Politik değeri sinemasal değerini fazlasıyla aşan bir gösteri

Ali Murat Güven01:00, 29/01/2011, CumartesiG: Güncelleme: 05:04, 30/01/2011, Pazar

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Politik değeri sinemasal değerini fazlasıyla aşan

'Kurtlar Vadisi: Filistin', aynı adlı televizyon dizisinin konseptinden beyazperdeye yapılan üçüncü uyarlama olarak, bu popüler konsepte fazladan hiç bir şey katmıyor. Dahası, sinematografik açıdan (benim favorim konumundaki) 2006 tarihli ilk film 'KV: Irak'ın bile gerisine düşüyor. Gelin görün ki sinema çağımızda kitlesel bir eğlence olmanın çok ötesinde, uluslararası psikolojik savaşların en etkili silahına dönüşmüş durumda... Vaziyet böyle olunca, 'KV: Filistin'in stratejik önemi de içinde bulunduğumuz şu hassas konjonktürde ister istemez tavan yapıyor!

alimuratg@yahoo.com

KURTLAR VADİSİ: FİLİSTİN

Yapım Yılı ve Ülkesi:
2011, Türkiye yapımı

Türü ve Süresi:
Politik serüven / 120 dakika

Gösterim Formatı:
35 mm standart sinema filmi

Perdedeki Resim Oranı:
1.85:1

Yönetmen:
Zübeyr Şaşmaz

Senaristler:
Raci Şaşmaz, Bahadır Özdener, Cüneyt Aysan

Görüntü Yönetmeni:
Selahattin Sancaklı

Kurgucu:
Kemalettin Osmanlı

Özgün Müzikler:
Kalan Müzik arşivi

Oyuncular:
Necati Şaşmaz (Polat Alemdar), Gürkan Uygun (Memati Baş), Kenan Çoban (Abdülhey Çoban), Nur Aysan (Simone), Erdal Beşikçioğlu (Moshe Ben Eliezer), Erkan Sever, Ayten Uncuoğlu, Zafer Diper, Umut Karadağ, Mustafa Yaşar, Linda Çandır, Tuğçe Tanış

Makyaj Tasarımcısı:
Derya Ergün

Kostüm Tasarımcısı:
Fulya İçtürk

Sanat Yönetmeni:
Fırat Yünlüel

Dublör Koordinatörü:
Dusan Hyska

Dijital Efektler:
NRS Animasyon

Özel Mekanik Efektler:
Mark Meddings

Yapımcı:
Raci Şaşmaz

Yapımcı Şirket:
Pana Film

Dağıtıcı Şirket:
Özen Film

İçerik Uyarıları:
Filmde cinsellik/çıplaklık ve argo diyalog bulunmuyor. Buna karşılık, bol miktarda kanlı ve kansız şiddet gösterisi içerdiğinden dolayı, 15 yaşından küçük izleyiciler için uygun bir yapım değildir.

Ailece izlenebilir mi?
/ ŞARTLI EVET (Ailenin küçük üyelerinin 15 yaşından büyük olması koşuluyla)

Resmî İnternet Sitesi ve Fragmanı:

www.kurtlarvadisifilistin.com

Yeni Şafak-Sinema Puanı:
* * 1/2

* * *

/resim/site/kurtlar0416fe0dbe16fcd737by.jpg

FİLMİN KONUSU:
2010
yılı ilkbaharında, İsrail
ordusuna bağlı özel kuvvetler, abluka altındaki Gazze
kentine insanî yardım malzemeleri götürmeye çalışan Türk
gemilerine kanlı bir baskın düzenler. Saldırıda 9
yardım gönüllüsü şehit olurken, düzinelerce yolcu da yaralanır. Türk istihbaratına mensup gizli ajan Polat Alemdar
ve iki ekip arkadaşı, uluslararası hukukun açıkça ihlâli anlamına gelen bu saldırının rövanşını almak üzere Filistin
'e giderler. Üç cesur adama merkezden verilen görev çok açık ve nettir: Bu küstahça baskının planlayıcısı ve yürütücüsü olan İsrailli komutan Moshe Ben Eliezer
ele geçirilerek cezalandırılacaktır.

