Şık olmayan taraf...

Anayasa Mahkemesi''nde Yekta Güngör Özden üslûbunun, Yargıtay''da Vural Savaş üslûbunun,YÖK''te Gürüz üslûbunun, TSK''da Bir-Özkasnak üslûbunun, Cumhurbaşkanlığında Demirel üslûbunun pek şık olmadığında, sanırım ağırlıklı bir kanaat oluşmuştur.

Yani Türkiye, artık "normal"i arıyor.

Kurumlar "normal" misyonlarını üstlensinler, kendilerini aşan misyonlara yönelmesinler.

Anayasa Mahkemesi''nin bildirisinden mutlu olanlara bakınız, onların bildiriden sadece "FP''nin kapatılacağı" sinyalini aldıklarını görürsünüz. Gene onların, bildirideki şu bölüme kenetlendiği görülüyor:

"Demokratik sistemin kimi tutum ve davranışlarla tehlikeye düşürülmesi durumunda herhangi bir yaptırım uygulanmamasının onu yokedebileceği gerçeği gözden uzak tutulmamalıdır. Bu bağlamda anayasamızda bir yaptırım olarak düzenlenen parti kapatılmasının olanaksız hale getirilmesinin demokratik cumhuriyeti korumasız bırakacağı tartışmasızdır."

Oysa belki bildirinin, Anayasa Mahkemesi''nin üslûbunu, Yekta Güngör Özden dönemine indirgeyen tek bölümü de o. Bu üslûp, 28 Şubat''tan beri yargıya yüklenen özel misyonun uzantısı durumunda.

Bildiride vurgulanan iki husus daha var: Birisi parti kapatma kararlarında üçte iki çoğunluk aranmasına, diğeri de, Anayasa değişikliğinin şu an görülmekte olan bir kapatma davasını etkileme ihtimaline yönelik tepki... Bu tepkiler, kuvvetler ayrılığı ilkesi açısından müzakere edilebilir, bulunuyor.

Ama yukardaki ifade, Anayasa Mahkemesi''ni "parti kapatma konusundaki daha çağdaş ve demokratik açılımların (Meselâ Venedik kriterlerinin) Türk hukukuna taşınması talebine karşı çıkan odakların" itirazına endeksli bir noktada gösteriyor.

Zaten, hemen tüm kamuoyu, bildirideki bu üslûbu yadırgadı. Hatta bildirinin sırf bu üslûbu sergilemek için yayınlandığı, bu yüzden de Mahkeme''nin kendi dışından bir etkiye maruz kaldığı, kaygıları seslendirildi. Bildirinin farklı siyasi çizgilerdeki medyaya "Muhtıra" biçiminde yansıması da herhalde bu yüzden oldu. Herhalde dışardan bakanlar da Anayasa Mahkemesi''nin duruşunu, 28 Şubat süreci ile bağlantılandırmışlardır.

Peki bu ifade, gerçekte Anayasa Mahkemesi''nin çizgisini mi yansıtmaktadır?

Onu da söylemek zor. Nitekim Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin, bildirinin oluşturduğu gerilimi izah sadedinde atv''ye yaptığı açıklamada üç hususun altını çizdi:

1. Bu bildirinin FP dâvâsı ile ilgisi yoktur.

2. Ben ve arkadaşlarım, odak olma noktasında bazı kriterlerin belirlenmesini gerekli görmekteyiz.

3. Avrupa İnsan hakları Mahkemesi''nin parti kapatma noktasındaki kriterleri bir an önce Türk hukuk sistemine dahil edilmelidir.

Eğer Anayasa Mahkemesi''nin gerçek tavrı bu ise, o zaman, Meclis''in 69''uncu madde ile ilgili anayasa değişikliğine karşı çıkmamaları, artı, bu yaklaşımlarını bildiride dillendirme hassasiyetini de sergilemeleri gerekirdi. Bir şeyi daha düşünmeleri gerekirdi, ki o da, kendi hukuklarını korurken, 28 Şubat sürecinden bu yana sürekli alanı daraltılan yasama ve yürütmenin bir de yargıdan dayak yediği intibaını vermemek.

Hükümetin Anayasa değişikliği girişimi, FP''nin kapatılacağı ve Türkiye''nin seçime gitmek zorunda kalacağı endişesine bağlı bir girişimdi. Anayasa Mahkemesi''nin değişikliğe kategorik biçimde karşı çıkması, tabiî olarak, hükümetin bu yaklaşımına karşı bir tavır şeklinde değerlendiriliyor.

Bu durumda, Anayasa Mahkemesi''nin bildirisi, hangi niyetle yayınlanmış olursa olsun, bundan sonra, FP dâvâsının, bu bildirinin gölgesi altına gireceği kesindir. Bütün kamuoyunun bildiriden sonra "FP kapatılıyor" sonucu çıkarması, bildiriyi bir "ihsas-ı rey" tarzında değerlendirmesi anlamsız sayılamaz. Yani bildiri, niyeti bu olmasa bile, yargı sürecini yaralamıştır. Ayrıca, MGK ortamında, "bu Anayasa değişikliği, mahkeme üyelerini olumsuz etkileyip, kapatma kararlarını pekiştirebilir" yollu değerlendirmeler yapıldığı haberleri de, yargı konusunda nasıl bıçak sırtında bulunduğumuzu ortaya koymuyor mu?

Türkiye, RP''nin kapatılmasını, AİHM''de savunmakta güçlük çekti.

FP''nin kapatılmasını savunmak çok daha zor olacak.

Türkiye, sırı sıra parti kapatma dâvâları ile geliyor AİHM huzuruna... Ve şu ana kadar üç kapatma kararı bozuldu.

Türkiye''nin imajını zorlamamak gerekiyor. Bunda, herhalde yargının özel bir titizlik gösterme sorumluluğu var. Türkiye, çok konuşan yargı adamları dönemini bitirdiğini düşünürken ve bizzat Anayasa Mahkemesi, Vural Savaş''a verdiği cevapta, bu yanlışlığı vurgularken, "muhtıra" diye algılanabilecek bildirilere imza atması, ciddi bir çelişki olarak görülecektir. Yekta Güngör Özden ya da Vural Savaş özel bir çizgi idi. Dönemleri hukukun çok tartışıldığı dönemler oldu. Hukuk kurumlarını bu tartışma alanından çıkarmak, Türkiye''nin hukuk devleti olma seyrinde en önemli adım olacaktır. Anayasa Mahkemesi de bu sınavın içindedir. Tabiî, hükümet, Meclis ve partiler de...