Taksim"in adı neden değişsin ki...

Ülkelerin önemli meydanları sadece o günün değil, koca bir geçmişin de izlerini taşırlar. Kent meydanları o şehrin hafızası gibidir. Bu meydanlar dile gelse, milletlerin tarihi akışı içinde ne olaylara tanıklık ettiğini yakından gözlemleyebiliriz. Bu nedenle bu tür önemli meydanları sadece bir olayın eksenine sınırlamak ifade ettikleri anlamı sığlaştırmak olur.

Taksim Meydanı''nın isminin ''Taksim 1 Mayıs Meydanı'' olarak değiştirilmesi yönündeki öneri, Cumhuriyet Halk Partisi Beyoğlu Belediye Meclis Üyesi ve Grup Sözcüsü Üzeyir Darıcı''dan gelmiş. Taksim Meydanı İstanbul Büyükşehir Belediyesi''nin yetki alanı içinde. Bu nedenle Beyoğlu Belediye Meclisi''nin Taksim Meydanı''nın ismini değiştirme noktasında bir yetkisi bulunmuyor. Öneri usul gereği Beyoğlu Belediyesi Başkanlık makamına havale edilmiş olsa da, önerinin hayata geçme şansı yok. Bununla birlikte, öneri sahipleri sayısal çoğunluğa sahip olsalar, değişikliği gerçekleştirmelerinin önünde bir engel de bulunmuyor.

Bu vesile ile birkaç noktanın altını çizmek istiyorum.

Benzer bir örnek 2001 yılında Şişli''de yaşanmıştı. İşadamı Üzeyir Garih menfur bir cinayet sonucu hayatını kaybedince, Şişli Belediye Meclisi aldığı bir kararla Teşvikiye Caddesi adını Dr. Üzeyir Garih Caddesi olarak değiştirmiş ve hemen tabelayı asmıştı. Üzeyir Garih toplumun tüm kesimleri tarafından sevilen önemli bir isim olmasına rağmen, bu değişiklik kararına tepki sert olmuştu.

Nitekim artan eleştiriler üzerine bu karardan geri adım atıldı. 3. Selim tarafından imarına başlanan ve Sultan Aldülmecit tarafından tamamlanan tarihi cadde, kendi özgün adıyla kaldı. Demek istediğim o ki, bu kadar kolay oynanmamalı şehirlerin tarihsel hafızaları ile.

Kaldı ki, son 1 Mayıs kutlamalarında gördük ki, bir sendika kendi tapulu malıymış gibi muamele etti meydana. Türkiye''nin şu anki en büyük sendika liderleri bu nedenle konuşturulmadılar platformda. Can güvenliği riski yaşadılar. Bu nedenle, kentlerin hafızası niteliğinde olan meydanların sadece bir olay öne çıkarılarak değil, kendi tarihsel derinliği içinde ismiyle cismiyle özenle korunması büyük önem taşır.

Sadece acıyı değil, sevinçli günleri ve coşkuyu da hatırlatmalı meydanlar. Çünkü meydanlar, aynı zamanda toplumlara moral, yeni bir ruh aşılayan birer nabız gibidirler. Bu yönüyle sadece dünü değil, geleceği de temsil ederler.

Keşke CHP''li üyeler Taksim''in adını değiştirme çabası kadar, 1 Mayıs 1977 de Taksim''i kana bulayan karanlık ellerin ortaya çıkarılması konusunda da aynı hassasiyeti gösterseler.

“Tarihi semt isimlerinin değiştirilmesi konusunda kimse CHP''nin eline su dökemez. Hatırlar mısınız, Eti Mesgut''un eski adı Ahi Mesut idi. “Sümer''ler Eti''ler Türk''ten geliyor” iddialarının yarattğı atmosferde, bir kalemde Eti Mesgut diye değiştirildi. Büyük kentlerde binlerce tarihi isimler değiştirilmişti. Hacı Bayram-ı Veli''nin doğduğu semt Zül Fazıl''ın ismi Solfasol olmuştu. Piyer Loti olayına gelelim. Eyüp Belediyesi, Piyer Loti ismini değiştirmiyor bir kere. Gel de anlat. Benzer bir tartışma, İzmir Urla''da yaşanmıştı.. CHP''li Belediye, Yunanlı şair Yorgo Seferis''in doğduğu eve, ''Yorgo Seferis bu evde yaşadı'' yazılı plaket çaktırmış, sokağa adını vermişti.. CHP''li Bakırköy Belediyesi Mabet Sokağı''na Dadyan Paşa''nın adını verirken tartışılmamıştı bile.. Teşvikiye''de tarihi pekçok sokak adının değiştirildiğini Prof. İlber Ortaylı''nın yaptığı açıklamadan hatırlıyorum. Prof. Ortaylı''ya göre tarih tahrip ediliyordu.” Dilerim bu alışkanlıklar son bulur ve kentlerimizin tarihsel hafızası tahrip edilmez.

Üçüncü köprünün inşa sürecinin başlaması ile birlikte gündeme gelecek tartışmalardan biri de, hiç kuşkusuz isminin ne olacağıdır. 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Türkiye''yi dünyada hak ettiği noktaya taşıma arzusunu eyleme dönüştüren ve modern Türkiye''nin öncülerinden olan devlet adamlarımızdandır. İlk iki köprüdeki emeği ve Türkiye''yi ulaşım konusunda nasıl çağ atlattığı düşünülürse, bu konuda atılacak adım önemli bir kadirşinaslık olacaktır.