Moshe
'nin gözükara bir muhafız ordusu tarafından çok sıkı korunduğunu öğrenen Polat
, bölgedeki dost Filistinliler'le kurduğu bağlantılar sayesinde hedefine sessiz ve sakin adımlarla yaklaşmaya başlar. Ancak, hem ordusunun kirli işlerini yürüten, hem de kendi hesabına silah kaçakçılığı yapan bu karanlık adamın kural tanımaz gaddarlığı, yanısıra emrine sunulan ileri teknoloji ürünü donanımlar ve çevresini kuşatan gözü kara askerî ekip yakalanmasını bir hayli zorlaştırmaktadır. Polat
, Moshe
'ye ulaşmaya çalışırken, Filistin
'de yaşayan masum insanların İsrailli işgalciler tarafından nasıl bir nefret ve aşağılama eşliğinde katledildiklerine tanık olacaktır. Geniş yetkilerle donatılmış Moshe
hiç bir vicdanî kaygı hissetmeksizin köyleri yıkmakta, kadınları ve çocukları öldürmekte ve özellikle de can düşmanı Polat
'a yardım eden herkesi hapse atmaktadır. Ancak, ne olanca gözü dönmüşlüğü, ne de emrindeki onca fedai ve yüksek teknoloji, insan görünümlü bu iblisi Türk istihbaratının amansız takibinden kurtarmaya yetmeyecektir.

* * *

/resim/site/kurtlar081704790e16fcd73bby.jpg

Suudi Arabistan
'dan bir Arap genci, “Kurtlar Vadisi: Filistin”
filminin Youtube
'a yüklenmiş İngilizce altyazılı fragmanını izledikten sonra, sayfanın altındaki bölüme şu yorumu yapmış:

“Saygı satın alınamaz, hak edilir. Türkler de son yıllarda İslâm âlemi için yaptıklarıyla bu saygıyı fazlasıyla hak ediyor. Bu harika filmde 'vaad edilmiş topraklar'dan söz eden siyoniste 'Ben sana toprağın altını vaad ediyorum' diye cevap veren Türk kahramana saygılarımızla…”

“Araplar Türkleri sırtından hançerledi”
söylencesinin kaynağı konumundaki bir ülkeden, Anadolu
'nun barışçıl ve hoşgörülü Sünnî-Nakşibendî-Alevî-Bektaşî
ortak geleneğine en zıt mezhebin hüküm sürdüğü Vahhabi
diyarından bir Müslüman'ın Youtube
'a bıraktığı o kısacık övgü notu, “Kurtlar Vadisi”
nin “vaad edilmiş”
değilse bile “bastırılmış topraklar”
da nasıl bir işlev gördüğünü son derece anlamlı bir biçimde ortaya koyuyor.

Politika arenasında “One Minute!”
diyerek Davos
'un kurtlar sofrasına çomak sokan kabına sığmaz başbakanımızın tavrı her ne anlama geliyorsa, “Kurtlar Vadisi”
konseptinin beyazperde ve beyazcamdaki karşılığı da aynen bu... Yıllar yılı en zalimâne yöntemlerle başları ezilmiş, ruhları iğdiş edilmiş mazlum ulusların sözcüsü olmak…

Bu gerçek de “Kurtlar Vadisi”
ni "alelâde bir aksiyon filmi”
olmaktan çıkartıp, ister istemez, üzerinde ciddiyetle düşünülüp konuşulması gereken "politik bir fenomen"
e dönüştürüyor.

/resim/site/kurtlar011eadaf431ea8dde5by.jpg

“BÜYÜK İŞ KAZASI”NIN ÜZÜNTÜSÜ VE BEZGİNLİĞİNİ TAŞIYAN “YORGUN” BİR FİLM

Piyasaya çıkan yeni filmleri, neredeyse ilkokul çocuklarının yola düştükleri kuşluk vakitlerinde düzenlenen “basın gösterimleri”
nde izlemek gibi bir alışkanlığım olmamasına rağmen, Pana Film
yönetimi “Kurtlar Vadisi: Filistin”
için 26 Ocak Çarşamba
akşamı gayet makûl bir saatte “gala-basın gösterimi”
karışımı bir sunum yaptığından dolayı, o davete keyifle icabet ettim.

Aşağı yukarı 200-250
kişinin çağrıldığı bu ön gösterimde sinema sektörünün bir dizi saygın simâsıyla karşılaşıp ayak üstü de olsa sohbet etme fırsatı bulurken, gecenin en dikkate değer konuğu ise hiç kuşkusuz ki Zaman
gazetesinin sinemasever genel yayın yönetmeni Ekrem Dumanlı
'ydı. Gözlerimizin, ocak ayının başlarındaki “Hür Adam”
galasında inatla arayıp da bulamadığı sevgili Dumanlı
, bu daveti ise onca iş yoğunluğuna rağmen ıskalamamıştı. E, ne yapacaksınız, kudretli yapımcı olmak bambaşka bir şey tabiî…

