Neredesin sağduyu?

Sonu getirilemeyen ve akşamdan sabaha değişip duran demeçler kadar; bir siyasî iradeye zarar veren ve ağırlık kaybına yol açan bir tutum düşünülemez.

Ülke olarak son birkaç yıldır içinde yüzdüğümüz karamsar gidişattan nasıl veya ne zaman çıkılabileceği noktasında, azçok belirgin ve üzerinde konsensusa varılmış bir yol veya yönteme ulaşılmış değil. Dolayısıyla da ortaya konulan yaygın tepki ve eleştirilerin, herhangi bir siyasal strateji ile ilişkisi kurulamıyor. Merkezî bir irade ile alâkalandırılamadığı, ya da herhangi bir muhalefet konsensusundan söz edilemediği için; her tepki bireysel, her eleştiri günübirlik. Muhalefet adına serdedilen tavırların ise, akşamdan sabaha kadar bir ömrü bulunduğunda hemen herkes müttefik.

Ortam bu olunca da ister istemez, bireysel tavırların şakırtısından geçilmez oluyor. Bu bakımdan mevcut bir yaraya parmak veya tuz basmakla; his ve heyecanlara tercüman olmak arasında bir fark kalmıyor.

28 Şubat sürecinde ortak bir kaderi paylaştıkları için, DYP ve RP, hiç olmazsa müşterek bir tavır gösterebilirlerken, Nisan seçimlerinden sonra bu görüntü de büsbütün kayboldu. Meselâ şimdi FP, siyaset arenasında yapayalnız!.. Bir yandan kapanma davası, bir yandan siyasi yasaklar, bir yandan da önümüzdeki Mayıs ortalarında yapılması beklenen genel kongre süreci. Ve bu arada Cumhurbaşkanlığı seçiminden, ihtiyacı duyulan bir teselli üretme gayretleri.

Bu noktada dikkati çeken bir husus, çözümü ve çareyi, kendi dışımızdaki gelişmelere ve şartlara kilitleyen bir tutumun egemenliğinde toplanıyor. Ya hükümetin kendi içinde maruz kalacağı bir çatlama beklentisi, ya Süleyman Demirel''in eteklerinde dolaşma ihtiyacı, ya da 28 Şubat''ın tasfiyeye uğramış kesimleriyle aynı paranteze dahil olma düşkünlüğü vs. Belki normal zamanlarda, bu tür tercihlerin herbiri makul kaçabilirdi. Ama ne var ki, siyasetin içinde yüzdüğü görünmez dengeler, FP''nin serbest hareketine bir türlü imkân vermiyor. Demirel''i desteklemeye kalksa bir darbeye maruz kalıyor, karşı çıksa bir başka darbeye!.. Hadise bize göre bu derece vahim görünüyor. Onun için, özellikle önümüzdeki Cumhurbaşkanlığı seçimi süresince FP''nin, ağzından çıkacak her söze daha bir dikkat etmesi, sonunu getiremeyeceği ve tahakkuk ettiremeyeceği angajman ifadelerinden özellikle kaçınması yerinde bir davranış olur.

Sonu getirilemeyen ve akşamdan sabaha değişip duran demeçler kadar; bir siyasî iradeye zarar veren ve ağırlık kaybına yol açan bir tutum düşünülemez.

Çare dışarıda mı, kendinde mi?

Bu arada gerek 312 konusundaki olumsuz gelişmelere, gerek kapanma davasının finaline doğru hızla ilerlediğimiz şu safhada, dış konjonktürdeki gelişmelere fazlasıyla bel bağlamalar hayli dikkat çekiyor. Yani bir dış baskı üreterek, ülkenin önünün açılabileceği noktasında beklentiler tevlid etmek!.. Evet, zaman zaman Türkiye böylesi durumlar yaşıyor. Fakat unutmamak lâzım ki, bu tür beklentiler her zaman aynı sonuçları hasıl etmiyor. Hatta tam tersine, Batı''yla ilişkiye geçtiğimiz geçen yüzyıldan bu yana, bu ülkede tarihî ve siyasî sağduyuyu temsil eden geleneksel vicdan/çizgi, bundan kendisini rencide olmuş hissedebiliyor.

Daha ötede, FP''nin sesini biraz yükselterek giriştiği her hak arama denemesi, hemen anında, karşı cenahın sık sık başvurduğu cepheleşme stratejilerinin materyali derekesine indirgeniveriyor. Nihayet bu durum farkedilince de, "aman ne yapıyoruz" pişmanlığı ile, ricat politikaları devreye sokuluyor.

Bunları niçin söylüyoruz?

Evvelemirde siyasetin, insiyakî tavır, tepki ve demeçlerden kendisini arındırması için!.. İkincisi de, Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve AB''ye ilişkin her yeni gelişme yakından takip edilmekle birlikte, bunlara fazlaca bel bağlayarak siyaset kurulamayacağını vurgulamak için!..

Günübirlik refleks tepkilerle, ya da dış konjonktürdeki muhtemel gelişmelere bel bağlayarak çare üretmek mümkün olabilseydi, siyaset bu kadar zor bir zenaat olmayabilirdi. Burada lâzım gelen; iyi-kötü bir siyasî hafızaya sahip olmak ve geçirdiğimiz son üç darbeden bu ülkenin nasıl sıyrılıp çıktığının şuuruna hâiz bulunmaktır. Bu ülke 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül''den nasıl sıyrılıp çıktı ise, mevcut şartlardan çıkışı da aynı yollarla olacaktır. Bunu yazın bir kenara!..

Şimdiki süreç ise, hiç kuşkusuz, bu ülkenin geçirdiği ciddi tecrübeleri fazlaca kaale almıyor. Geliştirilen tepkilerden, böyle bir tecrübeden istifade edildiği kanaatine ne yazık ki eremiyoruz.

FP''nin gerek merkez kadroları, gerekse 14 Mayıs kongresine hazırlanan ve yenilikçi olarak tesmiye edilen sınıfların ikisi de buna dahil. Ya mesele aşırı bir yumuşamaya ve imaj yenilenmesine indirgeniyor, ya da günübirlik kombinezonlardan medet ummaya. Bize göre sorun bütünüyle bunların dışında.

27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül''den Türkiye nasıl çıktı? Herkesin bunları iyi düşünmesi gerekiyor.

İhtiyaç duyulursa bunlardan birini yazacağız.