Teknoloji Özgürlüğe evet sosyal teröre hayır Dünyada sahte haberlere en çok maruz kalan ülke Türkiye

Özgürlüğe evet sosyal teröre hayır: Dünyada sahte haberlere en çok maruz kalan ülke Türkiye

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ile ailesine yönelik çirkin kampanya sosyal medyadaki küfür, hakaret, yalan, iftira ve itibar suikastlarını bir kez daha gündeme getirdi. Öte yandan sosyal medya aynı zamanda Türkiye’nin en kritik zamanlarında operasyon merkezi ve terör örgütlerinin aracı haline de geliyor.

Talha Menteş Yeni Şafak
Gezi Parkı (Arşiv)
Gezi Parkı (Arşiv)

Maliye Bakanı Berat Albayrak ve ailesini hedef çirkin saldırı, kontrolsüz bir mecraya dönüşen sosyal medya sorununu bir kez daha gündeme getirdi. CHP, İYİ Parti ve HDP sosyal medyaya hukuki sınırlar çizecek her düzenlemeyi ‘demokrasi’, ‘ifade özgürlüğü’ gibi söylemlerle istismar alanına dönüştürse de bu mecralar Türkiye’yi hedef alan kaos planlarında her zaman en önemli araç oldu. Gezi olayları, 17/25 Aralık kalkışması, Kobani provokasyonu, hendek operasyonları, 15 Temmuz darbe girişimi ve TSK’nın sınır ötesi operasyonları dahil birçok kritik dönemeçte kitleler sosyal medya üzerinden yayılan yalan/kasıtlı içeriklerle kışkırtıldı.

Yılmaz Özdil'in paylaşımı

***

Gezi olayları

***

Fotoğraf: Arşiv

Darbe girişimi gecesi ortaya çıkan yalan haberler
FOTOĞRAF 13
Title
Aliyev Kara Harekatı Başlatacaktı İddiası - İDDİA: Aliyev’in açıklamalarına göre Türkiye’de darbe olsaydı, Azerbeycan kara harekatı başlatacaktı. GERÇEK: Aliyev’in açıklamalarında böyle bir ifade yok. Aliyev aslında Başsağlığı dilemiş ve üzüntüsünü dile getirerek seçimle iş başına gelmenin önemine vurgu yapmış.
Title
Kafa Kesme Görüntüsü - İDDİA: Kafası kesilmeye çalışılan Türk askeri görseli. GERÇEK: Görsel Türkiye’deki darbe girişimi sırasında değil 2013 yılında Suriye’deki çatışmalar sırasında çekilmiş.
Title
Darbe girişimi gecesi ortaya çıkan yalan haberler
Title
Fatih Portakal Adına Açılan Sayfanın Paylaşımı - İDDİA: Kafası kesilerek öldürülen asker fotoğrafı. GERÇEK: Kafası kesilerek öldürüldü denilerek paylaşılan fotoğraf Burak Salıvermez isimli bir vatandaşın askerlik fotoğrafı olarak Facebook’a yüklediği bir görsel. Facebook ve Instagram hesaplarından yaptığı açıklamayla askerliğini yıllar önce yaptığını belirtti.
Title
Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün Bombalanma Anı - İDDİA: Bazı mecralarda kullanılan Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün bombalanma videosu.
Title
GERÇEK: Emniyet Müdürlüğü’nün bombalanması denilerek dolaşıma giren video 2014 yılına ve Gazze’nin bombalanmasına ait.
Title
Köprüde Linç Edilen Asker Fotoğrafı Eski İddiası - İDDİA: Boğaziçi Köprüsü’nde linç edildiği iddia edilen asker fotoğrafı 2006 yılına ait.
Title
GERÇEK: Özellikle bazı sosyal medya fenomenleri tarafından dolaşıma sokulan yukarıdaki görsel yerde kanlar içinde yatan askerin 2006 senesinde Van’da bir askeri aracın devrilmesi sonucu yaralandığını iddia ediyor. Ancak yukarıdaki görselde gözüken “Askeri araç devrildi: Bir şehit, üç yaralı” başlıklı CNN Türk haberinin içinde yukarıda gösterildiği gibi bir görsel bulunmuyor. Bunun yanı sıra sosyal medyada dolaşan pek çok video ve Periscope kaydı da linç girişimini ve bu fotoğrafların darbe girişimi sonrası çekilmiş olduğunu doğruluyor.
Title
Trump’ın attığı tweet - İDDİA: ABD Başkan adayı Trump tweet atarak “Asker ülkesini geri alıyor, başkan olursam Amerika’da aynısı olacak” dedi.
Title
GERÇEK: Bu tweet @realDenaldTrump isimli gerçek olmayan, parodi bir hesaptan atılmış. Trump’ın gerçek hesabı ise @realDonaldTrump
Title
Darbe Girişimi Sonrası Fotoğraflar - Ankara’dan olduğu iddia edilen aşağıdaki fotoğraf Mısır’dan.
Title
Ankara’dan olduğu iddia edilen fotoğraf Mısır’dan ve 2011’den.
Title
Atatürk Havaalanı’ndan olduğu iddia edilen fotoğraf Kore’den ve 2015 yılından.
Darbe girişimi gecesi ortaya çıkan yalan haberler
15 Temmuz darbe girişimi sonrası sosyal medyada birçok yalan haber gerçekmiş gibi paylaşıldı. İşte darbe sonrası ortaya çıkan yalanlar ve gerçekler...

