Soma…

Salı günü akşam saatlerinde haberdar olduğumuz, ama işin vahametini gece yarısı yapılan resmi açıklamalarla anlayabildiğimiz Soma faciasıyla ilgili firma yetkilileri basın toplantısı yapmak için Cuma gününe kadar bekledi. Tam bir keşmekeş ortamında yapılan toplantıda yangının neden çıktığını bilmiyoruz ama ihmalimiz yok dediler.

İhmalimiz yok!

300 işçinin can verdiği bir faciada işletme yetkilileri kendilerini kusursuz buluyorsa gerçekten sözün bittiği yerdeyiz. Maden sahibinin röportajda anlattığı, bir kaza anında 500 kişinin en az 20 gün yaşayabileceği yaşam odası o bölgede çalışma bittiği gerekçesiyle sökülmüş, çalışılan bölgede yapılması planlanıyormuş ama henüz yapılmamış. 300 işçinin cenazeleri toprağa verilmeye devam ederken; yaşam odası yapmak mecburi değil ama olsaydı ölmezlerdi dedi. Pişmanlık hissederek vicdan azabı çekerek mi söyledi? Ne yazık ki hayır!

Malum röportajda keyifle maliyetleri 140 dolardan 28 dolara nasıl düşürdüklerini anlatmış beyefendi. Maliyetleri düşürmek, karlılığı artırmak, yöneticilerin yüksek maaşları; okumaktan bilmekten keyif aldığımız detaylar. İşverenle yapılan röportajlarda işçilere ne kadar maaş verildiği, işçilerin hayat kalitesini yükseltmek için neler yapıldığı sorulmaz, merak da edilmez zaten. Ama bir facia olduğunda, ölümüne çalışan işçilerin maaşları nazara verilir, o paraya o iş yapılır mı diye dudak bükülür.

Faciadan 4 saat sonra kurtulan işçiye soruyor muhabir bundan sonra ne yapacaksınız madene inecek misiniz tekrar? Mecburum diyor işçi banka kredim var ödenecek, Soma"da yapacak başka bir iş yok!

Soma"da yapacak başka bir iş olmadığı için madenlerde ölümüne çalışmaya mahkûm işçi.

Köyde yaşayanlar çiftçilikle ve hayvancılıkla geçimini sağlayamadığı için Soma"ya göçmüş, banka kredisiyle başını sokacak bir ev almış "kira öder gibi" ev sahibi olmuş. 11 yıl madende çalışıp emekli olmak cazip gelmiş diğer taraftan. Bu sebepten aynı anda bu kadar genç ölüyü toprağa verdik. Babalarının mezarı başında gözyaşı döken yetim kalan çocukların yaş ortalaması çok küçük.

99 depreminde ezber etmiştik deprem öldürmez bina öldürür, ihmal öldürür diye. Bu yaşadığımız acı olayda da kaza öldürmedi ihmal öldürdü yüzlerce kişiyi. Denetimlerin eksik yapılması, gerekli tedbirlerin alınmaması, bir kaza anında nasıl müdahale edileceğine dair tatbikatın yapılmaması öldürdü işçileri. Maden kazalarında ilk iki saat altın saat olarak adlandırılıyor ama Soma"da ilk saatlerde müdahale edilmediği, panikle verilen oksijeninse yangını körüklediği iddia ediliyor.

Manisa Cumhuriyet Başsavcısı, "Soruşturma başlatıldı, ancak ilk etapta gözaltına alınacak amirler de işçilerle birlikte hayatını kaybetmiş durumda" dedi. Amirler de neticede emir kulu olduğuna göre ne kadar sorumlu olabilirler ki! Sorumlu işletme sahibi, işletme müdürü ve o kurumu denetlemekle sorumlu olup güvenli raporu verenler; hepsi de hayatta.

Ölüm ocağının kara kutusu olarak nitelendirilen raporlama defterlerine el konuldu. Soruşturma bitene kadar madene mühür vurulacak, ihmal çıkması durumunda maden ocağı tamamen kapatılacak.

Maden ocağının kapatılması yetmez! Gerekli önlemlerin alınması, bir daha aynı acıların yaşanmaması için işletme sahipleri açısından caydırıcı bir şey olmalı. İşçi ailelerine yüksek tazminatlar ödenmeli, işletmeyi iflas etme noktasına getirecek kadar yüksek tazminatlar ödenmeli. Ancak o zaman diğer maden ocağı sahipleri, işletmeler aynı duruma düşmemek için işçi hayatını bu kadar ucuza almaz. Ancak o zaman teknoloji pahalı iş gücü ucuz demekten vazgeçer ve teknolojiye yatırım yaparlar.