Yıktın perdeyi, eyledin viran...

BİRİNCİ PERDE: Fırtınadan Önce

Feyyaz Berker başkanlığındaki TÜSİAD heyeti, 24-29 Nisan 1977''de Washington''daydı. 65 Kongre üyesiyle buluşmayı da içeren kapsamlı bir ziyaretti. Heyette şu isimler yer aldı:

Selahattin Beyazıt, Rahmi Koç, Fuat Bezmen, Jak Kamhi, Fred Burla, Necati Akçağlılar, Nejat Eczacıbaşı, Muzaffer Gazioğlu, Asım Kocabıyık, Şahap Kocatopçu, Melih Özakat.

Pentagon''da R.Bauman''la buluştular. Beyaz Saray''da Başkan Yardımcısı Walter Mondale ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniew Brzezinski ile (29 Nisan''da) görüştüler. Görüşmeye katılan ilginç bir isim daha vardı. O dönemde Brzezinski''ye yardımcılık yapan Paul Henze! Hani, şu 12 Eylül filmindeki “Bizim Çocuklar!”ın Henze''si…

*

İKİNCİ PERDE: 12 Eylül''ün Temellerinin Atıldığı Yıl

1977''nin Şubat ayında CIA''in yeni başkanı Stansfield Turner Türkiye''yi ziyaret etmişti…

26 Nisan 1977''de CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit''in seçim otobüsü Niksar''da kurşunlandı, 10 kişi yaralandı…

1 MAYIS''ta, Taksim Meydanı''ndaki miting esnasında 37 kişi hayatını kaybetti. “Tepeden Tırnağa” bir Kontrgerilla Operasyonu olan bu katliam, 12 Eylül''e giden kanlı yolun ilk kilometre taşıydı.

29 Mayıs''ta, Sirkeci Garı ve Yeşilköy Havaalanı''na valiz içinde bırakılan bombaların patlaması sonucu 5 kişi öldü…

Aynı gün, CHP lideri Ecevit''e İzmir Çiğli Havaalanı''nda suikast girişiminde bulunuldu. CHP yöneticisi Mehmet İsvan ayağından yaralandı.

1 Haziran''da, Kara Kuvvetleri Komutanı Namık Kemal Ersun resen emekliye sevk edildi. Askeri Mahkeme, Ersun''u görevine iade ettiği halde, Genelkurmay bu kararı hayata geçirmedi. 800''ü aşkın subay da Ordu''dan atıldı.

2 Haziran''da, Başbakan Demirel, Taksim Meydanı''nda düzenlenecek mitingde Ecevit''e Sheraton Oteli''nden ateş açılacağı ihbarının yapıldığını Genelkurmay, MİT ve İçişleri Bakanlığı''na bildirerek tedbir alınmasını istedi. (3 Haziran''daki CHP mitingi olaysız geçti.)

5 Haziran''daki genel seçimleri CHP kazandı, tek başına iktidarı 13 sandalye farkla kaçırdı.

9 Haziran''da, Türkiye''nin Vatikan Büyükelçisi Taha Carım Roma''da uğradığı saldırıda hayatını kaybetti. Suikastı “Ermenistan Gizli Kurtuluş Ordusu” adlı örgüt üstlendi.

30 Ağustos''ta, üç ordu komutanının elenmesinden sonra Kara Kuvvetleri Komutanlığı''na Kenan Evren getirildi.

(Evren, 6 Mart 1978''de Genelkurmay Başkanı oldu. Yeni KKK, Nurettin Ersin''di.)

27 Kasım''da, terör örgütü PKK Lice''ye bağlı Fis köyünde kuruldu…

*

ÜÇÜNCÜ PERDE: Ecevit''in Mektubu

Bülent Ecevit, 7 Şubat 1994 gecesi TRT 1''de yayınlanan “Ateş Hattı” programında; 1979 sonbaharında iktidardan ayrılmak zorunda kalışını, TÜSİAD''ın 13 Mayıs-13 Haziran 1979 tarihleri arasında yedi gazete ve bir dergide (24 defa) yayınlanan ilanlarına bağladı.

TÜSİAD''ın Nisan 1977''deki Washington ziyaretine genel sekreter olarak katılmış olan ekonomi yazarı Güngör Uras, 9 Şubat 1994''de (O dönemde çalıştığı Sabah''ta) Ecevit''e, “Brzezinski ile görüşmelerinden ''iki yıl kadar sonra'' TÜSİAD ilanlarının yayınlanmış olduğundan” bahisle itiraz etmişti. Hemen ardından, Güngör Uras''a uzunca bir mektup gönderen Ecevit şöyle cevap veriyordu:

“1979 Mayıs başlarında, o esnada ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı olan Warren Christopher benimle özel ve gizli bir görüşme yapmak üzere Ankara''ya geldi. ''Size bir müjdem var, beklediğiniz dış yardım gerçekleşecek ancak sizden bir ricamız olacak'' diyerek asıl konuya geçti. Her gün Türkiye''den kalkacak ve SSCB üzerinde casus uçuşlar yapacak uçaklar için izin istiyordu...

Ben böyle bir izni ancak Sovyetler Birliği''nden onay alınması koşuluyla verebileceğimizi söyleyince, Christopher bana ''Siz müttefikimiz olarak bunu bize nasıl söylersiniz?'' diye sert tepki gösterdi…

Ben de ona ''Evet müttefikiz, ancak siz SALT-2 anlaşmasını bizimle değil SSCB ile imzaladınız. Ben bu durumu geçenlerde Dışişleri Bakanı''nız Cyrus Vence''e de söyledim, o da anlattıklarımı makul buldu'' dedim. Christopher bana verecek yanıt bulamayınca çok sinirlendi ve ''Onu bunu bilmem, siz bize bu izni vermezseniz dışarıdan bir dolar dahi yardım alamazsınız'' diye tehdit etti. Sonradan Büyükelçi Macomber''in araya girmesiyle tehdidini geri alsa da aramızda anlaşma olmadı…”

*

DÖRDÜNCÜ PERDE: Brzezinski''nin Evren''i

“Ecevit''in yanıtı Washington''a ulaştığında NSC Başkanı ve Carter''ın baş danışmanı pozisyonundaki Brzezinski''nin tepkisi çok sert olmuştu. Brzezinski, Carter yönetiminin en sertlerinden biri olarak bilinen, aynı oranda da etkisi olan bir mensubuydu. Ecevit hakkında, aynı yıl Washington''a giden bir Türk işadamı grubuyla yaptığı konuşmada Ecevit''in liderliğini çok sert kelimelerle eleştirmiş ve sonunda da ''Bu adamla Türkiye bir yere ulaşamaz'' demişti.” (12 Eylül, Saat:04.00 adlı kitap, Sayfa: 88-89, M.Ali Birand, Eylül 1984)

7-18 Haziran 1979''da Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren ABD''yi ziyaret etti. Amerikan Genel Kurmay Başkanı''nın davetlisi olarak yaptığı bu ziyarette Brzezinski ile de görüştü…(Sayfa:89)

Washington''da 1979 Mayıs ayından itibaren Carter yönetiminin Türkiye ile ilgili toplantılarında “İstikrarın ancak askerin müdahale etmesiyle kurulabileceği” vurgulanıyordu…(Sayfa 102)

*

BEŞİNCİ VE SON PERDE: İşadamlarının Muhtırası!

Dönemin Başbakanı Ecevit, TÜSİAD ilanları için “Bu devlet, işadamlarının muhtırası ile hükümet kurmaz, bu ülkede ancak halkın dediği olur” diyordu. (14 Mayıs 1979)