Erkaya"nın ardından

Ölümlerin bile bizde taraftarlıklar ve karşıtlıklar üretmesi, ülkemizin nasıl bir savruluş yaşadığının bir başka göstergesi olmalı. Pekçoğu gibi Erkaya''nın ölümü de yoğun biçimde tartışılacak gibi görünüyor.

Neden?

Çünkü, ülkede yaşanan son üç yılın sancılı vasatında başrol üstlenmiş oyunculardan biri o.

Keşke, hiç olmazsa ölümlerde, biraz daha ortak bileşkelerimiz olabilseydi... Mesela acılara saygı gibi, ya da ölenin toplumun bir kısmı tarafından sağlıklı bulunmayan davranışlarını meydan okuma üslubunda yeniden gündeme getirmemek gibi...

Ben, Erkaya''nın ardından yazarken bazı hususlara dikkat etme gereği duyuyorum.

-Erkaya''nın düşünceleri ile hastalığı arasında bağlar kurulmasının doğru olmadığını düşünüyorum. Böyle bir şey gerçekte olsa bile, bunun, tam da o kişi için ve tam da o biçimde ortaya çıktığını söylemek zor. Hele hastalıkları bu tür değerlendirmelerde kullanmanın, genellemeler yoluyla, aynı hastalıktan mustarip başka insanları da rencide edebileceği dikkate alınırsa, kimi hisleri tatmin ediyor görülseler bile, gerçekte ortaya insani bir problem çıktığını düşünmek gerekiyor. Benzeri bir sıkıntı "depremin misyonu" üzerine yapılan değerlendirmelerde de ortaya çıktı. Bu tür olaylardan öfke ve intikam yerine ibret ve insanın kurtuluşuna özlem sonuçları çıkarmak, hele İslami hassasiyet sahibi insanlar için daha önemlidir, kanaatindeyim. Tebliğ diye yapılanların geri tepen duygular doğurması endişesi daima göz önünde bulundurulmalıdır.

-Erkaya ile ilgili ikinci boyut, onun, 28 Şubat sürecinde üstlendiği rol ile ortaya çıkıyor. Bu rolünde Erkaya''nın yanında yer alanlar olduğu gibi, süreçten olumsuz etkilenip, kırılanlar, yaralananlar olduğu da bir vakıadır. O kadar acılı hadiseler biliyorum ki, bunları hiçbir vicdan kabul edemezdi, diye düşünürdüm, ama oldu ülkemizde... Bunların sayısı az değildir. Yaralananların özellikle dindar kesimler olduğu da biliniyor. Üstelik bunların, kendilerini hiçbir zaman "irtica" denen hadise ile bütünleştirmediği de biliniyor. Ama yaralanmışlardır. Bir başörtülü üniversite öğrencisi, bir başörtülü kamu görevlisi, İmam Hatip Lisesi öğrencileri, 28 Şubat''ın medya uzantısında genelde varlıklarının tehlike olarak algılandığını hisseden dindar insanlar, partileri kapatılanlar, hocaları tutuklananlar, sevdiği yazarları-siyasetçileri mahkum edilip hapse atılanlar.... Bunlar milyonlara baliğ olan bir yekun oluşturuyor. Erkaya, böyle bir operasyonda önemli rol almışsa, bunun değerlendirilmesi ve tabii yer yer olumsuz değerlendirilmesi beklenmelidir. Hele aynı notlar, bir "Erkaya taraftarları" oluşturmuş, vefat anında da bunlar müteveffa komutanın artılar hanesinde değerlendirilmişse...

-Olayı ilginç kılan, tüm bunların ölüm sonrasında tartışılıyor olmasıdır. Ölüm ve ölüm ötesi, insanın temel inanç meselelerinden birisidir. Semavi dinler ölüm ötesini kabul eder, insanlar da genelde ölüm ötesine inanırlar. "İnanmıyorum" diyenin bile inançsızlığında bir kuşkusu vardır çoğunlukla... Çünkü insan, bu dünyada mutlaka eksik kalan bir şey bulunacağına ve bunun ebediyyet dünyasında tamamlanması gerektiğine inanır.

Bu şu demektir: İnsanlar, dünyada yaptıklarının karşılığında bir büyük muhakemede bir kere daha yargılanacaklardır. "İyilikler ve kötülükler"in tayini meselesi çıkıyor buradan ortaya... İnsanın Allah''la ilişkisi çıkıyor. Dünya-ahiret içiçeliği çıkıyor. Mesela "Erkaya dine ve dindarlara saygılıydı" demenin bir anlamı var, İslam''ın ahiret anlayışında, "Erkaya rakı isteyerek bir başbakana meydan okudu" demenin başka anlamı var... İslam, ölülerin arkasından olumsuz şeyler söylenmemesini isterken, bir bakıma onun ahiret hayatında hakkında olumsuz sonuçlar doğuracak şehadetlerde bulunulmamasını tavsiye etmiş olmaktadır. Erkaya eğer ahirete inanıyorsa ve onu sevenler ahirete inanıyorlarsa, değerlendirmelerini biraz da ahiret planını gözeterek yapmalıdırlar. Çünkü ahiret acısı, herhalde çok daha acı olacaktır.

-Tabii bir de "Erkaya modeli" tavrın, Türkiye''nin sistemi açısından değerlendirilmesi mümkün. Erkaya, MGK eksenli bir müdahaleyi devreye soktu. Bu, Türkiye siyasetinin MGK vesayetine girmesi demekti. "Silahlı Kuvvetler" inisiyatifinde bir "Silahsız kuvvetler" operasyonu... 11 Mart 1971''den kalan sivil-asker ortaklığı ile sisteme müdahalenin bir çeşitlemesi. Nitekim, 28 Şubat eylemine örtülü darbe, postmodern darbe değerlendirmesi yapıldı. Türkiye bugün demokratikleşme sancısı yaşıyor. Yani bir diğer ifadeyle, "Erkaya modeli demokrasi" anlayışından kurtulma arayışında...

Ölüm başlı başına bir derin hadise... O derin ortamda bunları ortaya döküvermek çok şık olmuyor, ama memleketimizdeki yırtıcı ortamda bütün bunlar olağanlaşıyor... Keşke bu ülke insanına has o kemali, vekarı yeniden keşfedebilsek... Bir kısmımız Allah''ın Sabur ismi celilinin önüne geçmemeye itina etsek, bir kısmımız Allah katına gönderdiğimiz insanlar için "itirafçı"lığa soyunmasak... Ve bir kısmımız, keşke, derin toplumsal acılara yol açmasak...