İstanbul'u İstanbul yapan masallar

Emel Nermin Temel
00:0018/07/2010, Pazar
G: 17/07/2010, Cumartesi
Yeni Şafak
İstanbul'u İstanbul yapan masallar
İstanbul'u İstanbul yapan masallar

İstanbullu Masallar'da öne çıkan Kitap Kuşu, yaşadığı olay örgüsü içinde İstanbul'u İstanbul yapan değerlerin sırlarını çözmeye çalışıyor. O, iyi yürekli, meraklı ve azimli bir kahraman...

Çocuk kitap yayıncılığının son yıllarda çok daha fazla ivme kazandığı bir gerçek… Ebeveynler çocuklarının eğitimi için kitaplara büyük önem veriyor. Yayınevleri kaliteli kitaplar çıkarmak için bu konuya çok daha fazla emek harcıyor. Elbette ki çocuklar da artık eskiye göre çok daha fazla kitap okuyor.

İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti olduğu 2010 yılında yapımcılar, yayınevleri, belediyeler ve daha pek çok kuruluş yeni projelere yelken açtı. Nesil Çocuk Yayınları da İstanbul'u Türkiye'ye belki de dünyaya masal tadında anlatmak için güzel bir projeye imza attı. Nurefşan Çağlaroğlu'nun yazdığı İstanbullu Masallar, hem küçüklerin hem de büyüklerin zevkle okuyacağı özellikte.

Nesil Çocuk Yayınları'ndan çıkan en son kitabınız İstanbullu Masallar fikir olarak ilk nasıl ortaya çıktı?

İstanbul'u İstanbul yapan, bizim ecdadımızdır. Bir medeniyet şehridir İstanbul. Şanlı ecdadımızın, sergilemiş olduğu yaşam tarzıyla hayatın inceliklerine vâkıf olduğunu düşünüyorum. Bu incelikleri, değerleri yeni nesillere de aktarmak adına projeyi başlattık.

İstanbullu Masallar kitabının verdiği en önemli mesaj nedir?

İstanbul'un kültürü, tarihi, medeniyeti dünyaya örnek olacak mahiyettedir. Bu değerlerin çocuklarımıza aktarılması ideallerimiz arasındadır.

Gerçek mutluluk sevginin sevilmesi, ilmin değerinin bilinmesi ve adaletin öncelikle iç dünyalarımızda yer edinmesiyle mümkün olabilir. Bu özellikleri taşıyan insanlar bir medeniyet kurabilir. Dünyaya önder olabilir. Dünya barışının yolu bence sevgiden, ilimden ve adaletten geçiyor. Kısacası mesajımız; bizi insan yapan değerlere yani sevgiye, şefkate, ilme, adalete sahip çıkalım.

Kitaba neden İstanbullu Masallar ismini verdiniz?

Kitapta anlatılanlar, İstanbul'da geçen olaylardan ilham almakta. İstanbul şehri, güzelliği, asaleti ve inceliği temsil ediyor. Kitapta işlenen konuların çoğu mekân olarak İstanbul'da geçiyor. Bu yüzden yazılan masallar da İstanbullu oldu.

Osmanlı medeniyetinin güzel özelliklerini masal formunda işlemenizin özel bir sebebi var mı?

Masal, en eski türlerden biri. Çocukluğumuzda büyüklerimizden dinlediğimiz, kitaplardan okuduğumuz masallar hepimize çok şey kazandırdı. Masal, çocukların da büyüklerin de zevkle okuduğu metinler olmuştur hep. Masal çocuğun hayal dünyasıyla örtüşen bir tarz. Çünkü çocukken hayatı masal tadında yaşıyoruz. Yüreğimiz hep iyilerden yana, doğrulardan, güzellerden yana.

Kitabın ana karakteri Kitap Kuşu… Neden böylesi önemli bir karakteri kuş seçtiniz?

Kuş benim dünyamda mutluluğu, coşkuyu ve özgürlüğü temsil ediyor. Mekândan mekâna geçişi çok kolay. Ve kuşlar yüksekte uçtukları için hâkim bir bakış açısını temsil ediyor. Olayları ve varlıkları en doğal halleriyle okuyabiliyorlar. Dahası çocuk kalbiyle kuşlar el ele. Ayrıca, kitaplar da bir kuştur benim dünyamda, kalpten kalbe konarlar. İçindeki güzel hakikatler, okuyucunun yüreğine yazılır. Her kuş da bir kitaptır aynı zamanda. Satır satır güzellikler yazar onlar da, Sanatkârına dair. Kuş kitabını da kâinat kitabını da okumakla görevli insan aslında…

Kitap Kuşu'nun özellikleri konusunda biraz bilgi verebilir misiniz?

