Tüyler ürpertici öngörülerde son ve en kanlı perde

Nick O'Bannon, yakın arkadaşlarıyla birlikte otomobil rallisi izlemek üzere piste geldiği gün, oturduğu koltukta âniden transa girer ve dehşet verici bir öngörü yaşar. Gözlerinin önünden saniyeler içinde âdeta bir film şeridi gibi gelip geçen o öngörü, yalnızca dakikalar sonra, bir dizi talihsiz rastlantıya bağlı olarak çok sayıda yarış otomobilinin birbirine gireceğini işaret etmektedir. Bunun sonucunda, havadan tribünlere yağan otomobil parçaları ve alev topları arkadaşlarını korkunç şekilde öldürürken, seyirci platformunun beton blokları da onun ve sevgilisi Lori'nin üzerine çökecektir. Pistteki manzara tam anlamıyla bir mahşer günü gibidir.

Nick, kendisini hiç beklemediği bir anda sarıp sarmalayan bu korkunç kâbustan uyandığında büyük bir paniğe kapılır ve hem Lori'yi, hem de diğer arkadaşları Janet ve Hunt'ı oradan ayrılmaya güç bela iknâ eder. Neye uğradığını şaşırmış durumdaki grup spor kompleksini isteksizce terk ederken, Nick'in ölümcül öngörüsü de yalnızca bir kaç saniye sonra gerçeğe dönüşecektir. Kahramanımızın o kısa süreli kâbusunda gördüğü bütün imajlar birebir gerçek olmuştur. Bir tek, o ve arkadaşlarının beton bloklar altında son nefeslerini vermeleri hariç…

Mucizevî bir biçimde ölümü atlattıklarını düşünen gençler, hayatta ikinci bir şans daha elde ettiklerini sanırlar, fakat bu olay Nick ve Lori için yalnızca bir başlangıçtır. Nick'in açıklanamaz öngörüleri devam ederken, o günkü felaketten kurtulanlar ise gitgide daha korkunç şekillerde, birer birer ölümle tanışırlar. Tüyler ürpertici gelecek vizyonlarıyla boğuşup duran genç adamın, eğer kendisi de son durağa gitmek istemiyorsa, ölümü aldatmanın kesin bir yolunu bulması gerekmektedir.

Sinema perdesiyle tanıştığım ilk andan bugüne kadar, izlediğimde en fazla etkisinde kaldığım filmlerden biri de Michael Cimino'nun 1978 yapımı “Avcı”sı olmuştur. 1970'lerin başlarında, Pennsylvania eyaletindeki küçük bir sanayi kasabasında kendi hâllerinde yaşayıp giderken Vietnam'a gitmek üzere orduya yazılan, binlerce kilometre ötedeki bu savaşa “vatanlarını korumak iddiasıyla” katılan ve oradan hayatları boyunca asla onaramayacakları ruhsal-bedensel travmalarla dönen bir grup metal işçisi arkadaşın öyküsünü anlatır bu destansı film…

“Avcı”nın kilit karakterlerini oluşturan Michael, Stan, Steven, Nick, John ve Axel'in en büyük tutkuları, kafalarına her estiğinde kendilerini kasabanın yakınlarındaki dağlara vurup geyik avına çıkmaktır. Özellikle de -Robert De Niro'nun unutulmaz bir performansla canlandırdığı- Michael, dürbünlü tüfeği çok iyi kullanan yaman bir avcıdır. Filmin ilk yarısındaki av partisinde, onun dağda gözüne kestirdiği bir geyiği iki kaşının arasından vurup devirmesini izleriz.

Fakat, aynı Michael terhis olup Vietnam'dan döndükten sonra, geride kalan arkadaşlarıyla eski güzel günlerin anısına yeniden dağlara çıktığında, bu defa göz göze geldiği geyiği vuramaz. Oysa, her şey tıpkı eskisi gibidir ve geyiğin kafası tüfeğin dürbünündeki artı işaretinin tam ortasında durmaktadır. Ancak, Michael yine de çekemez tetiği. Son anda namluyu gökyüzüne çevirerek karavana bir atış yapar; geyik de patlamayı duyup ormana kaçıp gider.

Dağda karşısına çıkan bu zarif hayvanları gözünü bile kırpmadan yere serdiği o eski günlerin ardından Michael'ın gözleri cephede o kadar çok kıyım görmüş, mahir elleriyle o kadar çok insanı öldürmüştür ki artık herhangi bir canlının canını alma düşüncesinden bile tiksinmektedir. Güney Asya'nın tropik ormanlarında en acımasız avlara katılmış biri olarak, herhangi bir şeyi avlama fikri artık onun için karabasandan farksız bir deneyime dönüşmüştür.

