Gerilim ne kadar sürdürülebilir?

Türkiye''nin önde gelen hukukçuları uyarıyor: "DGM''lerde yeni düzenleme yapılmazsa Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nde Türkiye''nin işi zor. Abdullah Öcalan dâvâsı da hüsranla sonuçlanabilir."

Türkiye''nin en kıdemli "Cezacısı" Prof. Dr. Sulhi Dönmezer, uzun yıllar Türkiye''nin AİHM''de avukatlığını yapmış olan Prof. Dr. Bakır Çağlar, yine bir ara AİHM''de Türkiye''nin avukatlığını yapan Prof. Dr. Aslan Gündüz, ünlü avukatlardan Prof. Dr. Çetin Özek uyarıyor. Türkiye''nin eski ABD Büyükelçisi Şükrü Elekdağ ve emekli Korgeneral Kemal Yavuz, Meclis''i olağanüstü toplantıya çağırıyor ve DGM''nin statüsünün değiştirilmesini istiyorlar. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıcı Prof. Dr. Feyyaz Gölcüklü ise "Yargılama geçerli olmaz" diye sesleniyor.

Gerçekten ciddî bir durum söz konusu. Bu konuda AİHM''nin bilinen tavrı var. DGM kararlarını tanımıyor bu kuruluş ve DGM''deki mahkûmiyetler sebebiyle açılan dâvâlarda Türkiye''yi tazminata mahkûm ediyor.

Belli ki, Öcalan''la ilgili yargılama, zaman içinde Avrupa''da birlikte yer aldığı kuruluşlarda Türkiye''nin başını bir hayli ağrıtacak. AİHM yetkilileri "Bunu baştan biliyordunuz" diyecek ve Türk bilim adamlarının, diplomatlarının görüşlerini önümüze koyacak.

Kaldı ki, TC. Adalet Bakanlığı da, Hasan Denizkurdu döneminde DGM''lerle ilgili yeni düzenleme için harekete geçmiş, Meclis''e bir tasarı sunmuştu.

Ancak şu anda, farklı bir atmosfer ortaya çıkmış bulunuyor. Türkiye bir tür "Adlî kapitalüsyon" halet-i ruhiyesi içine girmiş durumda. Konuya "Avrupa yargıyı kullanıp Türkiye''ye baskı yapmak ve belki de APO''yu elimizden almak istiyor" tarzında bir kaygıyla yaklaşılıyor. Avrupa''nın APO konusundaki kötü sicili bir yandan, "APO için yargı düzeni değişti" kanaatinin yargı düzeninde açacağı yara endişesi diğer yandan, Türkiye''yi DGM''lerle ilgili riski göğüslemeye itiyor.

Cumhurbaşkanı Demirel Filipinler''de bir de DGM ile ilgili tartışmalara temas etmiş ve şu anda DGM kanununda herhangi bir değişiklik yapılamayacağını, böyle bir değişikliğin, DGM''nin bundan önce verdiği kararları da tartışmalı hale getireceğini ifade etmiş. Böyle bir düzenlemenin bu mahkemenin önceki kararlarını tartışmalı hale getireceği görüşü doğru elbet, ama öte yanda da bir gerilim tırmanması söz konusu...

Kaldı ki gerilim sadece, DGM''ler sebebiyle tırmanıyor da değil. Türkiye bir süredir PKK terörüne gösterilen kolaylıklar sebebiyle Yunanistan''ı açık ve net bir dille, Avrupa''yı ise satır aralarında sürekli suçluyor. Demirel''in son Filipinler "ültimatom"u, sadece Atina''ya değil, tüm Avrupa başkentlerine bomba gibi düşmüş olmalıdır. "Bu bir savaş tehdidi mi?" sorusu, şu sıralar Türk Dışişleri''ne en çok sorulan soru durumunda... Türkiye, Yunanistan''a "Suriye muamelesi" yapmaya yönelmiştir ki, bu muamelenin Avrupa nezdindeki algılamasının, "Suriye ile aynı" olması beklenmemelidir. Çünkü Yunanistan bir AB üyesidir. Avrupa ülkesidir ve Yunanistan''ın Batı medeniyeti ile ayrıca "moral" bağları mevcuttur. Yani Türk-Yunan gerginliğinin, sadece bu çerçevede kalması mümkün olmayabilir ve bir Türk-Avrupa gerginliğine dönüşmesi ihtimali kuvvetlidir.

Zaman zaman devlet ricali, zaman zaman da medya tarafından seslendirilen "adlî kapitülasyon talebine rest", "büyük devlet politikası", "Batı''ya boyun eğmeme" gibi söylemler, bu ülkede, Osmanlı''nın çözülüş dönemlerinden bu yana sevilmişlerdir. Çünkü bunlar, içimizde yaşayan "eziklikten kurtuluş" özlemine denk düşmüşlerdir. Ancak, sonuçta gelinen nokta "Batı ile entegrasyon arayışı"dır. Entegrasyon sürecinde pekçok alanda ortak metinlere imza atılmıştır.

Şu anda, ''adlî kapitülasyon''un nerede başlayıp nerede bittiği, ''büyük devlet''in ne anlama geldiği, ''Batı''ya boyun eğmeme''nin ne demek olduğu bir hayli tartışma konusudur. Türkiye''nin böyle bir söylemin içini ne ölçüde doldurabileceği de tartışmalıdır.

Türkiye''nin Avrupa ile ilgili gerilimi sadece kendi gücüne dayanarak göze alıp almadığı da üzerinde durulacak husustur.

Şu sıralar bölgede gelişen Türkiye-Amerika-İsrail birlikteliğinin, Avrupa ile yaşanan gerilim, ya da Türkiye''nin "Kürt meselesi" üzerindeki hassasiyetleri ile ne oranda örtüşeceği meselesi üzerinde de durulmalıdır.

Bunlar dikkate alındığında, Demirel-Ecevit çizgisinde ifadesini bulan "meydan okuma" üslûbu, Türkiye adına ilginç bir deney olmaktadır. "Sırtını Amerika''ya dayayarak Avrupa''ya meydan okumak" tarzında algılanabilecek bu çizgi, Osmanlı''nın son dönemlerindeki denge arayışlarının yeni bir versiyonu gibi görünse bile gene de bir "sevimlilik" arzediyor. Hani "Yalan da olsa güzel" gibi bir görüntü... İçi doldurulamadığı, arkasında durulamadığı takdirde ne olur? Eh, biz o tür hayal kırıklıklarına da alışığız zaten...

***

Hasan Celâl Güzel, Kayseri''de yaptığı bir konuşma sebebiyle Ankara DGM tarafından 1 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bu karar sebebiyle, hiç kimse DGM''lerin statüsünü tartışmıyor? Recep Tayyip Erdoğan ve Şükrü Karatepe DGM''ler tarafından mahkûm edildiğinde de kimsenin aklına askerî üye vs. gelmemişti. Ne garip! Garip geldik, garip gidiyoruz. "Ne mutlu gariplere" buyurmuş Sevgili Peygamberimiz. Mutlak bir hikmeti var. Hasan Celâl Güzel dostumuza geçmiş olsun dileklerimizi, muhabbetlerimizi sunuyoruz. Allah yardımcımızdır...