Söz konusu buluşmanın benim açımdan en ilginç yönlerinden biri de “Vadi”
fenomeninin -yurt içinde ve dışında milyonlarca insanın yüzlerini gördüklerinde çılgına döndüğü- üç popüler oyuncusu, Necati Şaşmaz
, Gürkan Uygun
ve Kenan Çoban
'la hayatımda ilk kez karşılaşıp selamlaşmamın yanı sıra, dizinin senaristlerinden olduğunu söyleyen genç bir beyefendinin beni kolumdan hışımla tutup bir kenara çekerek, Millî Gazete
yazarı Yılmaz Mete Er
(Bünyamin Yılmaz) ve Haber7.com
sitesi müdürü Yaşar İliksiz
'in de tanıklığında sergilediği ilginç tepkiydi. “Kapıdaki arkadaşlara gelip gelmediğinizi özellikle sordurdum Ali Murat bey!”
diyen -anlaşılmaz bir gerginlik içindeki- bu arkadaş, sonrasında ise “Hani siz hep Türkiye'de Hollywood düzeyinde aksiyon sahneleri çekilemediğinden söz edersiniz ya, bu akşam filmimizi izleyin de aksiyon nasıl yapılırmış görün! Gerçi, bizim ürettiğimiz hiç bir şeyi beğenmezsiniz ama, bakalım bu son çalışmamıza ne diyeceksiniz!”
mealinde bir takım sitemkâr cümleler sarfetti.

Ulusal sinemamıza, Yeni Şafak
'ta yönettiğim sayfanın çapı ve bilgi birikimim nispetinde bunca yıl samimiyetle hizmet verdikten sonra, dizilerini değilse bile özellikle o diziden uyarlanan sinema filmlerini elimden geldiğince desteklediğim bir şirketin yetkilisinin şimdiye kadar yazıp çizdiklerim hakkında bu kadar bilgisiz olması üzücüydü hiç kuşkusuz…

“Kurtlar Vadisi”
nin dizi versiyonuna ilişkin olarak artık herkesçe bilinen bazı çekincelerim ve eleştirilerim olmasına karşılık, 2006
'daki “Kurtlar Vadisi: Irak”
ve 2009
'daki “Kurtlar Vadisi: Gladio”
adlı geniş perde versiyonlarını, hem biçim hem de içerik açısından diziden bir kaç gömlek daha yukarıda gördüğüm için heyecanla desteklemiş bir sinema yazarıyım ben ve o filmlerin senaryolarını yazan sevgili kardeşimizin henüz bundan henüz haberi bile yoktu. Nitekim, değerli meslektaşlarım Yaşar İliksiz
ve Yılmaz Mete Er
, “Yahu, Ali Murat Bey'in sizin son dönem filmlerinizi ne kadar hararetle desteklediğini biz bile yakinen biliyoruz, o hâlde bu anlamsız hiddet nedir böyle!”
diyerek, söz konusu kişinin -ev sahipliğine pek yakışmayan- tavırlarına benden daha önce tepki göstereceklerdi. Bu fakir ise “Aziz kardeşim, beni buraya yeni filminizi izletmeye mi, yoksa lafla dövmeye mi çağırdınız? Eğer amacınız bu ise, bari farkını vereyim de tekme-tokat sağlam bir girişin!”
diyecekti ki tam da o sırada filmin başlama anonsu duyuldu. Nitekim, aziz dostum Mete Er
, iki gün sonrasında Millî Gazete
'de kaleme aldığı “Polat Rambo'yu tahtından etti”
başlıklı eleştiri yazısında, filmin yanı sıra bu sevimsiz muhabbete de geniş biçimde değinerek

kişisel tepkisini

ortaya koyacaktı.

Ben ise o meseleye artık daha fazla takılmayıp, doğrudan “Kurtlar Vadisi: Filistin”
hakkındaki nesnel gözlemlerime geçmeyi, yaşım ve meslekî tarzım itibarıyla çok daha doğru buluyorum.

Bütün bu yazının özeti olan genel kanaatimi de sözün başında açıklıkla dile getireceğim. “Kurtlar Vadisi: Filistin”
konusundaki beklentilerim, bu filme ilişkin olarak daha gösteriminden aylar önce kafamda belirlediğim kalite çıtası epeyce yüksekti. Olanca umudum ve heyecanıma rağmen üzülerek belirtmeliyim ki, belli başlı birkaç sahneyle sınırlı kalan parçalı bir başarı dışında, filmin toplamında aradığım o yüksek kaliteyi bulamadım.

/resim/site/kurtlar031eae36e81ea8dde7by.jpg

Ancak, sektörün çalışma düzenine yabancı olmayan, özellikle de sinema üretim teknolojilerini iyi bilen biri sıfatıyla, geçtiğimiz yılın yaz aylarında Pana Film
ekibinin başından geçen iş kazasının da bu vasat sonuçta ciddi bir etkisi olduğuna inanıyorum.

