco'nun LPG'nin hammaddeleri olan propan ve bütan fiyatlarını Aralık itibariyle sert şekilde yükseltmesinin ardından Türkiye'deki dağıtımcılar da LPG fiyatlarına büyük bir zam yaptı. Saudi Aramco, Aralık kontratlarında propan fiyatını ton başına 225 dolar artırarak 1.100 dolara, bütan fiyatını ise ton başına 310 dolar artırarak 1.225 dolara çıkarttı.

Bir sektör yetkilisi, söz konusu artışın Türkiye'deki tüketicilere yansımasının da şirketlere göre farklılık arz etmekle birlikte, 12 litrelik tüpte 7 TL, otogazın litresinde ise 30 kuruş zam anlamına geleceğini söyledi. Aynı yetkili, 'Artış Suudi Arabistan'ın beklenmedik bir oranda zam yapmasından kaynaklanıyor. Bu zam da tüm Akdeniz piyasasındaki fiyatları tetikledi' dedi.

Otogazın yanısıra evlerde kullanılan tüp gaza da zam geldi. Tüp gaz rafineri çıkış fiyatı 15,41 oranında arttı. Sektör temsilcileri, tüp gazda artışın müşterilere yansımasına ilişkin soru üzerine, 'Dağıtım şirketleri, bu zam sonrasında fiyatlarını yeniden gözden geçirerek bayilerine bildirecek' değerlendirmesini yaptı. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, dünyada petrol fiyatları düşerken LPG'ye yapılan rekor zammın esnafı şaşırttığını belirterek, benzinde, motorinde indirim yapılmasını beklerken ticari araçların yoğunlukla kullandığı LPG'ye 30 kuruş zam gelmesinin şaşırtıcı olduğunu dile getirdi. Kasım ayı enflasyonunun yüzde 0.01, yıllık enflasyonun yüzde 7,32 açıklandığı gün LPG'ye yüzde 13,75, evlerde kullanılan tüpe yüzde 15,41 zammı manidar karşıladıklarını bildirdi.