Ben “Avcı”nın Michael'ı gibi Vietnam'a gitmedim; ancak bütün ömrüm boyunca hem sinema ve televizyonda, hem de hayatın gerçek sahnesinde beynime sokuşturulan şiddete dair onca kirletici iletiden sonra, bir salona girdiğimde kan ve vahşet izlemekten artık gerçekten yoruluyorum. Gençlik yıllarında korku-gerilim filmlerine daha düşkün bir sinemasever olmama rağmen, film yapımcılarının, perdeye yansıttıkları şiddetin dozunu -Dostoyevski'nin “İnsan öylesine alçaktır ki, zamanla her şeye alışır” sözünü kendilerine kılavuz yaparak- düzenli biçimde artırmalarından, günümüzde de artık bu işi tahammül sınırlarımız açısından “overdose” noktasına çıkarmalarından, yıpranmış ruhum, çocuklarım, arkadaşlarım, içinde yaşadığım toplum ve bütün bir insanlık ailesi adına çok ciddi boyutlarda korku duyar hâle geldim. O yüzden dürüstçe söylüyorum, biçimsel açıdan ne denli yüksek ustalık gösterileri sergiliyor olursa olsun, bu saaten sonra benden vahşi bir korku-gerilim filmine kolay kolay 4 ya da 3 yıldız çıkmaz.

“Son Durak”, ilk kez 2000 yılında James Wong'un yönetiminde görücüye çıkan bir filmdi. İzleyiciler, özellikle de genç kuşak izleyiciler Jeffrey Reddick'in öyküsünden beyazperdeye uyarlanan bu “kader değişmez” temalı korku-gerilim kordelasına pek bayıldılar ve film dünya çapında boyundan kat be kat büyük bir hasılat yapmayı başardı.

Hâl böyle olunca devamının gelmesi kaçınılmaz olacak ve aynı öykü bu kez de 2003 yılında, David R. Ellis imzasıyla ikinci bir filme kaynaklık edecekti. O da kayda değer bir gişe yapınca, 2006'da (sinema tarihinde muhtemelen başkaca benzeri olmayan ilginç bir işbölümüyle) dümene bir kez daha James Wong geçti ve “ölümlerini ertelemeye çalışırken daha beter ölümlerle yüzleşen talihsiz gençler”in trajedisinde üçüncü perdeyi yönetti. Her ne kadar, serinin gardı bu üçüncü bölümden sonra artık yavaş yavaş düşmeye başladıysa da her özgün senaryoyu iyice sıkıp posasını çıkartana kadar sömürmeyi meziyet sayan Hollywood patronları, üçer yıl arayla ilerleme kuralını aksatmaksızın, bu kez de 2009'da dördüncü bölüm için kolları sıvadılar. Yönetmen koltuğu ise yeniden -serinin ikinci bölümünü çeken- David R. Ellis'e teslim edildi.

Son 9 yıldır Wong ile Ellis arasında top sektirmecesi gibi gidip gelen bu korku-gerilim fantezisinin ana fikri basit, ancak bilinçaltına yaptığı etki açısından son derece güçlü: “Ne kadar debelenirsen debelen, alın yazın olan ölümden kaçamazsın.”

Kimbilir, belki de bu aşırı kanlı gösteriyi gişede böylesine başarılı kılan sır da bu aslında… İnsanlar ölüm fikrinden hiç hoşlanmıyorlar, ancak onun mukadderat olduğunun pekâlâ farkındalar. Ve onlara bunu hatırlatan iletileri izleyerek belli ölçüde rahatlıyor olabilirler.

“Son Durak”ın dördüncü bölümü de tıpkı öncekiler gibi izleyiciyi hop oturtup hop kaldıran birbirinden zalimâne ölümlerle bezeli… Üstelik bu defa işin içine (yakınlarında bu tür filmlerin gösterim sistemine sahip salonlar bulunan korku-gerilim tutkunları için) bir de “üçüncü boyut” cazibesi dahil olmuş durumda…

Filmin içerdiği yüksek düzeyli zanaatkârlık ve birbirinden başarılı görsel efektler karşısında nutkumun tutulduğunu uzun uzadıya belirtmeme gerek var mı bilmiyorum. Evet, film bu cephesiyle kendi türünde aşkın bir örnek olmanın eşiğinde duruyor. Fakat, çağın zalimliğine ayak uydurmakta güçlük çeken her barışsever dünyalı gibi, bu kadar üst üste patlama-çatlama, çığlık, kan ve ölü beden parçası beni yordu doğrusu…

Hele de diğer salonda “Günışığı Temizlik Şirketi”nin oynadığından haberdarken! İlginçtir ki onda da ölü beden parçaları üzerine bolca muhabbet var, ancak tüme vardığında bizlere vaaz ettiği nihai mesaj “ölüm” değil, birbirini sevip sayarak yaşamanın ne denli güzel bir şey olduğu…

O yüzden, ben bu haftaki oyumu Sundance'da jüri özel ödülüne aday gösterilmiş olan diğer iddiasız gösteriden yana kullanıyorum. Hayat üzerine bilgece dersler izlemek isteyenler o tarafa; akıl almaz biçimlerde gerçekleşen bir “vahşi ölümler resmigeçidi” izlemek isteyenler ise bu tarafa buyursun lütfen!