"Yalan haber ödülü NBC'ye verilmeli!"
DÜNYA
"Yalan haber ödülü NBC'ye verilmeli!"

ABD’nin en büyük yalanı 15 Temmuz’da
DÜNYA
ABD’nin en büyük yalanı 15 Temmuz’da

Gezi Parkı ne yalanlar gördü!
FOTOĞRAF 12
Title
Gezi Parkı ne yalanlar gördü!
Title
Morganpost gazetesi, İstanbul Taksim'deki Gezi Parkı protestolarını konu alan haberinde, eli bağlı bir kadına tekme vuran polis fotoğrafı koyarak, bu polisin Türk polisi olduğunu iddia etti. Olayın, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2009 yılının mayıs ayında gerçekleştiği ortaya çıktı.
Title
CNN International internet sitesinde Türkiye'de hükümet karşıtı protestolar başlığı attığı haberine AK Parti'nin Kazlıçeşme'de yaptığı mitingdeki kalabalığın fotoğrafını koydu.
Title
Kazlıçeşme'de düzenlenen ve Başbakan'ın katıldığı 'Milli İradeye Saygı Mitingi'ne gidiş istikametinde çekildiği iddia edilen fotoğrafta, mitinge gidenlere geçiş üstünlüğü sağlandığı ifade edildi. Ancak çok geçmeden bu fotoğrafın da photoshop olduğu ortaya çıktı.
Title
Kızılay'da hayatını kaybeden Ethem Sarısülük`ün cenazesinde su sıkıldı diye gösterdikleri fotograf Bingöl'de çatışma sonrası öldürülen PKK'lıların cenazesinde yaşanan olaylardan sonra sıkılan gaz olduğu ortaya çıktı.
Title
Polis toma araçlarından kimyasal sıvı dolduruyor diye sosyal medyada en çok paylaşılan fotoğraflardan oldu. Ancak kısa süre sonra doldurulan sıvının boya olduğu ortaya çıktı. Ayrıca kimyasal bir sıvı olsa polisler açık el ile dolduramazdı.
Title
Çanakkale’de polis tarafından dövüldüğü iddia edilen küçük çocuğa ait bir fotoğraf yayınlandı. Ancak küçük çocuğu yaralı halde gösteren fotoğraf, geçen yıl Çanakkale’de yaşanan trafik kazasına ait çıktı.
Title
Kim tarafından servis edildiği belli olmayan bu fotoğrafta polisin köpeğe biber gazı sıktığı iddia edildi. Daha sonra kısıtlı olarak kalitesi düşürülen fotoğrafın orjinali ortaya çıktı. Fotoğrafın orjinalinde polisin arkasındaki policia yazdığı, polislerden birinin siyahi olduğu ve fotoğrafın kalitesinin düşürülerek Türk polisi algısı oluşturulmaya çalışıldığı anlaşıldı.
Title
Provokatörler, 2011 yılında yaşanan deniz kazası, yabancı basında çıkan fotoğraf ve görüntüleri, Gezi Parkı’nda yaşanmış gibi gösterilip halkı tahrik etmeye çalıştılar.
Title
Gezi Parkı'nın yıkılmaması için Taksim Meydanı ve çevresinde polisle çatışan eylemcilere destek veren bir grup, Boğaz Köprüsü üzerinden Avrupa yakasına yürüyerek geçiş yaptı. Eylemi daha kalabalık göstermek isteyen sosyal medya provokatörleri Avrasya Maratonu'nda binlerce kişinin köprüden geçtiği anın fotoğrafını yayınlayarak dezanformasyon yapmaya çalıştı.
Title
Eyleminin başladığı günlerde ilk ortaya atılan yalan haberlerden bir tanesi direnişin 48 saat daha devam etmesi halinde AB kararlarına göre hükumetin düşeceği haberiydi.
Title
Taksim Gezi Parkı olaylarında provokatörler boş durmadı ve sosyal medyada yalan üstüne yalan haber yayınlandı.
Gezi Parkı ne yalanlar gördü!
Gezi Parkı ne yalanlar gördü!


