TR
EN
AR
FR
RU
UR
İmam-Hatip Liseleri üzerine
SON
MGK toplantısından sonra başlatılan tartışmaların en önemli maddelerinden birisi İmam-Hatip Okulları ile ilgili. İmam-Hatip Liseleri'ni işlevsiz bir kısa dönem eğitim programları haline getirmek isteyenler, temel eğitimin sekiz yıla çıkarılması gibi son derece doğru bir hedefin arkasına gizlenerek aslında bu kurumların halk nezdinde sahip olduğu itibarın ve son yıllarda özellikle ÖSYM imtihanında sağladığı basanların ortaya çıkardığı tablonun önüne geçmek istemektedirler. 5+3 Formülü ile gerginlik yaratmaksızın rahatlıkla sağlanabilecek olan sekiz yıllık eğitim zorunluluğu, Türk eğitim sisteminin bugünkü yetersizlikleri de gözardı edilerek profesyonel bir eğitim konusu olmaktan çok ideolojik bir çatışma alanı haline getirilmiş bulunmaktadır. Bu meselede sağlıklı bir tartışmanın yapılabilmesi için her şeyden önce iki temel soruya cevap vermek gerekmektedir. Birincisi, genel olarak Türk eğitim sisteminin yönelişi ve yapısı ile ilgili temel tesbitler, hedefler ve problem alanları nedir? İkincisi ise İmam-Hatip Liseleri gerek bu eğitim sistemi içinde, gerekse dünyada benzer kurumlar arasında nasıl bir yer işgal etmektedir? Birinci soru çok geniş bir tahlil gerektirdiği için ikinci soru üzerinde yoğunlaşalım.
İmam-Hatip Lisesi tecrübesi, gerek ortaya çıkışı, eğitim felsefesi ve müfredatı gerekse eğitimin sosyalleşmesi açısından son derece özgün nitelikler taşımaktadır. Bu, hem Batı'daki hem de İslam dünyasındaki eğitim sistemleri açısından böyledir. Yaklaşık elli yıllık bir geçmişe sahip olan bu okullarla ilgili tecrübenin soğukkanlı bir değerlendirilmesinin yapılması sadece bizim açımızdan değil diğer Müslüman toplumlar açısından da büyük bir önem taşımaktadır.
1993 Senesinde Malezya Başbakan Yardımcısı, Maliye Bakanı ve eski Eğitim Bakanı Enver İbrahim'in Malezya eğitim sisteminin reformu konusunda tertip ettiği bir istişare toplantısına davet edilmiştim. Toplantının ana konularından birisi asırlardır süren yerel dini eğitim kurumlarının ulusal eğitim sistemi ile nasıl uyumlu hale getirilebileceği meselesi idi. Halk nezdinde itibarlı bir yere sahip olan ve pondok adı verilen bu eğitim kurumları müfredat açısından genel eğitim standardına uyum göstermede problemlerle karşılaşıyor ve özellikle üniversite düzeyinde bu kurumlardan gelenlerle diğer orta eğitim kurumlarından gelenler arasında ciddi bir farklılaşma ortaya çıkıyordu.
Bizim kanaatlerimiz ve çözüm önerilerimiz sorulduğu zaman Türkiye'deki İmam-Hatip Liseleri tecrübesini, tarihi gelişimi ve müfredat yapılanması açısından anlatan bir takdimde bulunmuş ve Türk Milli Eğitimi'ne bağlı bu liselerin, bir taraftan diğer liselerde verilen müfredatı aynen uygularken diğer taraftan ek meslek dersleri ile dini eğitim altyapısı verdiklerini, hatta son zamanlarda gelişen Anadolu İmam-Hatip Liseleri çalışmaları ile iki yabancı dile dayalı bir modelin de hayata geçirilmeye çalışıldığını anlatmıştım. Klasik dini ilimlerle modern disiplinleri aynı anda vermeye çalışan bu dini eğitim modeli, yerel ve standarttan yoksun dini eğitim kurumları ile koloni döneminden kalan modern eğitim kurumlan arasına kategorik olarak sıkıştırılmış bir eğitim yapılanmasını sürdürmeye çalışan İslam ülkeleri temsilcilerinden de, başta Malezya Başbakan Yardımcısı olmak üzere bize brifing veren Malay eğitimcilerden de büyük ilgi görmüştü.
Gerçekten de İslam dünyası bugün yerel dini eğitim kurumlan ile koloni eğitim sisteminin kalıntısı ulusal eğitim sistemi arasında ciddi bir bunalım ve farklılaşma problemini yaşamaktadır. Koloni geçmişi olmamakla birlikte çok ciddi bir Batılılaşma süreci yaşamış bulunan Türkiye'nin eğitim konusundaki tecrübeleri bu açıdan son derece özgün unsurlar barındırmaktadır. Bu unsurların bir problem alanı olarak görmektense, bir tecrübe zenginliği olarak değerlendirme zarureti vardır.
Gerçek zihinsel sıçramalar ve canlılıklar farklı kültür havzalarının birikimlerinin harmanlandığı eğitim kurumlarında gerçekleşebilir. Modern Batı düşüncesinin ufuklarını açan Hobbes kuvvetli bir kilise eğitimi görmüş, modern bilimin öncüsü Descartes bir Cizvit okulunda okumuştu. Modern düşüncenin büyük teorisyeni Kant da bir ilahiyat öğrencisi idi ve eğitimine mahalle papazının desteği ve dini telkinleri ile başlamıştı. Bugün ekolleşmiş Batı üniversitelerinin çoğu da temelde dini eğitim kurumları olarak ortaya çıkmışlardır, İslam düşünce tarihinin Farabi, İbn Sina, İmam-ı Gazali ve İbn Rüşd gibi büyük şahsiyetleri de farklı kültür havzalarının birikimlerini belli bir zihni eksende buluşturarak geniş çaplı ilmi açılımlara öncülük etmişlerdir.
Bugün İmam-Hatip Liseleri ile ilgili olarak ideolojik ve sloganik nitelikli bir tartışmayı sürdürmektense, bu okullar iki büyük kültür havzasının zihni bir dinamizm ile kaynaştığı ilim merkezleri haline getirme zarureti vardır. Cumhuriyet dönemi İslam düşüncesine önemli katkılar yapmış bulunan ilmi şahsiyetlerin yetiştiği bu okulların siyasi ve ideolojik nitelikli bir gündeme kurban edilmemesi gerekmektedir. Bugün bile bu okullardan mezun olduktan sonra tanınmış büyük Batı üniversitelerinde akademik çalışmalarını sürdüren sayısız yüksek lisans ve doktora talebesi mevcuttur.
Bu okullarla ilgili tartışmaların niteliğe ve kaliteye yönelik ilmi bir muhasebeden çok, siyasi bir polemiğe dönüşmüş olması büyük bir şanssızlıktır. Dolayısıyla bu okulların eğitim kalitesi ve niteliği ile ilgili olarak önyargıdan uzak, yoğun ve verimli bir fikri alışveriş zemini oluşturulmalıdır. Bu okulların eğitim sosyalleşmesi konusunda yaptığı katkılan ve sonuçlarını da bir başka yazıda ele alalım.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.