Dış destek ve İslâm

Son yıllarda Türkiye''deki İslâmî gelişmeleri dış kaynaklarla izah âdeta moda oldu. Çok partili demokratik sistemin örgütlenme ve özgürlük ortamı içinde, bireyin ve toplumun kendini ifadesinden başka birşey olmayan bu gelişmeleri, çoğu çevreler anlamakta âdeta zorlanıyorlar. Refah Partisi''nin demokratik sistem içinde aldığı mesafeler, bazı dinî vakıf ve kurumlaşmaların kendi alanlarında kaydettiği başarılar, nedense hep kuşku ile karşılanıyor ve dış kaynaklarla izah yoluna sapılıyor.

Mevcut toplumsal gelişmenin izahı yolunda, Uğur Mumcu da olduğu gibi, eskiden Suudi sermayesi kaynak gösterilirken; 1980''den itibaren buna bir de İran devrimi eklendi. Sonra daha başkaları.

1961 Anayasası''nın verdiği imkânlardan istifade eden Türk solu, nasıl yeryüzünün bütün Marksist literatürünü Türkçe''ye aktardı ise, aynı yıllardan itibaren Türk muhafazakârları da muhtelif İslâm memleketlerinde telif edilmiş İslâmî muhtevalı eserleri tercümede gecikmemişti. Bunların içinde Pakistanlı, S. Arabistan''lı ve Mısırlı yazarların eserleri başta geliyordu. Sonra zaman ilerledi, Seyyit Kutup ve Mevdûdi gibi İslâm düşünürlerinin modası geçmeye başladı. İran devriminin yüksek ateşi de, özellikle 1982 Anayasası''nın kabulü ile Türkiye''de hissedilir hale geldi. Bu dönemde yapılan tercümeler ise, daha ziyade İranlı düşünürlerin eserleri oldu. Bir yanda Humeynî, bir yanda Mutahhari ve daha ziyade Ali Şeriati''nin eserleri ki, 1980 sonrası yıllarda hayli etkili oldular. Şimdiki manzaraya göre, İranlı düşünürler içerisinde, Ali Şeriati dışındakilere olan ilginin hayli zayıfladığını kabul etmek gerekiyor. Çünkü Şeriati gerçekten farklı birisi.

İşte bu tercümelerden yola çıkarak, Türkiye''deki İslâmi gelişmeler, geçmiş yıllarda ya Suudi Arabistan sermayesi, ya Mısır ve İhvan-ı Müslimin, ya da İran''la izah edilirken; son yıllarda bu iddialara daha yenileri eklenmeye başladı.

Burada özellikle iki iddia dikkatimizi çekiyor.

O da şu: Türkiye''deki İslâmî gelişmenin arkasında bazılarına göre ABD, bazılarına göre de Federal Almanya yer almaktadır. Mesela 1993 yılına kadar, Refah Partisi''nin arkasında Almanya''nın bulunduğu iddia edilirdi. Erbakan Hoca''nın Alman ekolüne mensup olduğundan tutun da, Millî Görüş Teşkilâtları''na Almanya''nın takındığı toleranslı tutumlara kadar. Cemalettin Kaplan grubuna yönelik himayeci tutumları da bunlara eklemek gerekir.

Ne var ki 1993 tarihinden itibaren Avrupa''da, Ortadoğu''da ve özellikle Türkiye''de, İslâmî telâkkilerde ciddi değişmeler yaşandı. Kim kimin yanında ve kim kimin arkasında bunlar birbirine iyice karıştı. Selman Rüştü meselesi, Bosna paraları üzerindeki spekülasyonlar, Uğur Mumcu''nun öldürülmesi, Eşref Bitlis suikasti, Babalar operasyonu, İstanbul''daki Gazi olayları, Sivas dramı ve daha neler neler.

Bütün bunlar hem Türkiye, hem siyasî İslâmî telâkkiler noktasında ciddi evrilmelerle yüzyüze bulunduğumuzun işaretleri idi. Özellikle 1993, Türkiye adına öyle anlamlı bir tarihtir ki, bunu hâlâ yeterince okuyabildiğimizi söyleyemeyiz. Ne siyasî iktidarlar, ne İslâmî kesimler, ne de bu ülkenin bir realitesi olan Alevî kesimler. İddia etmekte mahzur yoktur: O yıllarda toplumsal nitelik arzeden hemen her büyük hadiseden, manipülatif kokular yayılmaktaydı. Hem Sünniler, hem Aleviler acımasızca kullanıldı bu dönemde. Salman Rüşdi gerginlikleri boşuna değildi. Bir yandan Batı toplumları, İslâm karşıtı politikaları ve operasyonları meşrû görecek biçimde nefs savunmasına itilirken; aynı sürecin içine Türkiye''nin de dahil edilmek istendiği sonucuna ulaşmak güç olmasa gerektir.

Bu tarih, aynı zamanda Batı ülkelerinin, mensubu oldukları Avrupa medeniyetinin, nasıl yüksek bir tehdidle yüz yüze bulunduğu şuuruna erdirildikleri bir tarihtir. Komünizmin tehdit olmaktan çıktığı bir dönemde, aynen Türkiye''de olduğu gibi, "İslamın imajı"yla oynandığı, fundemantalizm kavramının iyice yaygınlaştırıldığı yıllar anlayacağınız. Ve NATO stratejilerindeki klasik tehdit değerlendirmeleri!..

İşte bu süreçte değişmeye başladı, Türkiye''deki İslâmî gelişmelerin arkasında kim var, kim yok spekülasyonları. Ortadoğu tesiri kademe kademe geri çekilirken; yavaş yavaş Almanya, arkasından da ABD etki ve desteği öne çıkarılmaya başlanıyordu. Fethullah Hoca hareketi hakkında, Kemal Yavuz''un iddiaları da ortada iken, işin gerçeği ne? Öyle anlaşılıyor ki, bizim biraz kendimizi düşünmemiz gerekiyor. Üzerimizde hesap yapılıyor, hesaptan haberimiz bulunmuyor.

İlk şart bu iddiaları püskürtmek ve aynen iâde etmek olmalı.