Senaristin dilemması

Yerli dizi yersiz uzun protestoları yapılmaya başladığında yıl 2010, dizi süreleri 90 dakikaydı; yıl 2013 oldu 120 dakikayı aşan diziler var ekranda. Seyircinin görüş alanına girerek reytingini yükseltenler 120 dakikanın da üstüne çıkmaya başladı. Film süresini aşması içerik olarak zenginleştirdi mi dizileri, aksine içleri boşaldıkça boşalıyor.

Geçen hafta Beyaz Show"da son yılların çok izlenen dizilerinin senaristi Ece Yörenç vardı konuklar arasında. Yaprak Dökümü, Aşk-ı Memnu, Fatmagül"ün Suçu Ne, Kuzey Güney"e senarist olarak imza atan Ece Yörenç"e Beyaz"ın yaptığı sürpriz ise eğlenceli, eğlenceli olduğu kadar da eleştirildi. Beyaz, sözüne dizi süreleri uzadıkça konuşmalar tekrarlanıyor, boş bakışmalar uzatılıyor diye başladığında; Ece Yörenç başka dizilerde ama bizim dizide değil diyerek cılız bir şekilde itiraz etti. Beyaz duymamayı tercih etti: "Bir rezistans reklamı var televizyonlarda yıllardır dönen. Tamircinin rezistansınız kireçlenmiş dediğinde karşı tarafın yıkıldığı 30 saniyelik reklamı aldık, dizi müzikleri ve dizi klişeleri ile süsleyerek 11 dakikalık drama haline getirdik" dedi ve VTR"ye bıraktı ekranı. Her senaristin savunma mekanizması bizim dizi değil, bizim dizide olmaz klişesinin derin sulara gömüldüğü andı. Çünkü rezistans reklamı Kuzey Güney dizisine uyarlanmıştı, Ece Yörenç"in son dizisine. Bizim dizide değil diyen Ece Yörenç VTR"yi bazen alkışlarla bazen kahkahalarla izlerken kafa sesini merak etmedim değil. Haziran sonunda final yapmaya hazırlanan 76. bölümü yayınlanan Kuzey Güney"in temel meselesi 11 dakikalık VTR"de gözler önüne serilmişti. Müziğin ve oyunculuğun ne kadar önemli olduğu; müzik ve oyunculuk yok olduğunda aslında diyalogların içinin ne kadar boş olduğunun da göstergesiydi drama rezistans.

Mekan mutfak. Ev sahibi kadın endişeli şekilde beklerken, tamirci makineyi kontrol ediyor.

Kadın: Makineme ne oldu?

Tamirci: Hanımefendi maalesef rezistansınız kireçlenmiş.

K:Rezistans mı?

T:Evet rezistans

K:Kireçlenmiş mi?

T:Evet kireçlenmiş

K:Makinede birçok parça var ve kireçlenen parça rezistans mı?

T:Evet makinede parça diyebileceğimiz birçok parça var. Maalesef kireçlenen parça rezistans.

Kadın ağlayarak mutfaktan çıkar, diğer aile fertleri de dahil olur olaya. İlişkiler ağının çözülmesi, olmayan kapının arkasından konuşmaları dinlemeler… Hızlı düşen rezistansın kireci seyrek olur aforizması, ben kardeşim kime aşıksa ona aşığım itirafı, misafir senaristin yazdığı senaryoları özetleyen en gerçekçi sahneler olarak geçti tarihe.

***

Bu sezon Huzur Sokağı ve Dila Hanım kaç defa senarist değiştirdi takip edemedim. Dizi yeterli reytingi alamadığında ilk vazgeçilen kişi, senarist. Behzat Ç."nin 87. bölümüydü sanırım, senaristin dilemmasıydı konu. Gece geç saatlerde bölüm senaryosunu yetiştirmeye çalışan sosyal hayatı sıfırlanmış senarist yaşadığı baskılara dayanamayarak intihar ediyor, Behzat Komiser ve ekibi cinayet olabilir şüphesiyle olayı araştırırken herkesin senaristten nefret ettiği gerçeğiyle yüz yüze geliyordu. Oyuncular karakterlerine biçilen rolü beğenmediğinden; ışıkçı gece sahneleri sebebiyle. Sesçi, kostümcü hepsinin senaristten nefret etmek için kendince sebepleri mevcuttu. Dizilerin günah keçisiydi senaristler, kısa zamanda çok iş yapması beklenen ama kimseyi memnun etmeyi başaramayan. En acısı da senarist toprağa verilmemişken, nasıl öldüğü henüz kesinlik kazanmamışken, yeni senaristlere senaryo siparişi veriyor ve üç gün içinde yeni bölümü teslim etmelerini istiyordu yapımcı.

Gittikçe uzayan süreler set çalışanlarının, oyuncuların daha çok çalışmasına sebep olsa da aslında senaristleri yıprattığı bir gerçek. Zaman doldurma sendromu senaristin kalemini tüketen bir hastalık, ne ki farkında değiller.