Anılan filmin yapım sürecini dikkatle takip edenler hemen hatırlayacaklardır. Geçen ağustos ayında, “Kurtlar Vadisi: Filistin'in üçte birini oluşturan 35 mm ham çekim master negatif şeritlerin, laboratuvarda hatalı banyo kimyasallarının kullanımı sonucunda yandığı”
haberi sinema gündemine âdeta bir bomba gibi düşmüştü. Öyle ki bu denli karmaşık ve masraflı bir yapıma girişmiş her şirket için resmen “felaket”
anlamına gelecek o hazin laboratuvar kazasını “İsrail ajanlarının komplosu”
olarak gören/gösteren haberler bile çıktı bazı medya organlarında. Ancak Pana Film
yönetimi (yaşanan talihsizlik, filmin reklamasyonu adına yararlı olabilecek malzemeler de sunmasına rağmen) böylesi fantastik iddialara hiç prim vermedi ve kamuoyuna olayın tamamen Şafak Film'deki banyo sürecini yöneten teknisyenlerin dikkatsizliğinden kaynaklandığını
duyurdu.

Tabiî, şirketin idarî kadrosu bu olgunluğu gösterdi göstermesine de bir setten diğerine onca koşuşturmaca, vurma-vurulma-patlama efekti, yanı sıra onca coşkulu oyunculuk gösterisinin laboratuvarın çöplüğüne gitmesi, pek muhtemeldir ki yönetmeni de oyuncuları da özel efektleri hazırlayan ekibi de ağır bir “bezginlik psikolojisi”
ne sürükledi.

Çeyrek yüzyıldır sinema-TV sektöründeyim ve böyle ağır iş kazalarını kafada aşmanın çok da kolay olmadığını, daha küçük ölçekteki kendi set talihsizliklerimden dolayı iyi biliyorum. Var gücünüzü ortaya koyarak yaptığınız iddialı bir çekim, kamerada, negatifte ya da banyoda yaşanan herhangi bir sorun nedeniyle ıskartaya dönüştüğünde ruhunuz çöküyor; bir daha da çok istisnai durumlar dışında ikinci-üçüncü tekrarlarda aynı havayı elde edemiyorsunuz.

Yitirilen negatiflerin ilk şokunu atlattıktan sonra, ziyan olan sahnelerin çekimine ellerinden geldiğince soğukkanlılıkla yeniden girişen "Vadi"
ekibi de pek muhtemeldir ki bir çok sahnede o ilk coşkuyu tekrar yakalayamadı. Nitekim, böylesi bir keyifsizlik psikolojisi filmin bir çok bölümünde alttan alta seziliyor. Yılların Polat Alemdar
'ı Necati Şaşmaz
bile o her zaman alıştığımız iddiasında değil, şimdiye kadar gördüğüm en tutuk performansını
ortaya koyuyor. Aynı şekilde, son kurguda kesilen sahnelerden midir, yoksa doğrudan doğruya senaryonun onları bu kez oldukça yetersiz bir çerçevede ele alışından mıdır bilemiyorum, Memati
ve Abdülhey
gibi izleyicinin bayıldığı iki karakter de yeni serüvende aralarında geçen bir-iki itiş kakış diyaloğu haricinde alabildiğine silik bir görünümdeler…

Velhasıl, “Kurtlar Vadisi: Irak”
ın yüksek görsel kalitesi, izleyenleri çarpıcı senaryo sürprizleri ve tatminkâr oyunculuklarına karşılık; üç yıl sonra gelen “Gladio”
bölümü de ilki kadar olmasa bile eli yüzü düzgün sinematografisi ve İskender Büyük
adlı diğer bir yan karakteri izleyiciye tanıtıp sevdirmiş olan Musa Uzunlar
'ın başarılı oyunuyla, bu uzun ömürlü beyazcam gösterisinin beyazperdedeki geleceği noktasında da hayranlarına umut saçmaktaydı.

Fakat, gerek 9
yıllık ekran, gerekse 5
yıllık sinema tecrübelerinden sonra gelen üçüncü uzun metraj kordela, Pana Film
'in yalnızca sinemamız açısından değil dünya sineması ölçeğinde de son derece dikkate değer bir başarı öyküsünün odak noktasını oluşturan “Kurtlar Vadisi”
ne pek fazla yakışmamış durumda…