YALAN HABERDE TÜRKİYE İLK SIRADA

Gezi parkında ortaya atılan yalan haber.

Adeta bataklığa dönüşen sosyal mecralarda Türkiye’nin durumu uluslararası raporlara bile girdi. Facebook, Twitter, Youtube ve Instagram’ın da aralarında olduğu tüm mecralar için 2018’de yapılan genel bir araştırma sonucuna göre Türkiye, ‘sahte habere en çok maruz kalan ülkeler’ kategorisinde yüzde 49 ile ilk sırada. Sosyal medyanın etkili bir manipülasyon aracı haline dönüşmesi hiç şüphesiz 2013 Haziran ayındaki Gezi kalkışması ile başladı. Gezi kalkışmasının ilk haftasında toplam 100 milyona yakın tweet gönderildi. Aynı günlerde dakikada atılan mesaj sayısı 3 bin civarında seyretti. Anadolu ise süreci daha çok diğer sosyal medya araçlarından birisi olan Facebook’tan takip etti. Kitleler özellikle bu iki mecrada paylaşılan yalan haber ve bilgilerle kışkırtılıp sokağa çekildi.

Gezi parkı sürecinde polisin bir vatandaşı ezdiğine yönelik haberin aslında yaşanan bir pervane kazası görseli olduğu ortaya çıktı.

***

Gazeteci Yılmaz Özdil'in Twitter hesabından servis ettiği başörtülü kadının yeni bir Fadime Şahin vakası olduğu ortaya çıkmıştı.

Geziciler şimdi nerede geziyor?
GÜNDEM
Geziciler şimdi nerede geziyor?

#geziyalanları
GÜNDEM
#geziyalanları

Sosyal medya yalanın dibini gördü!
GÜNDEM
Sosyal medya yalanın dibini gördü!

Gezi Parkı davasında Osman Kavala dahil 9 sanık beraat etti
GÜNDEM
Gezi Parkı davasında Osman Kavala dahil 9 sanık beraat etti

GERÇEKLİK KAYBOLDU

Sözde paçavra çekildiği iddia edilen Taksim meydanı

Tüm Türkiye’nin yangın yerine döndüğü olaylarda gerçek ve sahte sosyal medya hesaplarından binlerce yalan haber üretildi. Geçmiş yıllara, başka olay ve ülkelere ait fotoğraflar paylaşılarak “Polis bir genci panzerle ezdi”, “24 saat daha devam edersek AB kararıyla hükümet düşecek”, “Polis saldırısı sonucu hamile bir kadın bebeğini düşürdü”, “Taksim’e helikopterle özel harekât polisi indirildi”, “Taksim’de gerçek kurşunlar atılıyor”, “Lensi olanlar gitmesin, iki genç kız kör olmuş gazdan” gibi ifadeler yazıldı. Bu haberler olayların daha da büyümesine ve protestoların ‘sivil darbe girişimi’ haline dönüşmesine sebep oldu. Ayrıca o dönem başbakan olan Recep Tayyip Erdoğan ve ailesine sosyal medya üzerinden sayısız kez küfür edildi. Küfürbazlar kervanında bugün hâlâ CHP’de yönetici olan isimler de vardı.

PKK'lılara Taksim'de eylemli destek
GÜNDEM
PKK'lılara Taksim'de eylemli destek

Bunlar ezan bayrak düşmanı
GÜNDEM
Bunlar ezan bayrak düşmanı

CHP'den Türk bayrağı önünde terör propagandası
OYNAT 01:35
CHP'den Türk bayrağı önünde terör propagandası
31 Mart seçimleri öncesi 'gizli ittifak' yapan CHP ile HDP'nin işbirliği gün yüzüne çıktı. CHP'nin Şişli adayı Muharrem Keskin'e destek toplantısına katılan HDP Şişli İlçe Başkanı, Türk bayrağı ve Atatürk posteri önünde terör propagandası yaptı. HDP İlçe Başkanı, 'Kürdistan'da kayyumun el koyduğu bütün belediyeleri geri alacağız. Türkiye tarafında da, AKP ve MHP koalisyonuna kazandırmayacağız.' ifadelerini kullandı.





