İki Demirel

Cumhurbaşkanı Demirel''in "Hilâfetten Cumhuriyet''e" konulu panelde yaptığı konuşmayı izledim. Sayın Cumhurbaşkanı burada yine İslâm-Toplum-Devlet ilişkisindeki sancıyı değerlendirdi.

Anlaşılıyor ki, bu alanda 76 yıldır yaşanan sancıya bir çözüm arıyor. Bu konudaki tüm gayretler, gayret olarak olumlu bulunabilir. Çünkü toplumsal barışın inşasında en belirleyici noktalardan birisi bu. Ancak yöntem konusunun sıhhati su götürür. Çünkü yöntem olarak genelde hakim bir anlayışa göre İslâm''ın özel amaçlı bir yorumu, ya da yeniden biçimlendirilmesi öngörülüyor. Bu da, vahiy mantığına, yani İslâm''ın Allah''tan gelen hayat ölçüleri üzerindeki titizliğine uymuyor.

Demirel''in yaklaşımı da farklı değil.

Demirel İslâm''ı biliyor. Kur''an''ın tüm hassasiyetlerine vakıf. İslâm tarihindeki gelişmeleri de biliyor. Bu konudaki görüşlerini dinlerken, gerçek bir entellektüelin tesbitlerini dinlediğinizi düşünüyorsunuz. Hatta zaman zaman, bu bilgileri her insan için, her toplum için, her yönetim için kalıcı değerler olarak gördüğünü hissediyorsunuz. Nitekim, 80''li yıllarda, benim sık sık bu sütunlarda yaptığım alıntılara da yansıyan görüşlerinde, İslâm''ın değerlendirmeleriyle kendisini bağlı hisseden bir lider portresi söz konusudur.

Ama, bugün yaptığı konuşmalarda bir yere kadar İslâmî doğruları seslendiren, ondan sonra, egemen değerler hesabına İslâm''a bedel ödeten bir politikacı görüntüsü ortaya çıkıyor.

Meselâ:

Demirel diyor ki: "Bugün Türkiye''de benim vatandaşımın dinin herhangi bir emrini uygulayamama gibi bir problemi yoktur." Bu doğru mudur? Başörtülü öğrenci ve kamu görevlilerinin yaşadıklarını, Cuma vakti devlet memurlarının çektiği sıkıntıyı, bir Müslüman''ın çocuğuna din eğitimi vermek istediğinde karşılaştığı güçlükleri, sade insanın "Ben Müslümanım" derken her gün biraz daha daralan göğsünü, dinî alanın sürekli gözaltındaki konumunu.... dikkate almazsanız belki... Ama, Türkiye''de bizzat Demirel''in de önemsediği ve giderilmesi için çırpındığı bir sancı var ve bunun sebebi, egemen zihniyetin toplumdaki İslâm varlığına getirdiği kısıtlamalardan başkası değil. Ama Demirel, kimi çevrelerin nabzı konusunda gösterdiği hassasiyet sebebiyle, kiri halının altına süpürmeyi tercih ediyor. Bu, hiç şüphesiz politikacı Demirel''in görüntüsü.

Demirel diyor ki:

"Pozitif hukuk yerine şeriat hukukunu istemek irticadır." Demirel başka sözlerinde de, şeriat hukukunun, Kur''an''daki ahkâm ayetlerinden kaynaklandığını, dolayısıyla ahkâm âyetlerinin uygulanmasını istemenin irtica olduğunu ifade etmiş oluyor. Malûm, 29 Ekim''de ifade ettiği "230 âyet sorunu..." Demirel istiyor ki, İslâm adına hüküm verecek birileri gelsin, bu 230 âyeti uygulamamanın İslâm açısından herhangi bir problem teşkil etmediğine karar versin, böylece Cumhuriyet düzeni ile İslâm arasındaki sancı sebebi de izale olsun.

Demirel burada da, sadece hakim çevrelerin nabzını tutan bir politikacı kimliğine bürünüyor. Sanki "Bu işi bana bırakın, İslâm sorununu çözmeyi bir de ben deneyeyim" der gibi. Oysa yaptığı iş, bugüne kadar, "İslâm''ın din bütünlüğünü, vahyin karakterini, toplum kültürünün İslâm''la içiçeliğini" gözetmeden yapılan ve tepeden inme uygulanan toplum projelerinden farklı değil. Fark, sadece, sahip olunan bilgi birikimini, projeyi makyajlamak için kullanmaktan ibaret.

Sayın Demirel, koysun konuşma kasetini videoya ve seyretsin... İki Demirel''i çok net olarak gözlemleyecektir. Aslında birinci Demirel, konuşmasını aynı insicam içinde bitirseydi, Türkiye''de yepyeni bir tartışmayı-bir çözüm arayışını başlatmış olacaktı. Bu zordu. Yıpratıcıydı. Ama bir münevver tavrıydı. Oysa konuşma bir yerde kırıldı ve nabız kollayan politikacı Demirel devreye girdi. Sonuçta da ortaya, entellektüel özünden sıyrılmış sıradan bir güncel söylem çıktı.

İnsanımız bu söylemi tanıyor ve nihai planda hep kendisini borçlu çıkardığını biliyor. Vereceksin: Kültüründen, kimliğinden, iradenden, belirleyicilik hakkından... Senin adına birileri kültürünü, kimliğini, iradeni belirleyecek...

Sayın Demirel''in belki de içinden "Bunları Türkiye''de tartışmak kolay mı? Çıngar çıkması daha mı iyi? Şu kadar askeri müdahalenin içinden gelen, bu yolda en üst makamlardaki devlet adamlarını kurban veren bir ülke her şeyi rahatlıkla tartışabilir mi sanıyorsunuz?" gibi sözler söyleyecektir. Bu kaygıyı anlaşılır buluyorum. Ama, eğer doğrular net olarak söylenemiyorsa, hiç olmazsa hakim söyleme sahip çıkıp, toplumun hassas olduğu konularda onun değerlerini incitici, dünyasını yaralayıcı görüntüler sergilenmeyebilir. Çünkü bu görüntü hem inandırıcı olmuyor, hem de cumhurbaşkanlığı hesaplarında kimi güç odaklarına selâm çakma olarak telakki ediliyor.

Samimi olarak ifade etmeliyim ki ben, insanların bir gün, içlerinde barındırdıkları doğruları dillendirecekleri ümidimi kaybetmek istemiyorum. Hazreti Mevlâna, Mecnun''un dilinden "Leylâyı incitirsin" diye yazıyor. Ben de buradan Demirel''e, tüm dostça duygularla birilerinin nabzını tutayım derken "Mevlâ''yı incitirsiniz" diye seslenmek istiyorum.