Kitap Kuşu, yaşadığı olay örgüsü içinde İstanbul'u İstanbul yapan değerlerin sırlarını çözmeye çalışıyor. O, iyi yürekli, meraklı ve azimli bir kahraman… Rengârenk kanatlarıyla, çocuk dünyasını temsil ediyor. Estetik, zarif çizgileriyle çocukların zengin duygularının portresini çiziyor. Olaylara objektif bakabiliyor. Dahası sabrı ve azmi tavsiye ediyor usul usul ama didaktiklikten kaçınarak…

Kitapta geçen yan karakterler hakkında bilgi alabilir miyiz?

Musikar Kuşu, bir diğer karakter. Musikar Kuşu, gagasından ses çıkan bir kuş. Gagasındaki deliklere rüzgârın girmesiyle harika melodiler çıkar. Kalbin sesini estetik bir nağmeyle ifade eder. Bunun dışında her masalın ayrı bir kahramanı var. Genelde kahramanlarımızın özel isimleri yok. Çünkü onlar bir medeniyeti temsil ediyorlar. Okuyucu masaldaki kahramanları, iç âleminde tanıdığı bir isimle özdeştirebilir. Buna fırsat verebilmek adına isim kullanmadım. Ama kitabımızın satırları arasında tanıdık simalar da bulmak mümkün: Kanuni Sultan Süleyman, Hezarfen Ahmet Çelebi, Zembilli Ali Cemali Efendi gibi…

Çocuk dünyasında ve çocuk eğitiminde masalların yeri hakkında neler söyleyeceksiniz?

Çocuklar masallarda kendilerini bulurlar. Kahramanla özdeşleşerek onun yaşadığı mutlulukları yaşar, onun öğrendiklerini öğrenirler. Çocukları eğitmenin en güzel tarzlarından biri diye düşünüyorum masalları. Ana dile katkısını da unutmamak lazım. Yorum yapabilme, kendini ifade edebilme eğitimi de masal satırları arasına ince ince gizlenmiştir. Masallarda iyi-kötü, güzel-çirkin, haklı-haksız ikilemi, yoğun biçimde karşımıza çıkar. Bunun ötesinde çirkinlikleri, kötü davranışları öne çıkarmamak, tasvir etmemek çok önemli. Ben bu noktaya özel bir önem veriyorum. Olumsuz tasvirden ısrarla kaçınıyorum.

Çocuk kitabı deyince ne anlamamız gerekiyor? Çocuklarının yaşlarına göre kitap seçimi konusunda anne ve babalara neler söyleyeceksiniz?

Öncelikle çocuk kitabı deyince aklımıza iki farklı değerlendirme geliyor. Birisi çocuklar için yazılmış kitaplar, diğeri ise her biri özel bir kitap olan “çocuklar” yani çocukların ta kendisi... Okul öncesi dönemin şekillendirilmesinde kitapların, özellikle de en şirin ve manası derin olan “anne kitabının” önemi çok büyüktür. Anne kitabı çocuklarımızın okuduğu ilk ve en özel kitaptır. Anneler şefkate, fedakârlığa, sevgiye dair ince satırların nakşolduğu şirin bir kitaptır. Çünkü anne eğitimiyle başlar ve devam eder çocuğun eğitimi. Anneler hem kitaptır, hem yazar. Onlar, geleceğin şirin kitaplarını yazarlar şekillendirdikleri ruhlarla. Çünkü çocuklar, annelerin yazdığı en değerli kitaplardır. Çocuklar için yazılmış kitaplarla ilgili olarak da: Özellikle seçilen kitaplar çocuğun seviyesine uygun olup, ilgi alanları gözetilerek tercih edilmelidir. Baskı ve resim kalitesi dikkate alınmalı, kitaplar metni ve çizgileriyle çocuk dünyasına girebilmelidir. Üslup yumuşak ve çocuksu duyarlılığı taşımalıdır. Verilmek istenilen güzellikler didaktiklikten uzak satırların arasına ustaca yerleştirilmiş olmalıdır.

Nurefşan Çağlaroğlu çocuklar için yeni projeler düşünüyor mu?

Yeni projelerim var. Bir kısmı baskı yolunda. Bir kısmının yazım aşaması devam ediyor. İsterseniz bunları sürpriz olarak sunalım.