17/25 YOUTUBE KUMPASI

Yargı ve emniyete sızmış FETÖ’cülerin 2013 sonundaki 17/25 Aralık kumpasında sahnede yine sosyal medya vardı. Erdoğan ve ailesini hedef alan montaj ses kayıtları Youtube ve diğer sosyal medya aracılığıyla tüm Türkiye’ye servis edildi. FETÖ’cü polislerin düzenlediği korsan operasyonlarda sözde ayakkabı kutularının ve para sayma makinelerinin görüntüleri yayınlanarak kirli bir operasyona imza atıldı.

Aklı hala 17/25 Aralık’ta
GÜNDEM
Aklı hala 17/25 Aralık’ta

MİT TIR'ları davasında Kılıçdaroğlu izleri
OYNAT 01:16
MİT TIR'ları davasında Kılıçdaroğlu izleri
Türkiye'nin yaşadığı en büyük ihanetlerden biri olan MİT TIR'ları davasında CHP'li eski vekil Eren Erdem'in mahkemedeki ifadeleri yeni bir süreci aralayabilir. Erdem'in sözleri, CHP lideri Kılıçdaroğlu'nun süreçten başından itibaren haberi olabileceğini ortaya koyuyor.

17-25 Aralık darbe girişimi belgeseli
OYNAT
17-25 Aralık darbe girişimi belgeseli

Devlet içinde odaklanan gizli yapı hangi yollara başvurarak ne yapmaya çalıştı? Türkiye'yi türbülansa sokmak isteyen 17-25 Aralık tertibi bütün boyutlarıyla TRT Haber ekranlarında deşifre edildi.

 


PKK’NIN SESİNİ DUYURMA ARACI

Fotoğraf: Arşiv

Terör örgütü PKK ve yandaşları da sosyal medyayı amaçları doğrultusunda kullanıyor. PKK’lı teröristlerin ‘özerklik’ ilanıyla başlayan ‘hendek/barikat’ olayları ve Selahattin Demirtaş’ın talimatıyla patlak veren Kobani eylemlerinde de sosyal mecralar kaldıraç işlevi gördü. Güdümlü sosyal medya, Türk Silahlı Kuvvetlerinin düzenlediği Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Harekâtları sırasında da Türkiye’ye yönelik karalama kampanyalarının merkezi oldu. Yemen, Gazze ve Mısır’da geçmiş yıllara ait vahşet görüntüleri paylaşılarak Türk askeri ‘katliam yapmakla’ suçlanırken, daha önce başka coğrafyalarda çekilmiş pek çok fotoğraf, Mehmetçiğe saldırı için yalan içerik üretenlerin malzemesine dönüştü.

İdlib'de Mehmetçikler, çocuklara bayram harçlığı verdi
OYNAT 00:00
İdlib'de Mehmetçikler, çocuklara bayram harçlığı verdi
Suriye'nin İdlib kentinde bulunan Türk askerleri, sokaklarda oynayan çocuklarla bayramlaştı. Mehmetçikler daha sonra çocuklara bayram harçlığı verdi. Harçlıklarını alan çocukların mutluluğu yüzlerine yansıdı.

Suriye'de çocuklara elleriyle su içiren Türk askeri
OYNAT 00:22
Suriye'de çocuklara elleriyle su içiren Türk askeri
Sınır ötesi operasyonlar sırasında Mehmetçiğin Suriyeli çocuklara elleriyle su içirdiği görüntüler sosyal medyada tıklanma ve paylaşım rekorları kırdı.

Rasulayn'da Mehmetçik ve çocuklar futbol oynadı
OYNAT 00:33
Rasulayn'da Mehmetçik ve çocuklar futbol oynadı
Barış Pınarı Harekatı bölgesinde görev yapan Türk askeri, yaşamın normale döndürülmesi çalışmaları kapsamında, geçirdikleri zor günleri unutmaları için Rasulayn'daki çocukların oyunlarına eşlik etti.


Darbeci aparatı

Başı kesilerek öldürüldüğü iddia edilen asker iddiaları sosyal medyadan yalanladı.

15 Temmuz darbe teşebbüsü sırasında ve sonrasında sosyal medya etkin bin manipülasyon aracı oldu. Darbe akşamı sosyal medyada Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Avrupa’ya kaçtığı iddiaları bile yer aldı. FETÖ’cü hainlere karşı destansı bir mücadele vererek vatanını teslim etmeyen kahramanlar 15 Temmuz sonrası sosyal medya aracılığıyla mahkûm edilmek istendi. Örneğin 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde linç edildiği söylenen bir askere ait olduğu iddia edilen fotoğrafın 2006 yılına ait olduğu ortaya çıktı. Yine köprüde bir askerin boğazının kesildiği şayiası ortaya atıldı. Özellikle bazı fenomenler tarafından servis edilen fotoğrafın geçmiş yıllarda devrilen askeri araçta yaralanan askerin fotoğrafı olduğu öğrenildi. Suriye ve Mısır’da yaşanan olayları ilişkin katliam görüntüleri de sanki Türkiye’de yaşanmış gibi servis edildi.