Bir kere, diziden uyarlanan her üç filmin de âdetâ “dizinin uzatılmış birer bölümü”
çekiliyormuşçasına bodoslama şekilde başlayıp (hayran kafilesine yeni katılan yerli ve yabancı izleyicilere ana karakterler hakkında hiç bir aydınlatıcı bilgi sunmadan) paldır küldür ilerleyerek, aynı savruk anlatım tekniği içinde sona ermesine kesinlikle akıl sır erdiremiyorum. Bir televizyon dizisi, yayımlandığı ülkenin sınırları içinde ve dışında ne kadar sevilirse sevilsin, geride bıraktığı sezonlarda bünyesinde barındırdığı kahramanlar ve olaylara ilişkin ne kadar çok ayrıntı sunmuş olursa olsun, “sinema filmi”
çekmek tamamen başka bir şey… Televizyon dışı bu formatta, daha önce diziyi ekrandan (aynen benim gibi) bölüm bölüm izleyememiş olan milyonlarca insana Polat Alemdar
karakterini, ekip arkadaşlarını ve bu ekibin misyonunu ilk kez tanıtıyorsunuz. Manzara böyleyken, filmin “serme bölümü"
nde nasıl olur da bu adamların kim olduğuna, nereden gelip nereye gittiğine dair bir çift laf ettirmezsiniz?

/resim/site/kurtlar051eaec6e71ea8dde9by.jpg

“Kurtlar”
ın da dünyadaki diğer bütün gizli servis öykülerinin de atası olan “007-James Bond”
un sinema serüvenlerinin giriş bölümlerini şöyle bir hatırlayın lütfen… Önce, izleyicinin tansiyonunu yükselten sıkı bir aksiyoner girizgâh yapılır, ardından destansı bir jenerik döner. Bu fasıllar geçtikten sonra da ajan kahramanımız gizli servisin şefi “M”
ile buluşup yeni görevini öğrenir. Bundan sonraki aşamada ise o görevinde kullanacağı teknolojik bazı kıvır zıvırları teslim almak üzere “Buluş Departmanı Şefi”
Q
'nun atölyesini ziyaret eder. Bu, klasikleşmiş olduğu oranda izleyicinin gözlerinin de her bölümde mutlaka aradığı standart bir giriş şablonudur.

1961
'deki ilk uyarlama “Dr. No”
dan günümüze kadar beyazperdede nice aktör MI5
'in karizmatik ajanını sırayla canlandırdı, fakat yapımcılar filmin “serme bölümü şablonu”
na kesinlikle dokunmadılar. Çünkü, Bond külliyatının tamamına kusursuzca hâkim durumdaki sadık izleyiciler dışında, her yeni filmin bir sonraki kuşaktan taze hayranlar toplayacağının da farkındaydılar. O yüzden, genç kuşaklara bu gizemli adamı ve onun çalışma mantığını her yeni serüvende süratli bir biçimde sil baştan tanıtmakta herhangi bir beis görmediler.

Fakat, Pana Film
senaristleri böyle yapmıyor ve şimdiye kadar beyazperdeye aktardıkları üç “Kurtlar Vadisi”
serüveninde de kahramanlarını (nasıl olsa filmi izleyecek olan herkesin bütün ayrıntıları çok iyi bildiği gibi bir ön kabûlle) bizleri yaka paça öykünün orta yerine atıyorlar.
Hadi, daha kompakt yapıya sahip olan “Kurtlar Vadisi: Irak”
serüveni bir nebze de, karmaşık olaylar zincirinin göbeğine bu tür bodoslama düşüşler benim gibi dizinin müptelası olmayan ve İskender Büyük
gibi yan karakterleri hiç tanımayan bir adamı “Kurtlar Vadisi: Gladio”
da ciddi biçimde zorlamıştı. Nitekim, başkalarını da zorlamış olsa gerek ki yüksek ticarî beklentiler eşliğinde gösterime sunulan o ikinci bölüm yaklaşık 900 bin
gibi hayal kırıklığı yaratan bir izleyici rakamında kalacaktı.

Sonuç olarak, “Kurtlar Vadisi”
nin sinema versiyonlarına, en azından bundan sonra çekilmesi muhtemel yeni bölümlere şöyle 15-20 dakikalık birer açılış bölümü
gerekiyor. Bu şekilde palas pandıras olaya girişler, hem çiçeği burnunda Türk hayranların, hem de yurt dışında Polat'ın serüvenleriyle -altyazılı olarak- ilk kez tanışacak yabancı izleyicilerin beklentileriyle pek örtüşmüyor. Çekilen üç örnek de mevcut hâlleriyle bağımsız birer sinema filmi gibi değil, dizinin 9 yıllık tarihçesinin içinden rasgele çekilip çıkartılmış üç televizyon episodu gibi durmaktalar. Gözümüz de gönlümüz de Polat
'ı, Memati
'yi, Abdülhey
'i, Güllü
'yü, yanı sıra diğer bazı vitrin karakterleri önce şöyle (silahların, bombaların patlamadığı) geniş bir sükûnet alanı içinde ve özel hayatları eşliğinde görüp “havaya girmek”
istiyor. Ondan sonra da yavaş yavaş yeni bir serüven kapsamında adrenalinimizin yükselmesinde hiç bir mahzur yok.

