TR
EN
AR
FR
RU
UR
Siyasi bunalım ve ayrıcalıklı konumlar
BİR
siyasî sistemi bekleyen en büyük tehlike, sistem içindeki bazı unsurların sistemle istedikleri ölçüde ve zamanda bütünleşme ve ayrışma haklarını kendilerinde görmeleridir. Sistemin parçası olmakla birlikte sistemin üstünde kalmaya çalışan bu unsurlar, işler iyi gitmekte olduğunda sistemin merkezinde olduklarını vurgularken, işler aksamaya başladığında sanki bu aksaklıklarda hiç payları yokmuşçasına bir tavırla suçlu aramaya başlarlar. Halaskar Zabitan psikolojisi ve mantığı ile hareket eden bu unsurlar, kendilerini ülkenin yüksek menfaatlerinin tek temsilcisi olarak gördükleri için sistemin aksayan yönlerinde kendilerinin de bir payı olduğunu hiçbir zaman düşünmezler. Sistemi istedikleri anda tekrar tekrar kurmak hakkı onlara, sistemin bozukluklarının faturaları başkalarına aittir. Bu faturayı üstlenmemek için kritik anlarda sistem dışına çıkarlar ve bir seyirci kimliğine bürünürler. Seyirci kimliği genellikle baş aktör kimliğinden bir önceki safhada kendini gösterir ve sisteme yönelik müdahalenin psikolojik altyapısını oluşturur. Doğan Güreş'e atfen yapılan açıklamalar, Türk siyasî sisteminin bu yumuşak karnını bir kez daha ortaya koymuş bulunmaktadır. Her şeyden önce şu husus açık bir şekilde bilinmelidir ki, Türkiye'de ordu yasal anlamda da pratik uygulamada da siyasî sistemin bir unsurudur. Yine bir askerî müdahalenin ürünü olan ve 12 Eylül sonrası siyasî sistemin anayasal çerçevesini oluşturan 12 Eylül Anayasası'nın yürütme erki ile ilgili bölümünde ortaya konan hükümler ile ordunun etkin bir rol üstlendiği Millî Güvenlik Kurulu'na sistemin işleyişinde gerçek anlamda bir merkez rolü verilmiştir. Ülkenin geleceği ile ilgili kritik kararların alındığı bu kurul, Anayasa'nın 118. maddesindeki "Kurulun, devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği, toplumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararlar Bakanlar Kurulu'nca öncelikle dikkate alınır" hükmünce yürütme konusunda demokratik katılımca oluşturulan Bakanlar Kurulu'nu yönlendirici bir öncelik kazanmıştır.
Bu hüküm geçen ondört senede siyasî sistemin işleyiş pratiğinde hükmün formel niteliğinden çok daha fazla etkin olmuştur. Dolayısıyla siyasî sistemdeki bunalımın faturası bu sistemce oluşturulmuş TBMM'ye, başarıları da sistemin merkezine oturtulmuş bulunan MGK'ye verilemez. Eğer ortada bir bunalım varsa, bu bunalım konusunda sistemin unsurlarının tümü kollektif bir sorumluluk taşımaktadır.
Siyasî sistemin unsurlarının hak ve sorumluluk dağılımlarının iyi yapılamadığı toplumlarda bunalımlar kaçışı, güç temerküzü rant paylaşımını beraberinde getirir. Bugün de olan durum farklı değildir. Senelerdir sistemin ve sistemi şekillendiren anayasal çerçevenin garantörlüğü rolünü üstlenenler şimdi bu sistemin aksayan yönlerinden kendilerini soyutlama gayreti içine girmişlerdir. Bugün sistem işlerliğini kaybetmişse bunun sorumluları sisteme tepkilerini verdiği oylarla dile getiren sivil kesimler değil, bu sistemi gittikçe yozlaşan bir elitiçi siyasi mücadele arenası haline getirenlerdir. Bunalımı sistemin elit-içi çekişmelerin cereyan ettiği bürokratik merkezinde değil de toplumun siyasî katılımında aramak, toplum dinamizminin önüne bir set oluşturmak gayretinden başka bir şey değildir. Türkiye bir gün siyasi istikrara kavuşacaksa, bu istikrar örtülü tehditlerin, imaların, şantajların yer aldığı bir siyasî sistemin değil, kişilerin ve kurumların hak ve sorumluluklarının açık bir şekilde belirlendiği ve dağılıma göre hesap verdikleri bir siyasî yapının eseri olacaktır.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.