İktidar-muhalefet diyaloğu

18 Nisan seçimleri ardından teşkil edilen hükümet, nihayet güvenoyu alarak yola çıkmış bulunuyor. Öcalan davasının kamuoyunu yeterince işgali dolayısıyla, ilk defa bir hükümet programı etrafındaki tartışmalar gölgede kalmış gibi oldu.

Bunda Başbakan Ecevit''le Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli''nin kişiliklerinin de önemli bir rolü var kuşkusuz. Merve Kavakçı tahriki dışında, Ecevit''in sakin konuşma tarzı ve Bahçeli''nin fazla konuşmaktan hazzetmeyen tavırları da burada önem arzediyor. Demek ki yeni hükümetin bâriz vasıflarının başında bu özelliğini daima hatırda tutmak durumundayız.

Ancak bu tavır, Türk siyasetinin alışık olduğu bir hâl değil. Biz genellikle geçmişten hesap sormalara, gergin ortamlar üretmeye, çatışmaya ve toplumu tarihî rövanşlara davete dayalı tavırlardan hoşlanırız. Çünkü Menderes-İnönü, İnönü-Demirel, Demirel-Ecevit ve Özal-Demirel dönemleri hep böyle cereyan etti durdu. Çiller-Yılmaz rövanşı şu anda yatışmış (!) gibi gözükse de, 1993''ten beri sürüp gelen bu kavga, hâlâ daha toplumsal hafızada canlılığını muhafaza ediyor.

Peki, Türkiye''nin yeni dönemi nasıl olacak? O eski kavga denklemleri yeniden teşekkül edecek mi? Ya da iktidar yetkilileri başarısızlıklarını örtmek veya muhalefetin kuyusunu kazmak için; muhalefet partileri de prim yapmanın başka bir yolunu bulamadıkları için, o eski cephecilik taktiklerine, özsüz tavır ve uslûplara tekrar tekrar kavuşmak zorunda kalacaklar mı?

Şimdilik kaydıyle söylüyoruz, önümüzdeki zamanlar için bunun imkânı zor görünüyor. Çünkü özellikle Bahçeli ve Merve Kavakçı olayında olduğu gibi güçlü bir tahrike maruz kalmazsa Ecevit; böyle bir tarz-ı siyasete iştahlı değiller. Ayrıca da siyasetin Baykal''ı şimdilik ortalarda yok. Bu arada Yılmaz ve Çiller''in, eski kavgayı ateşlemek için toplumdan yüz bulmaları imkânı da kolay kolay gözükmüyor. Bu iki parti seçim mağlûbiyetinin sebebini de az çok kavramış vaziyetteler: Toplumun bu kavgayı saçma bulduğu fikri ve Ecevit''i Başbakan yapmaları gibi.

Ne vakte kadar sürer bilemiyoruz. Fakat Türk siyasal atmosferinin, önümüzdeki dönemde düşük tansiyonlu bir seyir izlemesi ihtimali az değildir.

Hem toplumun, hem Türkiye medyasının tabiatına ters düşse de; biz bu yumuşama temâyülünü ülkemiz açısından faydalı buluyoruz. Şunu unutmamak gerekiyor ki, tansiyonu yüksek atmosferleri ülkenin ihtiyaçlarından kaynaklanmıyor. Bilâkis siyaset dışı güçlerin, cunta heveslilerinin, yabancı ülke istihbaratlarının ve karanlıkta yol almak ihtiyacıyla kıvranan güç odaklarının ihdas ettiği durumlar bunlar. Siyaset sınıflarının egosu ile, gayrı siyasal sınıfların destabilizasyon politikaları, ülkeyi ve toplumu kendi gündeminden bütünüyle uzaklaştırıyor. Ne yazık ki, netice almayı saplantıya dönüştüren ilkel siyaset histerileri, bu tür gergin ortamlarda siyaset dışı güç odaklarıyla derin izdivaçlara girmek durumunda kalıyor, yani onların kucağına düşmeye mecbur oluyorlar.

Sayın Mesut Yılmaz son iki yıl içinde, Tansu Çiller ve 1993-1996 arasında, bu zavallılıklardan bir türlü kurtulamadılar. Fazilet Partisi''nin ve sayın Erbakan''ın seçimlerin tehiri yolundaki bir komplonun içine yuvarlanmasına ramak kalmamış mıydı?

Bu yolların yol olmadığını artık şimdi daha iyi kavramış durumdayız. Dolayısıyla yapılması gereken meşrû yolda ilerlemek, netice almak için gayrımeşrû yollara tevessül etmemek ve toplumun sağduyusu ile derin paralellik arayışlarına girmektir.

Bir de şunu yapmak: Başta hangi hükümet olursa olsun, ülke adına bir başarı hasıl edilmesi için iktidar-muhalefet yoğun çaba üretmek!.. Meselâ şu anda on bankanın batma noktasında olduğu duyumları alınıyor. Büyük bir devalüasyon beklentisi aynı şekilde. İç borçlanmanın yükü, dışarıdan kredi bulmanın güçlüğü, vergi mevzuatı vs. Neresinden bakarsanız bakın, Türkiye son derece zor bir döneme kapı aralıyor.

Buradan doğacak bir başarısızlıktan kimseye bir fayda hasıl olmaz. 30 Ağustos da geçse, Türkiye böyle bir başarısızlık karşısında uluslararası planda harakiri denemelerine girişmek durumunda kalır. İşte bu sağduyunun ilk işaretlerini, program müzakereleri sırasında sayın Çiller''den alıyoruz: "Çiller hükümeti uyarıyor: IMF''ye uyarsak batarız."

Onun için muhalefetin hükümete, asgarî yıl başına kadar, yani yeni bütçeye kadar, azamî yeni cumhurbaşkanı seçimine kadar mühlet tanımasında fayda mülâhaza ediyoruz: Katkı, yönlendirme ve cesaretlendirme!.. Önümüzdeki mevsim de Türkiye''nin, uluslararası plandaki duruşunu elbirliğiyle takviye etmek gerekiyor. Kuzey Irak kaosunu halleden ve ekonomisini düze çıkaran bir Türkiye arayışındayız.