/resim/site/kurtlar061706505916fcd741by.jpg

Her üç sinema uyarlaması içinde bu doğrudan girişin en sert örneğini içeren “Kurtlar Vadisi: Filistin”
, işin kötü tarafı, bütün senaryosunu üzerine kurduğu o trajik “Mavi Marmara baskını"
na da gereken ehemmiyeti vermiyor. Halbuki biraz daha uzun tutulmuş bir filo saldırısı odaklı girizgâh, -içine gerçek televizyon haber görüntülerinden de eklentiler yapılarak- kolay kolay unutulmayacak bir duygu sağanağına dönüşebilirdi. Gemi baskını sahneleri de (yine, dünyanın dört bir köşesindeki bütün izleyicilerin bu konuda zaten her şeyi fazlasıyla bildiği varsayımıyla) amaçladığı duygusal atmosferi kurmaktan çok uzak bir kurgu eşliğinde süratle gelip geçiyor. Sonrasında ise neye uğradığımızı anlayamadan, Kudüs
'teki bir caminin kapısında İsrailli tıfıl bir askerle “Türk diplomatik pasaportu o kapıdan geçer mi, geçmez mi”
kavgasına tutuşan Polat
'ın ortalığı birbirine katan öfke nöbetine tanık oluyoruz.

Tekrar ediyorum; aksiyon sineması konusunda bu denli zengin deneyimlere sahip bir yapım ekibinin şânına yakışır kalite ve derinlikte bir senaryo değil bu… Film, söz konusu yanlış akış tercihiyle, “Hareket olsun da taştan olsun”
mantığıyla çekilen Bollywood usûlü Hint aksiyon filmlerinin öykülerindeki o geleneksel baştan savmalığı hatırlatıyor. Dahası, Polat
ve adamlarının topu topu 3-4 kişilik bir etten kemikten kuvvet olarak muazzam güvenlik duvarlarıyla çevrili İsrail askerî üslerinin içlerine kolayca sızıp oraları târumar etmede gösterdikleri maharet, kendilerine doğru uçan onbinlerce mermiden (Memati
'yi ayağından vuran bir tanesi hariç) hiç biriyle vurulmayıp, neredeyse attıkları her mermiyle bir İsrailli komandoyu devirmeleri ise filmi “fantastik ötesi”
noktalara taşıyor.

Ancak, bütün bu absürdlüklere rağmen, başta da belirttiğim gibi, “Kurtlar Vadisi: Filistin”
bizlere özünde öylesine “gerçek”
bir zulüm öyküsü anlatıyor, anlattıklarıyla hepimizi öylesine can evimizden vuruyor ki, filmi izlerken çoğu kez bütün bu savruklukları ve mantıksızlıkları bilerek görmezden geliyoruz.

Ancak, bu iş -sinema sanatının hatırı ve yüz yıllık teknikleri adına- artık daha fazla böyle yürümemeli… “Kurtlar Vadisi”
seriyali, ele aldığı politik olaylar ve o karanlık dünyaya ilişkin şaşırtıcı vizyonuyla kalburüstü bir dizi olarak ün saldığı gibi, senaryo ve çekim kalitesiyle de bu ülkede sinemasal bir zirveyi temsil etmeli…

Bu açıldan bakıldığında, Pana Film
ekibinin, “Sizlere daha önce hiç bilmediğiniz, duymadığınız bir sürü şeyi anlatıyor ve gösteriyoruz, bundan daha fazlasını beklemenize ne hacet! Üzümünü yiyin, bağını sormayın”
mantığından sıyrılıp, yakın gelecekte gerçekleştirmesi muhtemel yeni projelerde senaryoların akışına, karakterlerdeki derinleşmelere biraz daha özenmesi gerekiyor. Filmin aksiyon efektleri noktasındaki teknik zaaflarına ise ayrıca geleceğim. Bu konuda, 2006
tarihli ilk film, Türkiye sınırları içinde kurulan setlerde gerçekçi bir “Kuzey Irak”
atmosferi kurmada ne kadar başarılı olmuşsa, son filmin Filistin
yerleşim merkezlerinden kesitler yansıtmada “Gazi Mahallesi görüntüsü”
nden daha ileriye gidemeyip orada kaldığını belirtmekle yetineyim şimdilik. Çevredeki boş duvarlara Arapça sloganlar yazmakla “mekân tasarımı”
yapılmış olunmuyor ne yazık ki…

