Aramızda sorun yok ama siz 'Dönük'sünüz!

Gazeteci ve belgesel yapımcısı Mehmet Binay çektiği 42 dakikalık 'Anadolu'dan Fısıltılar' belgeseliyle 1915 tehcirinin izini sözlü tarih çalışması ile sürüyor. Toroslar'da 2000 metrede saklı kalmış Geben köyünün ilk olarak mezar taşları dikkatini çekmiş yönetmenin. Sonra da Geben köylülerinin çevre insanlarıyla farkı. Binay, bu farklılığının sebebini merak etmiş. Çünkü liberal görüşleriyle dikkat çeken Geben'de okuma yazma oranı neredeyse yüzde yüz olup tüm gençler en az lise, büyük bir çoğunluğu ise yüksek okul mezunu. Köyün gençleri de bu farkın sebebini merak ediyormuş, bu nedenle köyün yaşlıları ile bir sözlü tarih çalışması yapmaya karar vermişler. Bu sözlü tarih projesinin günümüz Türkiye'sinde ufak da olsa önemli bir adım olabileceğine inanıyor Binay; "Resmi tarih, sıradan insana uzak geliyor, 100 yıl öncesinin kavranılması güç uluslararası dengeleri, sosyal, siyasi ve ekonomik şartlarını gündeme getiriyor. Oysa olanları anlamak için belki de insan hikayelerinden yola çıkmak gerekiyor".

Belgeselde köyün yaşlıları Ermenilerle Müslümanlar arasında herhangi bir sorun olmadığını, Ermenilerin devlet kararıyla gittiğini anlatıyor. Bazı Ermeniler gitmemek için köylülerden yardım istemiş ama onların da ellerinden bir şey gelmemiş. Gitmek istemeyen bazı Ermeniler de kalıp Müslümanlığı seçmişler. Giden Ermenilerin ye-rine devlet Arnavutları yerleştirmiş ama onlar alışamamış Geben'e. Sonra Çerkesler yerleştirilmiş yine devlet eliyle. Onlar da salgın bir hastalıktan başlarını kaldıramamış. Belgeselde, köyün gençleri 3 gün süren bir düğün şenliği esnasında yaşlılara, bir dönem Ermenilerle birlikteki yaşamlarını soruyor. Köyün adetleri ve geleneklerini de anlatan 'Anadolu'dan Fısıltılar', sadece ayrılanların değil, orada kalıp Müslümanlaşan 'Dönükler'in hikayesini de anlatıyor. 11 Temmuz akşamı CNN Türk'te yayınlanacak belgesel, 13-20 Temmuz tarihleri arasında Erivan Altın Kayısı Film Festivali'nde, Eylül ayında da Güney Kore'de düzenlenen Seul Film Festivali'nde gösterilecek.