Can Dündar'ın paylaşımı

Can Dündar'dan The Guardian'da ihanet dolu yazı
GÜNDEM
Can Dündar'dan The Guardian'da ihanet dolu yazı

Firari Can Dündar'dan villa kaçırma girişimi: Parası Almanya'ya gidecekti
GÜNDEM
Firari Can Dündar'dan villa kaçırma girişimi: Parası Almanya'ya gidecekti

Milli güvenlik sorunu

  • Bataklığa dönüşen sosyal medyanın kontrol altına alınmasına ilişkin şimdiye kadarki en kapsamlı kanun teklifi TBMM’ye MHP tarafından sunuldu. Teklifi hazırlayan MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk, düzenlemenin ayrıntılarını Yeni Şafak’a şöyle anlattı: “Sosyal medyada sahte hesap kullanıcıları; ‘kimseye yakalanmam, görünmem’ mantığıyla hareket ederek itibar suikastı, haksız kazanç, dolandırıcılık, terör faaliyeti, algı operasyonu yürütmektedir. Bu tip sahte hesaplar yalan yanlış yazılar yazıp, görüntü paylaşmakta, ayrıca gerçek kimliklerini saklayıp diğer insanlara zarar verebilmektedirler. Bu dolandırıcılığa, sahteciliğe artık bir son verme zamanı gelmiştir.”

Türkiye sosyal medya yasasına hazırlanıyor: ABD çıkardı, Avrupa yasa tasarısı hazırladı
TEKNOLOJİ
Türkiye sosyal medya yasasına hazırlanıyor: ABD çıkardı, Avrupa yasa tasarısı hazırladı

DÜNYA ÖNLEM ALIYOR

“Sahte hesaplara yönelik önlem geliştirilmezse milli güvenlik sorunuyla karşı karşıya kalacağız. Otpor tarzı oluşumların yanı sıra, sosyal medyada PKK, FETÖ ve diğer terör örgütleri de sahte hesaplarla algı yürütüyor. Dünya genelinde sahte hesapların yarattığı mağduriyetlerin boyutu büyüdükçe İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada ve Avustralya gibi çok sayıda gelişmiş ülke, özellikle sahte hesaplar konusunda yasal tedbirlere başvuruyor. Daha geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Trump, sosyal medyaya savaş açarak düzenleme içeren kararnameyi imzaladı. Çok sayıda ülke sahte hesaplara yaptırım getiriyor. Sahte haber, gerçek haberden 7 kat daha hızlı yayılıyor. Ülkemiz açısından tehlike arz edecek bu girişimler, kanun teklifimiz ile önlenebilecektir.”

ABD’deki hukuki düzenlemeler

  • Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türkiye’nin gündemindeki internet ve sosyal medya kullanımına ilişkin hukuki düzenlemelere dair paylaşımda bulundu. Yapılan infografik paylaşımda ABD’de veri güvenliği ihlali ve dijital zorbalığa karşı atılan adımlar örnek gösterildi. İşte o düzenlemeler:
  • * ABD, 1996 yılında internet içeriklerinin düzenlenmesine ilişkin iletişim Uygunluk Yasasını kabul etmiştir.
  • *Yasanın amacı, 18 yaşından küçükleri uygunsuz ve müstehcen içeriklerden korumaktır.
  • * 28 Mayıs 2020 tarihinde “Çevrimiçi Sansürü Önlemeye ilişkin Kararname” adını taşıyan ABD Başkanlık Kararnamesi imzalanmıştır.
  • * Kararname, sosyal medya platformlarının kamuoyu algısını şekillendirmek için belli görüşleri sansürlediklerini ve diğerlerini ön plana çıkardıklarını belirtmektedir.
  • * Düzenleme ile sosyal medya platformlarının üçüncü kişiler tarafından yapılan paylaşımlardan hukuken sorumlu tutulması hedeflenmektedir.

Türkiye sosyal medya yasasına hazırlanıyor: ABD çıkardı, Avrupa yasa tasarısı hazırladı
TEKNOLOJİ
Türkiye sosyal medya yasasına hazırlanıyor: ABD çıkardı, Avrupa yasa tasarısı hazırladı

Almanya ve Fransa modeli masada: Yeni sosyal medya düzenlemesi nasıl olacak?
TEKNOLOJİ
Almanya ve Fransa modeli masada: Yeni sosyal medya düzenlemesi nasıl olacak?
Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.