Sözün nihayetinde, her türlü biçim ve içerik zaafı bir yana, “Kurtlar Vadisi”
nin politik sinema adına Türkiye Cumhuriyeti görsel sanatlar tarihinde ortaya konulmuş en önemli çalışma olduğunun altını bir kez daha ısrarla çiziyorum. Şöhreti ülke sınırlarını aşarak ABD
'den Japonya
'ya kadar yedi düvele uzanan bu öykünün sinematografik kalite açısından çok daha zenginleştirilmesini dilemek de filme yönelik bir “düşmanlık gösterisi”
sayılmamalı…

Dost bir sinema yazarı olarak, ben de bu standartlardan daha fazlasını özlüyor ve talep ediyorum. Pana Film
'in bazı simâları, her ne kadar 2005
yılında ve sonraki bir-iki yıl boyunca öykünün dizi versiyonuna yönelttiğim eleştirilerden dolayı bana diş bileseler de, onlar durumun farkında mı bilemiyorum ama, zaman içinde dizinin karakterleri ve bunların eylem koyma tarzları oldukça esaslı bir dönüşüm geçirdi. Huzurumuza ilk çıktığında, “paltosunu sırtına atmış bir vaziyette sağa sola haşin bakışlar fırlatan gazino kabadayısı Kadir İnanır”
görünümündeki Polat Alemdar
karakteri, o “sevimsiz”
eleştirilerimizden sonra adım adım evrilip, konuşmaları, beden dili ve operasyon yürütme mantığıyla gerçek bir “Türk gizli servis ajanı”
na dönüştü. Artık görevi gereği kan dökerken bile (tıpkı İngiliz meslektaşı James Bond
gibi) belli bir üsûl ve âdâp içinde iş görüyor, hiç kimseye hesap vermeyen “denetimsiz bir kiralık katil”
edâsıyla değil….

Demek ki bu “resmî kimlikli”
adamın Türkiye Cumhuriyeti Devleti
'ni temsil pozisyonundaki bir gizli servis ajanına yakışmayan, dahası genç kuşaklara da son derece kötü örnek oluşturan kimi sözlerini, eylemlerini ve genel çalışma mantığını eleştirmek, “o dizinin genel konseptine karşı olmak”
değilmiş. Ne zaman ki dizide olumlu yönde bazı dönüşümler gözlemlemeye başladım, bunların ardından ekrandaki gösteriye genel kalite itibarıyla çıta atlatan sinema versiyonları da gelmeye başladı, benim de “Kurtlar Vadisi”
fenomenine bakış açım büyük ölçüde değişti. Çünkü, hayatımın hiç bir döneminde “politik entrika”
sinemasına, "gizli ajan serüvenleri"
ne karşı biri olmadım. Kaldı ki küffar âleminin Bond
'larını da büyük bir iştah ve hayranlıkla izlemiş bir kuşağın mensubuyum.

Karşı olduğum tek şey, bu tür öyküleri düşük bir sinemasal, ahlâkî ve teknik dille ele alan yoz örneklerdir.
Bu da böyle biline!

FİLMDEN İKİ ANAHTAR CÜMLE:

- (Filistinli ihtiyar kadından)
“Biz Yahudiler'e düşman değiliz, bize zulmedenlere düşmanız.”

- (Ajan Polat Alemdar siyonist silah tüccarıyla konuşurken)
“Bu toprakların neresi size vaad edildi bilmiyorum ama, ben sana aynı toprağın altını vaad ediyorum!”

/resim/site/kurtlar071705113816fcd73dby.jpg

FİLMİN EN BAŞARILI OYUNCUSU:

Senaryo zaafları nedeniyle kolaylıkla karikatür bir karaktere dönüşebilecek pozisyondaki İsrailli sadist komutan Moshe Ben Eliezer
'i, bu tehlikeli eşiği ustaca dengede tutarak olağanüstü bir başarıyla canlandıran ve sinemada Luc Besson
'un 1994
yapımı “Leon”
undaki Stansfield
(Gary Olman) karakterinden bu yana en etkileyici psikopatik kötü adam portrelerinden birini çizen Erdal Beşikçioğlu
… Beşikçioğlu
, tartışmaya mahal bırakmayacak şekilde, Türk sinemasının 2000'lerdeki en kaliteli
erkek oyuncusu!

FİLMİN EN BAŞARILI BÖLÜMÜ:

Türk gizli servisi ajanlarına yardımcı olan Filistinli mücahidin evinin Moshe
ve adamları tarafından buldozerle yıkılıp ailesinin darmadağın edildiği sahne… Hem oyunculuk, hem dramatik kalite, hem de sinematografi olarak filmin zirve noktası
…

FİLMİN EN ZAYIF TARAFI:

/resim/site/kurtlar0216fef6c516fcd739by.jpg

Türk televizyon dizileri ve sinema filmlerine “Asmalı Konak”
ve “24”
den itibaren feci şekilde musallat olan, yerli yersiz her planda kamerayı “yayık ayranı”
yapar gibi sallama hastalığı bu filmi de başından sonuna kadar esir almış.

