iyi yazıya dâir bazı gerçekler

mâlumdur ki, bir yazı; fikirleri, düşünceleri, duyguları, maksatları, istekleri, gerçekleri, tebliğleri, kararları, itirazları anlatmak, tesbit etmek ve bildirmek için yazılır..

fonksiyonunu ve vazifesini eksiksiz îfa etmesi için hatâsız ve mükemmel yazılması lâzımdır..

bunun için de:

1- yazılış maksadına uygun evsafta, olmasını sağlamak, birinci hedeftir.. dikkat edilecek ilk esastır..

2- ikinci esas; anlamı, duyguyu veya hayali en iyi, en açık, en keskin bir şekilde anlatmaya yarayacak kelimeleri, tâbirleri, ibareleri, cümleleri, cümle parçalarını bulmak ve yazıda onları kullanmaktır..

sözü özüyle ifade edeceksiniz, temel unsurlarıyle tertibedeceksiniz.. lüzumsuz kelime ve cümlelere izin vermeyeceksiniz..

mükemmel bir yazıda her kelime tam yerine yerleşmiştir.. yazının içinden ne bir kelime çıkarılabilir, ne de bir yerine bir kelime ilâve edilebilir..

3- kelime ve cümle tekrarlarından kaçınmak gerekir.. ancak bazı tekrarların, iyi ayarlanmak şartıyle anlatıma kuvvet verdiği muhakkaktır.. hem hitabette hem kitabette yani yazıda ifadeye kuvvet veren tekrarların icra edilmesindeki başarı, hatibin ve muharririn düşüncede, telâffuzda gösterdiği vurgu ustalığına bağlıdır..

4- türkçe belirtili isim tamamlamalarının ardarda sıralanması, cümlenin âhenginde bir bozukluk yaratır.. ayni zamanda mânânın ve düşüncenin akışında da zorluk doğurur.. bu da anlama ve anlaşılma güçlüğüne sebebolur..

5- gelelim akıcılığa: daha önceleri de söylediğimiz gibi bir yazı, hem ses ve telâffuz itibariyle akıcı olmalıdır, hem de düşüncelerin ve fikirlerin birbirini tabiî bir surette takibetmesi sağlanarak mânâda bir akıcılığın doğması temin edilmelidir.. yani hem sesin, telaffuzun akması, hem de anlamanın, anlayışın akması hedef kabul edilmelidir..

6- şu hususu bir daha kaydedelim ki, mânâ karışıklığına sebebolacak bir fikir sıralamasından daha doğrusu fikir parçaları arasındaki irtibatın kaybolmasına yolaçacak eksiklik ve fazlalıklardan bilhassa kaçınmak gerekir..

7- beyan edilen fikirler doğru ve gerçek olmalıdır.. bir yazı gerçeklerin, cereyan etmiş olayların, samimi duyguların ve samimi fikirlerin tercümanı olmalıdır..

8- içinde, yanyana geldiği zaman telâffuz zorluğu yapacak harfler bulunan kelimelerden uzak durmalıdır.. bir de telâffuzu zorlaştıracak kadar çok heceli kelime kullanmaktan da kaçınmak lâzımdır..

9- cümleleri kısa yapmak, vuzuhu ve anlaşılmayı, yazının takibini kolaylaştırır.. bununla beraber saçak halindeki fikir kümesini bir seferde ifade etmek mecburiyeti varsa eğer, o takdirde cümleleri uzatabilir, büyük cümleyi yan cümlelerle besleyebilirsiniz.. hattâ sıra cümleleri de peşipeşine dizebilirsiniz.. uzun cümle kurduğunuz zaman vuzuhun yani açıklığın ve anlaşılırlığın kaybolmamasına özen göstermek gerekir..

10- cümle yaparken, telâffuzu ahenkli, mânâsı keskin ve güçlü, edebî çağrışımları zengin ve kuvvetli, kelimeler ve tabirler bulmak bir alışkanlık haline getirilmelidir..

11- türkçemizde nihayetsiz miktarda sıfat tamamlaması, belirtisiz isim tamlaması, belirtili isim tamlaması yapma imkânımız vardır.. dilimizin bu terkîb ve tamlama yapma gücü, ona harikulade bir ifade kabiliyeti kazandırmaktadır.. yazıda bu kabiliyetinden bol bol faydalanmalıyız..