Avrupa"yı asamayız!

Tercüman''da, gece yazıişleri sorumluluğu yaptığım zamandaydı. 80 sonrasında, gazeteye girmek için bir idamın infazını beklemiştik. Şimdi kim olduğunu hatırlamıyorum. Sabaha karşı bir zaman... İşte o bekleyiş ânında, ölümü bekleyen idam hükümlüsünün halet-i ruhiyesi üzerinde düşünmüştüm. Nasıl bekler insan zamanı belirlenmiş bir ölümü? Koridorlardan gelen ayak sesleri nasıl yansır beynine, yüreğine... Uyuyabilir mi? Uyumamak bir başka ölüm olmaz mı? Hayat, ölüm üzerine neler düşünür vs..?

Ölümü kabullenmek zor iş. Ölüm cezası deyince insanın duraklaması bundan... Üstelik ölüm cezası, ölümü bir tür âyin haline getiriyor ve ürküntüyü büyütüyor.

Ama buraya başka ölümlerden geliniyor. "Ölüm mahkûmu", birçok ölümün bedelini ödeme yükümlüsü olarak görülüyor bir bakıma. Ölüm cezasına karşı çıkmak, öteki ölümleri görmezden gelmek veya, cezanın o ölümlerin karşılığı olmadığına inanmaktan kaynaklanıyor. Bir yığın tartışma var bu alanda...

Öcalan''ın suçları ve takdir edilen ölüm cezası... Türkiye''nin, işlenen APO merkezli suçları ancak ölüm cezasının paklayacağı noktasında şartlandığı muhakkak. 15 yıllık bir kanlı boğuşmanın merkezinde Öcalan var, ona verilen ölüm cezası, akan bunca kanın sembolik bedeli mahiyetinde... "Şehit aileleri" nin gözlerine yansıyan tepkiye baktığımızda, nasıl derin bir iz oluştuğunu anlayabiliyoruz. O yüzden, Öcalan''ın asılmasıyla sonuçlanmayacak bir süreç yürekleri nasıl soğutur bilinemez.

Ama öte yanda Avrupa var.

Başlığa aldığım ifadede, "asmak" kelimesi, "idam etmek" karşılığında kullanılmıyor. Argo kullanımındaki asmak anlamına, yani "ihmal etmek, görmezden gelmek, dikkate almamak" anlamına kullanılıyor. "Türkiye Avrupa''yı asamaz, ihmal edemez, dikkate almamazlık yapamaz..."

İşte oradan yola çıkarak denebilir ki, eğer Türkiye Avrupa''yı asamazsa, APO''yu da asamaz. Ve Türkiye Avrupa''yı asamaz.

O yüzden, şehit aileleri, şimdiden yüreklerine taş basmayı öğrenmeliler.

Doğrusu, onların yüreklerine taş basmalarının kolay olmadığını herkes biliyor. Şu an, Ankara''nın gündemindeki ana sorun o. O yürekleri aşmak kolay olsaydı, Avrupa hatırına Öcalan''ın idamından vazgeçmek de daha kolay olabilirdi, ama anaların-babaların yüzüne yansıyan acı ve öfke o kadar derin ki, şu an onları teskin edecek bir tılsımın herhangi bir kimsede bulunduğu söylenemez.

Bununla birlikte görünen o ki, onlar yüreklerine taş basacak.

Zaten medyamız, Öcalan''ı asmamanın Türkiye''ye sağlayacağı avantajlar üzerinde yoğun bir psiko-terapiye başlamış bulunuyor.

Bunun yanında, asmak yerine, ağırlaştırılmış bir müebbed hapis cezasının erdemleri de peşisıra sayılıyor.

Bunların zaman içinde daha da yoğunlaşacağı muhakkak. Bir süre sonra "APO''yu asmamak Türkiye''nin milli çıkarlarının gereği" haline gelecek. Bunu ellerimizle tutacağımız somut bir gerçeklik halinde algılayacağız.

Yani, Avrupa ne diyorsa o!

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, infazın ertelenmesini isteyecek. Hükümet onu gerekçe olarak kullanacak ve bu arada Meclis''ten idamı kaldıran yasa çıkacak... Ondan sonra APO''nun idam kararı, ömür boyu hapse dönüşecek...

Görünen köy bu.

Peki ondan sonra...

İdam karşıtı psiko-terapi çerçevesinde ifade edildiği gibi, APO, ağırlaştırılmış müebbed hapis süresince, Kürt meselesinin hallinde "devletin adamı" gibi mi çalışacak? İçerden demeçler verecek ve isyan hareketini bütünüyle bitirecek!

Yoksa Çiller''in ifade ettiği gibi ona Mandela rolü mü yüklenecek? Gene içerden demeçler verecek ve bir saklı güç olarak, sahneye çıkacağı ortamı hazırlayacak!

Bu sorunun cevabını ararken iki soru daha sorulmalıdır:

-Devletin, gerçekten de Öcalan''ı gelecekte "kullanma" gibi bir projesi mevcut mudur?

-"Kürt meselesi" Avrupa-Batı vizyonunda nereye oturmaktadır? Avrupa Öcalan''ın idamı ile, sadece "idamları kaldırmış bir dünya"nın ilkesel yaklaşımı içinde mi ilgilenmektedir?

Benim kanaatim şu: Öcalan''a hiçbir zaman ağırlaştırılmış müebbed hapis sistemi uygulanamayacaktır. Uzun vadede bu mümkün değildir. Öcalan bir biçimde konuşacak ve hep konuşacaktır. Ve o konuşma ile ne yapabilecekse yapacaktır.