(Öyküdeki bazı bölümleri dış bir tanığın gözlerinden, tedirgin edici bir gerçekçilik atmosferi içinde izleyiciye sunmak gibi) belli bir maksada mâtuf özel anlar dışında, işine gerçekten hâkim durumdaki hiç bir batılı sinemacı ve televizyoncunun benimsemediği bu tahammülü zor teknik, sıra bizim memlekete geldiğinde ise resim çerçevesinin içinde olup bitenlere güvenemeyen genç-yaşlı bütün yönetmenlerin “can simidi”
ne dönüşmüş durumda…

Aynı şekilde, “Kurtlar Vadisi: Filistin”
de de bu sallamalar o kadar abartılmış ki onca teknisyenin zorlu emeklerinin ürünü olan yığınla görsel efekti, özünde başarıyla kotarılmış patlamaları, vurulmaları, hattâ helikopter düşüşlerini bile şöyle doğru düzgün, ağız tadıyla takip edemiyoruz. Filmden çıktığımda, izlediğim iki saatlik görsel curcunadan dolayı resmen dayak yemiş gibiydim!

Sektörün ittifakla saygı duyduğu bir yönetmenler topluluğu, yapacakları ortak bir basın açıklamasıyla, filmleri de dizileri de berbat eden bu ucube çekim tekniğini grotesk biçimde uygulayanlara artık ne yapıp edip dur demeli… “Aksiyon”
resim çerçevesinin içinde gerçekleşecek muhterem zevat, onu çeken kameranın gövdesinde değil!

/resim/site/kurtlar091705c97e16fcd73fby.jpg

Hadi, uçmalı-kaçmalı-patlamalı sahneler bir yere kadar da iki insan birbirine ilân-ı aşk ederken ya da havadan sudan konuşurken o zaptedilemez kamera sallantılarının (izleyicinin gözlerini ambale etme haricinde) görsel dilde ne tür bir karşılığı var? Bir düşünün bakalım, görüntü yönetimi itibarıyla kendisini söz konusu akımın tamamen dışında konumlandırıp başından sonuna kadar mutlak bir sükûnet içinde ilerleyen “Eyyvah Eyvah”
filmleri izleyici tarafından neden bu kadar çok sevildi?

“Kurtlar Vadisi: Filistin”
, görüntü yönetimindeki bu yanlış tercihiyle, dünyaca ünlü özel efekt uzmanı Mark Meddings
ve ekibinin (kalite olarak Hollywood yapımlarını kesinlikle aratmayan) o güzelim mekanik efektlerini takibi mümkün olmayan bir hayhuy içinde bozuk para gibi harcamış.

Bir de neydi ağabeyciğim o az ışıkta bol gren eşliğinde çekilmiş kel alâka “zikir sahnesi”
? Tamam, arka plan gerekçesini biliyorum elbette, hepimiz aynı mahallenin çocuklarıyız da, bu hikâyede çok mu gerekliydi böyle bir zorakî tıkıştırma?

İşin doğrusunu, en hakkaniyetli yaklaşımımla yine ben söyleyeyim: “Kurtlar Vadisi: Irak”
ın zikir sahnesi o filme her açıdan yakışmıştı; hem çekim, hem de yüklenen anlam itibarıyla gayet güzeldi. Fakat, buradaki deneme ise “Zikirsiz sinema filmimiz olmasın”
havasında gelip geçiyor. Kaldı ki tamamına yakını düpedüz Orta Anadolu köylüsü
görünümündeki o "Türk aksanlı"
zikirci ağabeylerin Filistinli tarikat mensupları
olduğuna inanmamız için hiç bir mantıksal neden de yok!

Yorumlar

Çerezin Adı	Çerez Saklama Süresi
_ga Google Analytics performans ölçümleri için veri tutar.	730 Gün
_gid Google Analytics performans ölçümlerini yapmak için veri tutar.	1 Gün
_ga_XXXXXXX Google Analytics oturum durumunu tutar.	730 Gün
_gat Google Analytics istek sayısını sınırlar.	Oturum boyunca

Çerezin Adı	Çerez Saklama Süresi
_fbp Facebook Pixel reklam ölçümü ve yeniden pazarlama için kullanılır.	90 Gün
GPS Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	Oturum boyunca
YSC Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	Oturum boyunca
VISITOR_INFO1_LIVE Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	180 Gün
_gcl_au Google Ads dönüşüm ölçümü için kullanılır.	90 Gün