Dede Korkut Üzre

İstanbul Büyükşehir Belediyesi bugünlerde (dikkat edin Kültür Bakanlığı değil), Dede Korkut''la ilgili önemli toplantılar, resim sergileri, tiyatro gösterileri ile meşgûl. Daha geçtiğimiz haftalarda Türk Dünyası Sinema Günleri düzenleyen Büyükşehir, şimdi aradan fazla bir zaman geçmemişken, Dede Korkut''u gündemimize taşıyor.

Çeçenistan''daki katliam dolayısıyla yüreği pâre pâre olan Türkiye halkı; bu acı içinde, gene de aklı selimini kaybetmiyor; bir yandan Türkmenistan doğal gazının ve Bakü petrollerinin Anadolu''ya ulaşması yolunda yüksek bir heyecan duyuyor, öbür yandan da Avrupa Topluluğu''na dâhil olmak için güçlü bir irade tezahür ettiriyor. Yani Türkiye bir yanıyla alabildiğine şarkına, bir yanıyla da alabildiğine garbına açılmak; kabuğunu kırmak ve daha evrensel bir duruşa ermek istiyor. Derim ki, siz ucuz politika zeminindeki kısır tartışmalara aldırmayın. Mavi Akım doğalgaz hattının amacı da bundan başka değil. Bu hat, ileride Türkiye''yi Rusya''ya değil, bilâkis Rusya''yı Türkiye''ye mahkûm hale getirecek. Türkiye''nin kuzeye açılması gerginlikle değil; kültürel ilişkilerle, ekonomi ile, haberleşmenin yoğunlaşması ile daha bir hız kazanacak. Kuzey Kafkasya''yı asıl çözecek bu gelişmeler olacak. Bir de, Güney Kafkasya''daki statünün iyice netleşmesi gerekiyor bunun için.

Burada asıl yara; Türkiye''nin güney ve doğusu ile, yani İslâm Dünyası ile ilişkilerindeki tarihî tıkanmada yatıyor. Türkiye neredeyse, İran''la savaş durumuna sokulmak isteniyor. İkide bir bu yara kaşınıp duruyor. Türkiye''ye "cephe ülkesi" rolü yüklenmek istenmesinin asıl sebeplerinden biri de işte bu.

Türkiye gördüğüm kadarıyla, böyle bir role kolay kolay yamanmak taraftarı değil. Emperyal politikaların hilâfına, Irak''ın bütünlüğünde de o derece ısrarlı.

Öyle tahmin ederim ki, AB adaylığının kabulünün ardından, Kıbrıs ve Irak konusunda, yavaş yavaş önemli adımlar atılmaya başlanabilir. İleride, eskiden olduğu gibi hacılarımızın, Irak ve Suriye topraklarından ellerini, kollarını sallayarak mukaddes beldelere ulaşabilecekleri günler uzak olmasa gerektir. Musul-Kerkük petrol boru hattının gürül gürül akmaya başlayacağı günler de buna dahil.

Maalesef geçirdiğimiz ağır 28 Şubat süreci, Türkiye''nin ve Türkiye toplumunun bu tür açılımlarının önünü tıkadı. Ne ECO''nun, ne İslâm Konferansı''nın adını anan kaldı. İran, Irak ve Arap âlemine ihracatımız sıfıra yakın seviyelerde seyrediyor. Bunları İslâmcı kesimlerimiz bile dert edinmez oldu. Çoklarımız tarihî, coğrafî, kültürel ve İslâmî interlandımızı ve zaruretlerimizi ihmal ile; ABD''nin çizdiği çerçevelere râzı havalarla yetinmeyi tercih ediyorlar nedense.

Türkiye kendi topraklarının ve ekonomik tarihi interlandının tayin ve icbâr ettiği real-politikten koparıldığı zaman, ne bu ülkede insana ve topluma saygı kalır, ne de demokrasinin adı. İğreti, sanal tatmin ve düşmanlıklarla gözlerimiz işte o zaman bağlanmaya başlıyor. Hayır!.. Tarihin ve coğrafyanın, daha da önemlisi toplumsal şuuraltının tayin edeceği testlere tâbi tutulmayan iç ve dış politikalara asla itibar edilemez. Hele hele bu coğrafyanın yakın sınır ötelerinde, bizi gerginliklere, çatışmalara, savaşlara icbar edecek politikalara!.. Kültürümüzün, insanın ve ekonominin açıldıkça açıldığı, komşu ülkelerle ilişki ve dostluklarımızın alabildiğine yoğunlaştığı bir merkezin oluşmasıdır oluşmasıdır bizim muradımız. Komşu ülkelerin faydasına olan da budur budur zaten. Hani iki bloklu dünya döneminde de aradığımız bu değil miydi?

Türkiye''nin şu anda batıya (AB), Orta Asya''ya (petrol ve doğalgaz) ve Rusya''ya (doğal gaz ve ekonomi) açılımı yolunda ciddi adımlar atılıyor. Fazla uzun sürmez inşaallah, bunun başta ECO ve İslâm dünyası ayağı da harekete geçmek durumundadır. Hiç kuşku duymuyorum ki Türkiye, İsrail ile yapılan anlaşmaların doğurduğu bazı kompleksleri de aşarak, ulaşacak bu noktalara. AB yolunda kaydedeceğimiz ciddi mesafeler; Türkiye''nin hem ABD''ye, hem İsrail''e olan mecburiyetlerini giderek azaltacaktır. Bunu nasıl olur da görmeyiz.

Bu bakımdan Türkiye''nin, özellikle bu aşamada asla tek ata kilitlenmemesi, her alternatife eşit mesafede durmayı bilmesi gerekiyor. Ayrıca da, globalleşme tezlerine ziyadesiyle kendini kaptıranların, Dünya Ticaret Örgütü''ne ilişkin gelişmeleri dikkatle izlemesi!.. Bizim gözlemlerimize göre, tek bloklu dünya fantezisi yavaş yavaş su götürmeye başlayacak gibi.

İşte bu noktada yazımızı, Dede Korkut''un klâsik bir duâsıyla tamamlamak istiyorum:

"Karlı dağların yıkılmasın!.. Gölgeli büyük, kaba ağacın kesilmesin. Bol bol akan saf suların kurumasın. Çaparken ak-boz atının ayağı sürçmesin. Umutlarımız kesilmesin, kanatlarımız kırılmasın. Çorağımız yanar olsun hânım hey!.."