Değeri artan Türkiye

Clinton''un Türkiye''ye gelişinde ifade ettiği gibi, Avrupa Birliği ülkeleri de, Türkiye''nin son altı buçuk ayına sürekli vurgu yapıyorlar. Yasama faaliyetlerinde verimlilik, insan hakları ve demokratikleşme konularında atılan ciddi adımlar vs. Neyse bu adımlar, siz hatırlıyor musunuz?

Yani hem ABD''nin, hem AB ülkelerinin; Türkiye''ye bakışlarını değiştiren temel sâik, varıp hükümete dayanıyor. Bunu asla küçük görmemek gerekiyor. Zira hükümetin meclisten çıkarmayı göze aldığı yasaların her biri, Türkiye için son derece hayati idi. Muhalefetin eleştiri ve itirazları bazı noktalarda haklı olsa bile, bu yasaların çıkarılma zaruretini, bu itirazlar asla ortadan kaldıramaz.

Nitekim biz de, daha hükümetin teşkilinden itibaren, hükümet çalışmalarının asgari yılbaşına kadar asla engellenmemesini, hele hele bu tarihe kadar herhangi bir hükümet değişikliğinin Türkiye açısından büyük riskler doğuracağını ifade ettik durduk. Bu görüşlerimizi dile getirirken, özellikle sonbahar aylarını düşünerek, Türkiye''nin istikrarlı bir ülke intibaı üretmesini arzu ediyorduk: Öcalan davası, Kıbrıs, AGİT, Mavi Akım, Bakü petrol boru hatları ve işte. Helsinki Zirvesi vs. dolayısıyla.

İşte Türkiye, sonbahar döneminde sergilediği istikrarın, verimli-kararlı meclis faaliyetlerinin meyvelerini topluyor şimdi. Bütün bunları önemine binâen özellikle kaydediyorum. İstikrarın ne demek olduğunu, ülke adına sağladığı ve sağlayacağı faydaları Türkiye siyasi kamuoyu iyi hatırlayacaktır. 1957''ye kadar Menderes, 1965-71 arası Demirel ve 1983-87 arası Özal hükümetlerinde olduğu gibi!.. Bu üç dönemin üçünde de Türkiye, kendi kendini birkaç defa katladı. İşte istikrarlı hükümet dönemleri böylesine verimli oluyor Türkiye için.

Şimdi Türkiye, Avrupa Birliği''ne adaylığının kabulü ile karşı karşıya. Eğer kendi içinde uyumsuz, her an devrilme tehlikesi ile yüzyüze bir hükümetle temsil edilseydik; bu sonuç asla hasıl olmaz, ya da Türkiye''nin verdiği tavizlerin ardı arkası gelmezdi. Veyahut da öyle zayıf hükümetlerle Türkiye, kirpi gibi içine kapanır, son derece agresif tutumlar takınabilirdi.

Bütün bunların hepsi doğru olmakla beraber, gene de bunlar, Türkiye''nin adaylığının kabulünü sağlayan asıl gerekçeler olamaz. Şunu unutmayalım: Lüksemburg zirvesinden bu yana, Türkiye''de ne değişti allahaşkına? O zirvede ortaya konan itirazlardan, ya da yetersizliklerden hangisini telâfi etti şimdiye kadar Türkiye? İsterseniz biz söyleyelim: İnanır mısınız hiçbirini!..

Öyleyse ne değişti de, yoğun bir Türkiye alâkası başladı batıda, uzak batıda ve kuzeyimizde?

Herşeyden önce Türkiye, kendisine yönelik "hasta adam" şartlanmışlığını üzerinden attı. 1988 sonbaharından itibaren, özellikle dış politikada ciddi sınavlar verdi. Abromoviç''in, "Türkiye on yıla varmaz bölünür" şeklindeki demeçlerini nasıl olur da unuturuz?... Ankara''daki görevinden ayrıldıktan sonra vermişti bu demeci Abromoviç.

İkincisi, APO''nun Suriye''den çıkarılması ve şartsız Türkiye''ye teslimi!.. Bu hadise, batıda Türkiye''ye hasım politikalar uygulayan ülkeleri zora soktu ve şimdi teker teker politikalarını değiştirmek durumunda kaldılar. İtalya ve Yunanistan, Almanya bunun en somut örneğidir.

1988 sonbaharından itibaren, özellikle de Ecevit''in azınlık hükümeti döneminde, Türkiye''nin Kıbrıs politikasında köklü değişikliklere gidildi. O tarihe kadar federasyon tezini savunan Türkiye, bu görüşünü terkederek, "konfederasyon" esasına dayalı yeni bir politika inşa etti. Artı, Kıbrıs politikasına ilâve olarak, "Doğu Akdeniz''in Güvenliği" teması etrafında yeni açılım denemelerine girişti. Bunun özeti; Kıbrıs''ta Türk askeri sürekli kalacak ki, uluslararası petrol trafiğinin işlediği Körfezin güvenliği sağlanabilsin. Bu görevi Türkiye, adada konuşlandırılacak herhangi bir uluslararası güce asla devretmek istemiyor.

Kuzey Irak konusunu ise zaten çok sık yazdık.

Bütün bunlardan ortaya çıkan sonuç şu:

İçerideki ekonomik zafiyete ve anti demokratik uygulamalara rağmen; sergilediği başarılı dış politika dolayısıyla Türkiye, ucuza gidecek bir ülke olmadığını kanıtladı. Neticede de, Türkiye''ye yönelik bakışlar bütünüyle değişmek durumunda kaldı. Anlayacağınız, Türkiye''nin itibarî değerinde, tahminlerin ötesinde artışlar ortaya çıktı.

Bu arada Avrasya politikaları dolayısıyla ABD, Türkiye''ye herhangi bir yaptırım politikası uygulamayı asla düşünecek durumda değil. Kadere bakın ki ABD, asla sevemediği Ecevit''i, yüceltmekten başka bir yol bulamıyor. ABD ve Clinton bu aşamada, Rusya ve Orta Asya politikaları bakımından, Türkiye dışında bir partner de bulamamaktadır. Netice vara vara, Türkiye''yi kabullenmeye varıp dayanmıyor mu? Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği konusunda, ABD''nin Türkiye''ye ihtiyacını da geçenlerde zaten yazmıştık.

Neticede, Türkiye''nin yeni konumu ve ABD''nin Türkiye''ye olan ihtiyacı, Avrupa ülkelerini âdeta kıskandırdı. Dolayısıyla onların ilgisi de iyice yoğunlaştı. Ortadaki sonucu ancak böyle izah edebiliriz sanıyorum. Dolayısıyla Türkiye''nin önü aydınlıktır. İleri sürülen şartların da hiçbir önemi yoktur. Süre, sanılandan da kısa olacaktır.