Savaş mantığı

Bazılarının dünyasına deprem hiç uğramadı. Deprem ortamındaki toplumsal kucaklaşma, sevgi ve fedakârlık dayanışması, acılar karşısında hiç olmazsa ortak insanlık hamurunun yeniden hatırlanması hiç ziyaret etmedi gönüllerini...

Onlar hâlâ, 24 Mart 1998 tarihli Hürriyet gazetesinin manşetine yansıyan "topyekün savaş" iklimindeler... "Ya sustururuz, ya kan kustururuz" söylemi yok belki ama, niyeti mevcut. "İç düşman"a karşı seferberlik devam ediyor... "İç düşman", sekerat-ı mevt halinde zemzem sunsa, "teyükkuz hali"nden kurtulamıyor.

Yargıtay Başkanı Sami Selçuk''a yönelik boğma harekâtı karşısında "Aman Allahım" dememek mümkün değil. Sami Selçuk ne zaman pes eder bilmem, ama boğma harekâtının onu "Ben yaptım, siz yapmayın" noktasına kadar geriletme amacı taşıdığı muhakkak. Belli ki bir "iç ihanet" gibi bakılıyor Sami Selçuk''un çıkışına... Tam da yokolma aşamasına getirilmiş bulunduğu farzedilen "iç düşman"a hayat suyu şırınga etmiş gibi telaakki ediliyor Yargıtay Başkanı... "İkinci Cumhuriyet" söylemine de öyle bakılmıştı, liberal aydınların çizgisine de... Birisi "Numaracı Cumhuriyetçi" olmuştu, diğeri "Liboş takımı..." Tüm bu söylemlerde bir "kin damarı"saklı.

Sami Selçuk, "Devleti, özel bir dinin bir mezhebini destekliyor konumuna düşüren Diyanet lağvedilmeli, devlet bütçesinden imamlara maaş verilmesi sona ermeli, zorunlu din dersleri kaldırılmalı, İmam Hatipler tamamen kapatılmalı, medyadaki laiklik karşıtı sesler susturulmalı, bu alandaki yasal boşluklar doldurulmalı, camiler daha etkin biçimde kontrol edilmeli, siyasilerin tavizleri ile aksayan sistemin laikleşme süreci 28 Şubat benzeri kökten girişimlerle tamamına erdirilmeli" deseydi, "demokrasinin de laikliğin de bize özgü sınırlar içermesinin tabiî olduğu"nu vurgulasaydı, "Kimsenin gözünün yaşına bakılmamalı" diyerek jakoben bir söylem tuttursaydı, şimdi ona sövenler, "yeni bir kahraman"ı alkışlıyor olacaklardı. Sami Selçuk, "Diyanet", "Din dersleri" konusunda onları mutlu edecek bazı şeyleri söyledi ama orda durmadı. Toplumun "özgürlük" beklentilerine tekabül edecek bazı önerilerde de bulundu. Devlet dışı örgütlenme özgürlüğü, eğitim hakkı vs alanında bazı açılımların da kendi ifadesiyle "çağcıl laiklik ve demokrasi gereği" olduğunu ifade etti. Yani bir bakıma "Devlet bir dine destek de olmasın, köstek de" dedi.

Tepkilerden, Türkiye''de korkunç bir "özgürlük karşıtı" odak olduğunu, bir demir çekirdek bulunduğunu anlıyoruz. Tepkiler, "Her türlü desteğe hayır, her türlü kösteğe evet" üslûbu taşıyor. Hayret, bunun içinden nasıl "Özgürlükçü bir Türkiye" çıkarır insanımız doğrusu tasavvur etmek güç.

Henüz İslâmî camia, Sami Selçuk''un görüşlerini eleştirmeye fırsat bulamadı. Oysa, Türkiye''nin böylesine hayati meselelerinin gündeme getirildiği bir konuşma metninde, tartışılacak, eleştirilecek bir çok konu vardı, olmalıydı. Ama sıra ona gelmedi. Çünkü Sami Selçuk, bir uçtan "özgür bir tartışma ortamı"nın kapısını aralıyordu. Bir devlet insanı, "cesaret" ediyor ve dokunulmaz alanlarda fikir yürütüyordu. "Bu ülkede her şey sağlıklı gitmiyor" diyordu. Diğer ifadeyle "Kral çıplak" demeye getiriyordu. İslâmi camia, sadece bunu önemsediğini ifade etti. Başka çizgideki düşünce adamları da, İslâmî duyarlılıkları olmasa bile, bu çıkışı önemsediler. Türkiye adına bir özgürleşme umudu olarak selâmladılar. Sadece bu, korkunç bir savaş mantığının harekete geçmesi için yetti. Sami Selçuk''a deyim yerindeyse "pata-küte" girişildi. "Bak şu konuşana" üslûbunda yumruklar yağdı. Bu ortamda, ne kadar farklı düşünüyor olursanız olun eleştirmek, boğma eylemine katkı niteliği taşıyacaktı. Ne var ki, susmanız suçtu, konuşmanız suçtu... Yalnız sizin için değil, Sami Selçuk dosyası için de suçtu... Adam, sadece kendi düşüncelerinden dolayı değil, belki daha fazla, düşüncesini paylaşanlar sebebiyle yıpratılıyordu. Çünkü zaten bu memlekette , defterden silinmiş olanlar vardı ve kim onlarla birlikte görünürse, onlar da silinmişler grubuna dahil edilirdi.

Bu memleketin işi zor, dostlar.

Devlette bulunup da, doğru-yanlış farklı bir söz söylemek, ölümlerden ölüm beğenmek kadar cesaret işi.

Herhangi bir konumda, kurulu yapıyı eleştirmek, gözünün üzerinde kaşın var demek, bir savaş mantığının boy hedefi olmak kadar yürek istiyor.

Ve inanç, düşünce ve ifade özgürlüğü alanlarının, ne kadar mayın döşenmiş nitelik taşıdığı bir kere daha ortaya çıkıyor.

Üstelik bunun için, yasal kısıtlamalardan daha ötede "gönüllü madyatörler"den oluşmuş bir kuşatma söz konusu.

Dünya, Sami Selçuk''un karşı karşıya kaldığı kuşatmayı gördükten sonra, sanırım, Türkiye''deki inanç, düşünce ve ifade özgürlüğü alanındaki zorluğu daha iyi anlayacak.

Acaba, diyorum, Avrupa ile ilişkileri geliştirmeye çalışan Dışişleri Bakanı, Sami Selçuk''a yönelik kuşatmayı nasıl değerlendiriyor?