Medya sancısı

Medya alanında ciddi sancıların yaşandığı bir ortamda, tarafsız, objektif, dürüst haberciliği ilke edindiğini ilân eden bir haber kanalı, CNN Türk, yayına başladı. Kanalın başında Taha Akyol bulunuyor. Taha Bey''in iddiası, kamuoyunu, "Haber CNN Türk''te yayınlandıysa doğrudur" kanaatine ulaştırmak.

Taha Bey''i tanırım. Birlikte çalıştık, ayrıca dostluğumuz var. Dürüstlüğünden eminim. Gazetecilik alanında, CNN''e tayin ettiği çerçeve üzerinde büyük titizlik göstereceğinden eminim. Kendisine başarılar dilerim. Bana kalsa, "Keşke her şey Taha Akyol''un dünyası kadar berrak olsa" derim. Ama, sanırım medya dünyası o kadar berrak değil. Şu sıralar o alanda cereyan eden hadiseler, bizi, Taha Bey''in iddialarını da ihtiyatla karşılama zorunda bırakıyor.

Bir kere CNN''in uluslararası yayınları o kadar yunmuş-arınmış değil. Bu kanalın, Körfez Savaşı sırasında nasıl Amerikan politikalarının uydusu haline geldiği ve dünya kamuoyunu ABD politikaları istikametinde biçimlendirme misyonuna soyunduğu biliniyor.

Türkiye''ye gelince, şu sıralar, medya alanında gerçekten sarsıcı bir sancı yaşanıyor.

Daha kısa süre önce, CNN Türk''e de patronluk eden Doğan Grubu''nun bir büyük gazetesi, Hürriyet, Ulucanlar Cezaevi operasyonu sırasında nasıl bir "istihbarat güdümlemesi"ne aracılık ettiğini itiraf etti.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nail Güreli gayet açık söylüyor:

"Medyanın devlete karşı halkı koruması lâzım. Ama medya halkın gözü, kulağı, dili olmaktan uzaklaştı. Güçlü medya yerine ''güçlülerin medyası''na dönüşüyor iş. Medya sistemle bütünleşmiş durumda. Devlet ile medya arasında çıkar ilişkisi var. Medya zihniyet olarak da henüz devletten bağımsız değil. Türkiye ile birlikte medya da tıkandı. Devlet gibi medyanın da yeniden yapılanmasının zamanı geldi. Bütünüyle yenilenmek, değişmek için, Allah korusun bize daha çok deprem gerekir." (Radikal, Neşe Düzel ile mülâkattan, 11 Ekim 1999)

Şu sözler de, Sabah yazarı Can Ataklı''nın Öküz dergisine verdiği mülâkattan:

"Bugün bir gazete sahibinin bir telefonu var, bu telefonun 5 milyon abonesi var. 1.5 milyar dolar kâr var bu işte. Bu, ciro, yıllık dönem falan değil; kâr. Cebine kalıyor. Böyle bir ortamda, bu işbirliği içinde nereye kadar neyi yazacaksın, ya da hangi konulara girersin, hangilerine giremezsin....... Bütün o kahramanlara da söylüyorum, mangalda kül bırakmayan, "Biz patron falan takmayız" diyenlere, 3-5 tane konu vereceğim, yazsınlar! Bu sahtekârlığa gerek yok, bizim yazabilecekledrimiz var, yazamayacaklarımız var, desinler." (Ekim 1999, sayı 65)

Can Ataklı bu mülakatta, "sivil bazı güçlerle ittifak halinde bulunan tüccar generaller" den de söz ediyor. "28 Şubat generallerinin hepsinin tüccar olduğunu ve sivil müttefikleriyle ortak hareket ettiklerini" belirtiyor.

"Tüccar generaller var, geliyordu "Şöyle bir şey yazın da bu kadının kafasını koparalım" diyordu. Onu yazıyorlar, kimse de hesabını sormuyor."

Ataklı ayrıca, Sabah''ta yaşanan Cengiz Çandar ve M. Ali Birand operaasyonlarını da anlatıyor bu mülakatta:

"Benim genel müdürümü yurt dışından buluyor, baskı uyguluyor, bu gazeteyi batırmakla tehdit ediyor. Karşılıklı çıkar ilişkileri yüzünden, maalesef o gidiyor. Bence, Sabah''ın yüz karasıdır. Ömrümün sonuna kadar unutamayacağım ve bu, meslekten ansiklopediye geçecek korkunç bir olaydır: Bir tüccar generalin talimatıyla bunun olması." (Aynı mülakat)

Devlet ihaleleriyle içli dışlı bir medya... İş çevreleriyle içli dışlı bir medya... Sivil-asker güç odaklarıyla içli dışlı bir medya... İstihbarat kurumlarıyla al takke-ver külâh olmuş bir medya...

Bu ilişkiler ağı içinde, bağımsızlığı, objektifliği, dürüstlüğü, halktan yana olmayı korumak, yayın kadrolarının iyiniyetine rağmen mümkün olmayabiliyor. Bu alanda en gözüpek olanları bile, (Can Ataklı örneğinde olduğu gibi) yaşanan alış-verişleri, ba''de harab-i Basra düzeninde ortaya koyabiliyorlar...

Manşetleriniz ya reklam almak için birilerine yönelik şantaja dönüşüyor, ya ihale kapmak için hükümete yağ çekmeye, işinizi zorlaştıranı tehdit etmeye.... Sizi batırmakla tehdit eden, yayın politikalarınızı "iç tehdit" konseptine göre biçimlendirebiliyor.

Sizi okuyan vatandaş da, memleketi "irtica"nın alıp götürdüğünü düşünüyor. Oysa siz, arkada o manşetle bir başka işi pişiriyorsunuz!

Bütün bu gerçekler ışığında acaba Sabah gazetesinin "Örümcek Kafalı" biçimindeki dünkü manşetini nasıl okumalı? Sayın ataklı, şifreyi verir misiniz lütfen? Bu manşet kazınınca altından ne çıkar?

Yazıyı CNN Türk''le bitirirsek, ben Taha Akyol''un her şeye rağmen, Doğan Grubu bünyesinde olabileceğin en iyisini yapacağına, onun böyle bir düşünce haysiyetine sahip bulunduğuna inanıyorum. Türkiye''nin en çok "doğru haber"e ihtiyacı var.