Elektronik görücü pazarında evlilik düellosu...

Utanma duygusunun yitirilmesini, mahremiyetin ortadan kaldırılmasını cesaret olarak pazarlayan izdivaç programlarında en çok dürüstlük ve sadakat beklentisinde adaylar. Akşam ekranlarını şenlendiren hikayelerini yalan, ihanet ve intikam üzerine şekillendiren yerli dizilerin de etkisiyle.

Bir tarafta televizyonda gözükerek (ister jüri koltuğunda ister paravan önünde) ölümsüzlüğü yakalamaya çalışanlar var; diğer tarafta insanların bu zaaflarını paraya tahvil etmeye çalışan ''modern insan avcıları''.

Hangi kanalda olursa olsun; hangi ekonomik sınıfa dahil olursa olsun; izdivaç programlarına katılanlar, aynı jargonu kullandıkları gibi benzer ruh haline sahipler.

Birine talip olmak en hızlı ve etkili stüdyoya kapak atma biçimi. Paravan kapalıyken ve açıldıktan sonra çoğunlukla ılımlı geçen tanışma konuşmaları, kafede bir çay içilmesinin ardından olumsuza dönüyor; ''ben yoluma başka taliplerle devam edeceğim'' isteğiyle programa dahil oluyor kişi. Titan zinciri gibi. Kısmet kısmeti doğuruyor, talip olarak dahil olduğu sistemde bir anda talep edilecek zincirlerden birine dönüşüveriyor.

Programa dahil olmak için basamak olarak kullanılanla, basamak olarak kullanan tribünde yan yana oturduğunda; kimin daha çok talibi çıkacak, kimin talibi daha paralı, daha ''en'' olacak yarışı başlıyor: Evlilik düellosu.

''Çok ihtimalli'' evlilik kararında ''bu olabilir ama şimdilik yedekte dursun, diğer taliplerime de bakayım belki daha iyisi çıkar'' düşüncesi oldukça yaygın bir psikoloji. Bazısı bunu açıklıkla dile getirmekte sakınca görmezken, bazısı elektrik alamadım kılıfının altına gizliyor bu düşüncesini.

Ekran başında seyreden konumundan seyredilen konumuna geçiş yapan kişi, mikrofon sırası geldikçe nasıl bir adayla evlenmek istediğini söyleme şansını yakalamıştır artık. Sıralanan maddeler, istekler günümüz insanının evlilik anlayışını gözler önüne sermesi bakımından önemli.

Beni taşıyabilsin: Evliliği bir hamallık, kişi kendisini yük olarak görmekte. Henüz taşıyabileceğim bir kişi ile evlenmek istiyorum diyenine rastlanmadı. Kendini biricik, bulunmaz Hint kumaşı zannedenler, orta yaş civarındaki kadınlar ya da ekonomik bakımdan ortalamanın üstündeki erkek adaylar söylemin sahibi.

Yüzümü güldürsün: Küçük yaşta yapılan evlilikler, çekilen sıkıntılardan sonra kendini mutsuz hisseden kişi refah içinde yaşamanın hayaliyle; ''dram'' kontenjanından dahil oluyor programa. Yokluk içinde, alkol, kumar etkisiyle eşinden her türlü zulmü görmüş kadınların ya da yaptığı bütün evliliklerde aldatıldığını gururla itiraf eden erkeklerin söylemi.

Yaralarıma merhem olsun: İlerleyen bir yaşında eşini kaybetmiş, çocukları tarafından hayal ettiği ilgiyi görememiş, yalnızlık canına tak etmiş dedelerin söylemi. Hesapsız konuşma istekleri, samimiyetleriyle programın gözbebeği olarak itibar görüp, sitcom açığını kapatıyorlar.

Yanıma yakışsın: Ben güzelim yakışıklı birisiyle evlenmeliyim ya da ben yakışıklıyım en güzeline layığım yaklaşımı. Star kontenjanından dâhil olanların söylemi.

Yurt dışından katılan ''gelecek vaat eden'' adaylar tarafından eş olarak seçilebilmek için her yaş grubu, meslek ve kültürel seviyeden kişi stüdyoya akın ediyor. Neden sorusuna verilen ''insanlığı hoşuma gitti'' ortak cevabı, günümüz insanının ''insanlık'' derken neyi kast ettiğini deşifre etmesi bakımından önemli. Zira stüdyonun çatısına helikopter indirecek kadar paralı olan kişi fazlaca kaba olmasına rağmen, boncuk misali dizilerek insan pazarında bir nesne olmaya gönüllü olabiliyor adaylar. Piyango misali isabet ederse evlenerek geleceğini garanti altına alabilme şansını yakalamak için.

Mutsuzluğunu görücü usulüyle evlenmesine bağlayanlar; evliliğinin neden sona erdiğini anlatırken tanıyamamış olmaktan, farklı hayat tarzına sahip olmaktan dem vururken; evleneceği kişiyi tarif ederken yine kendisinden çok farklı biriyle evlenmek istediğinin farkında değil!

Görücü usulüne karşı olan her fırsatta görücü usulünü çağ dışı olmakla eleştiren, tanımadan evlenmeyin diyen medya; tanışma, karar verme, nikah süresini hızlandırarak ''elektronik görücü'' anlayışıyla şip şak evliliklere zemin hazırlıyor. Adayların geçmişini araştırma güçlerini övünç meselesi yaparken; önemli olanın geçmiş değil niyet olduğu gerçeğini umursamadan. Ki geçmişi temiz niyeti kötü kişiler evlendikten sonra takıları, evi alıp kaçanlar bir başka programda afişe ediliyor.

Utanma duygusunun yitirilmesini, mahremiyetin ortadan kaldırılmasını cesaret olarak pazarlayan izdivaç programlarında en çok dürüstlük ve sadakat beklentisinde adaylar. Akşam ekranlarını şenlendiren hikayelerini yalan, ihanet ve intikam üzerine şekillendiren yerli dizilerin de etkisiyle.

Şöhret olmaya kararlı kişi ruhunu halka arz etmeye gönüllüyken; sıradan insan evlilik gerekçesi altında ''kendini'' halka arz ediyor.