'Çocukluk'larımız...

Sık sık bir vesile ile bir “kompleksimiz oluyor. Hatta çoğu periyotlu olduğu için de hemen her yıl nüksediyor bu hâl. Futbola ne kalem, ne kağıt yetişmeyeceğinden onu dışarıda tutup, düşündük bazı komplekslerimizi / “çocukluk”larımızı. Durum, üzücü gerçekten de. Bu üzücü durumu, öyle derin analizler filan yapmadan aşabilecek ipuçları verense bir pop şarkıcısı olmuştu. Serdar Ortaç, bir konuşmasında Türkçe Olimpiyatları'ndan bahisle ne Olimpiyatlar'ı, ne de Eurovision'u fazla abartmamak gerektiğini vurgulayarak, “Türkçe Olimpiyatları Eurovision'a on çeker” demişti. Evet, biraz özgüven lütfen!

Soğuk savaş yıllarında Avrupa'da tamamen teknik kaygılarla oluşturulmuş Avrupa Yayın Birliği'nin “bir renk olsun” diye 1956 yılında başlattığı “Eurovision Song Contest”, o kadar teknik bir konuydu ki, kuruluş metninde “bu yarışmanın amacı üye ülke televizyonlarının ortak canlı yayın kabiliyetini arttırmaktır” yazıyordu. Üyelerin teknik durumunun kontrolü boş stüdyolarda yapılacak değildi elbette, bir atraksiyon düşünülmüş ve şarkı yarışması akla gelmişti. İşte, işler bu minvalde devam ede dururken, Türkiye çıktı meydane ve bu teknik temelli yarışmayı en azından ülke sınırları içerisinde bir millî onur meselesi haline getirdi. “Tüh! Heybeliada kadar ülke -Malta kastediliyor- bizden çok puan aldı; Rum oyunu, oylar yine Yunanistan'a gitti; İrlanda birincisinin sevgilisi Türk, akrabalıktan oy alırız; “Komşi”den beklenmedik jest: Bulgarlar 10 puan verdi!” Türkiye ile “örovizyon” arasındaki bu santimantel ilişki böyle böyle devam etti durdu. Nihayet Sertap Erener'in 2003'te birinci olması ise kolayca tahmin edileceği üzere “Yeah! İşte budur!” nidalarıyla karşılandı. Abarttık, abarttık, abarttık. Bir rivayete göre 2006 yarışması yaklaşırken bile matbuatta hala “Sertap'ın başarısı” yollu makaleler vardı. Şimdi ise bu yılki yarışma için ortada bir “Hadise hadisesi” var. Son cümlede de görüleceği üzere basın, şarkıcının isminden hareketle bir sürü “hadiseli” varyasyonla belki 1,5 milyon başlık attı. Daha önce Avrupa'da biraz tanınıyor olmasından hareketle de, “Avrupa starı bizi temsil edecek” havası var etrafta. Oysa işler gene eskisi gibi devaran olacak. Biz ise ister birinci, ister sonuncu olalım; kompleksimizle baş başa kalacağız yine.

Bir lider, bir şehre, kasabaya gitsin Anadolu'da; mekanda liderden sonra en fazla ilgiyi “korumalar” çeker. Boyları posları, afili kıyafetleri, karizma gözlükleri, inip binerken, koşup, sıçrarken sergiledikleri çevik hareketleriyle ilgi odağı olurlar. Bu müşterek öykünmeden midir nedir bilinmez, basında da bir “koruma / ajan güzellemesi” vardır. Hele bir yabancı ülke mensubu, hele hele ABD'li bir üst düzey olmasın konuk, işin şirazesi iyice kaçar. Ajan filmlerinden fırlamışlığı andırır fotolar, görüntüler doldurur sayfaları, ekranları. Obje, aslında diyelim ki ABD heyetindeki hizmetli olsun, matbuat taifesi onu da “CIA ajanı” diye lanse eder. Lakin, bu işler tamamen de görsel etkilerin altında değildir, kendince “ideolojik” bir arka planı da bulunur. Misal; ABD eski Başkanı Bush'un 2004 yılında İstanbul'a yaptığı ziyarette pek çok yol trafiğe kapatılmış, hayat felç olmuş, basınımız bunları görmektense, “Ajanlar pek hoş canım” diskuru tutturmuştu. Bush'tan sonra 2008 yılında yine İstanbul'a gelen İran Cumhurbaşkanı Ahmedî Nejat için de benzer önlemler alındığında ise medya, “İstanbullu'ya Ahmedî Nejat zulmü / Molla hayatı felç etti” gibi başlık ve yorumları uygun görülmüştü.

