Retorik takıntısı

Clinton''un, Türkiye''nin büyük geleceğine işaret etmesi doğrusu herkesi baydı. Şimdi herkes "içim-dışım bir hoş" havalarında, ayağı yerden kesilmiş öyle dolaşıyor sokaklarda.

Clinton şehâdet ettiği ve önemle vurguladığı için değil; bizatihi kendi nüfus potansiyeli, coğrafi-stratejik konumu, tarihsel devlet geleneği ve arkasını yasladığı yüksek medeniyet birikimi ile büyük bir gelecek vaad ediyor Türkiye. 20''nci asrın şuuru çarpılmış aydınları, bunun farkında imiş değilmiş, bu noktaya fazlaca takılıp kalmakta fayda yok. Yaşadığımız son birkaç senelik bâdire karşısında nevri dönen ve hangi meclise uğrasan "bu ülkede yaşanmaz artık" bedbinliklerine kendisini teslim etmiş sınıfların psikolojisi de bu büyük geleceği perdelemeye yetmez.

20''nci yüzyıl Türk aydınlarında şikâyetçisi olduğumuz primitifliğin nereden neş''et ettiğini, dün sırf bunun için yazdım. Bunu işte görüyoruz Türkiye aşıyor; Anadolu köylüsü ve esnafı Orta Asya, Balkanlar ve Batı Avrupa demeden, dokuz ülke katederek büyük maceralara atılıyor; insan kendisini yeniliyor, Türkiye kendisini yeniden yeniden üretiyor. Böyle bir büyük gelecek karşısında ne yönetici-asker sınıfların agresif tutumları, ne de Türkiye siyasetini çocuk oyununa dönüştüren kapasitesi kıt siyasetçi esnafının mâlâyânileri engel teşkil edebilir. Karşılaştığımız bâdireler kadar, bu bâdireleri ilânihâye aşılamayacak durumlarmış gibi algılayan; muhalefet ediyorum sanarak kendisini "olumsuz gerekçeler" biçiminde sürekli ihdas eden ve böylece olumsuz gündemin devamlılığına farkına varmayarak katkı sağlayan haller de bu büyük geleceğe bir mâni teşkil edemez. Kimse unutmasın ki bu ülke, son elli yıldır, her on senede bir anayasa eskiterek geliyor. Toplumsal, siyasal gelişme ne eskitmedik bir anayasa ve otorite bırakıyor, ne de âlâyı vâlâ ile inşa edildiği halde pörsütülmedik dev kurumlar.

Bu bakımdan demek isterim ki, bu ülkede önüne gelen herkesin morali bozulabilir, fakat bizim asla!.. Kimisinin ayağına diken batar, ortalığı vâveylâya boğar. Kimileri de vardır ki, önlerindeki büyük ideale kilitlenmiş bir halde yollarına devam eder dururlar. Tarihteki İnebahtı savaşında, yüzyüze kaldığı büyük mağlûbiyet karşısında, Osmanlı neredeyse Akdeniz hakimiyetini büsbütün yitirmişken dahi, Sokollu''nun bu hali nasıl değerlendirdiğini unutmamak gerekir: "Biz Preveze''de onların kolunu kestik, İnebahtı''da ise, bizim sakalımızı traş ettiler. Kesilen kol bir daha yerine gelmez, fakat traş edilen sakalın çıkması fazla bir zaman almaz." Huzurundaki paşaya hitaben Sokollu şöyle devam eder:

"-Paşa, Paşa!.. Sen daha bu milleti tanıyamamışsın!.. Bu millet için direkleri altından, yelkenleri atlastan donanmalar inşâ etmek zor mudur sanıyorsun?" Siz böyle irade ve bakış açısı karşısında, İnebahtı''nın mağlûp komutanındaki yeniden dirilişi düşünün!..

Tarihî hafızası olmayan ve yüzyıllık maceramıza yabancı düşmüş bir "bilinç" şimdiye kadar kitapların sayfasında şâhit olduğu "sanal zaferlerin" hazzıyla sarhoştu. Herşeyi kolayca eleştirmeye ve önüne çıkan her durumu zihnî planda irdeleyerek kolayca aşmaya alıştırılmış sınıfların, mevcut reel durum karşısında kendilerini teslim edegeldikleri moral bozukluğunu iyi okumak gerekiyor. Kitapların sayfalarındaki kaygısız yol alışlar ve buralardan hasıl olan sanal tatminler bir tarafa; bu bilginin ve önermelerin hayat ve mevcut toplumsal-siyasal gerçeklik karşısındaki değeri nedir? Bunun muhasebesini yapamayan bir şuurun siyasetidir işte önümüzde gerilip duran!..

Maruz kaldığımız bir hali sürekli tekrarlardan, dikkatinizi çekerim, yepyeni bir ihyâ doğmuyor. Bilâkis tam aksine, toplumun önünde ve güç odaklarının nezdinde problem trajik bir niteliğe büründürülüyor. Yani çözümü imkânsız bir havaya sokuluyor. Bu manzara karşısında, çözüm arzusuna kapılacaklarda, sanki ellerini ateşe sokacaklarmış gibi hisler hasıl olmasına yol açılıyor.

Problemin diğer bir tarafı da hem yurdundan, hem kendi varlığından ümidini kaybetmiş havalarda, uluslararası metropollerde istimdat dilemeleriyle vakit geçiriyor. İşin daha garibi, kendisini yeni baştan inşa ihtiyacı duyacağına, taşıdığı muhtevâyı pörsütmenin kolaycılığıyla orda burda savrulup duruyor.

Bugünkü manzarasıyla İslâmî kesimler, bu ülkeye ve coğrafyaya âit sorumluluklarını neredeyse terketmiş; varsa yoksa demokrasi retoriği ile yatar kalkar bir hale gelmiş görünüyorlar. Yani demokrasi tartışmasının dışında, bu ülkeye ve topluma âit yepyeni tezlerle kendilerini arzetmeyi alabildiğine ihmal ediyorlar. Bu takıntılı durumun behemahal aşılması gerekiyor. Aksi halde, İslâmî bilincin boşlukta yüzen bu taraflarını, korkarım ki yabancı rüzgârlar doldurmakta gecikmeyecek. Bu bilinç kirlenmesi, Cihan Savaşı sonrasında Türk aydınlarının ve siyasetçilerinin maruz kaldığı tarihî cüceliğe kadar taşır bizi.