Üç gün sonra Türkiye, “Miss Turkey”ini seçecek. Çarşamba gecesi seçilecek yarışmacı, 1932 yılında Dünya Güzeli seçilen Keriman Halis'ten sonraki kimbilir kaçıncı kişi olacak. Türkiye'ye güzellik yarışması getiren ilk kurum olan Cumhuriyet gazetesinin yarışmasını Keriman Halis kazanmış, Halis aynı yıl Belçika'da da “dünya güzeli” olmuştu. Seyid Abdülkerim Arvasî Hazretleri'nin öğrencilerinden olan Halid Turhan Bey, hatıratında anlatır ki; jüri kapalı kapılar ardında toplanmış, üyeler arasında Keriman Halis'in birinci seçilmesine yönelik itirazlar vaki olmuştur. Jüri başkanı, üyeleri şu sözleriyle ikna edecektir: “Bir zamanlar sokağı bile kafes arkasından seyredebilen Müslüman kadınlarının temsilcisi, Türk güzeli Keriman mayo ile aramızdadır. Bu kızı zaferimizin, Hıristiyanlığın zaferinin tacı kabul edeceğiz. Ondan daha güzeli varmış, yokmuş bu önemli değil. İşte, Kanunî'nin torunu mayo ile önümüzdedir. Şimdi çıkıp Türkiye'nin birinciliğini açıklayacağız. Kadehlerimizi ise Avrupa'nın zaferi için kaldıracağız.” Güzellik yarışmalarının “görünmeyen kısmında” ne var tam bilmiyoruz. Lakin, mutemet bir adam olduğu bilinen Halid Turhan Bey'in sözlerini, aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul etmek durumundayız. Ne var ki, “eğlence sektörü” ve onun partneri olan medyanın hakim kısmı olaya böyle bakmıyor. Tıpkı müzik, spor yarışmalarındaki gibi vakayı bağlamından koparıyor ve iş bir ölüm - kalım meselesine döndürülüyor. Ya, “güzellimiz dünyayı fethediyor” ya da “Türk düşmanları hakkımızı yiyor.” Bekleyin de görün, dünya ve kainat güzellik yarışmalarının 2009 versiyonunu. Keşke, araştırmacı bir gazeteci çıksa da, güzellik yarışmalarından savrulan hayatları bir derlese. Hatırlayın; zavallı bir genç kız, birkaç yıl önce “parlak ışık, birincilik, tâc” aranjmanından bambaşka bir noktaya; uyuşturucu komasında terk-i hayat noktasına gelmişti.

Bu kalıp cümle; kahve muhabbetinden köşe yazısına kadar sirayet etmiş, hastalıklı bir cümle. Özünde, halkına güvenmeyen aydının haniyse 150 yıllık aşağılık kompleksini millete de aşılaması sonucunda artık milletin çoğunun da aynı komplekse dûçar olması yatıyor. Mimariden otomobile, eğitim sisteminden dikiş makinesine, yürüme bandından cep telefonuna, lazerli anahtarlıktan vince, olimpiyat organizasyonundan hastaneye kadar akla geldik gelmedik her alanda bu kompleks hepimizi yiyip bitiriyor. Tekrarlayalım: Biraz özgüven lütfen!