Sezer ne yapacak?

Bir haftadan beri Anadolu''dayım. İstanbul''dayken de farklı değildi... İnsanlarla ilişkilerimde en çok karşılaştığım sorulardan biri "Sezer ne yapacak?" sorusu oluyor.

Soru aslında "Sezer bir şey yapabilecek mi?" anlamında soruluyor.

Bir beklentiyi ifade etmesine rağmen, özde biraz ümitsizlik barındırıyor.

Sanki "O da bir şey yapamayacak gibi görünüyor" yollu bir kanaatin-karamsarlığın uzantısı gibi...

Vatandaşın biraz, Sayın Cumhurbaşkanı''na ilişkin bilgileri çok sınırlı, biraz da, Türkiye''nin şartlarına ilişkin bilgileri çok net... "Türkiye''nin süregelen şartlarında bir şey yapmasına izin verilir mi?" gibi okumak da mümkün bu soruyu...

Gazete manşetlerine, kuvvet komutanlarının sözleri nasıl yansıyor, Cumhurbaşkanı''nın sözleri nasıl? Ya da editörler, önlerine Cumhurbaşkanı''nın sözleri geldiğinde neler hissediyorlar, kuvvet komutanlarına dair sözleri nasıl karşılıyorlar?

Bu bile, Sayın Sezer''in ne yapabileceğine dair değerlendirmelere yol açıyor.

İnsanlar, sadece Sezer için de değil, herhangi bir "sivil"in ne yapabileceğine dair de kuşkular taşıyor. Sözgelimi Ecevit, ya da Bahçeli veya Yılmaz bir şey söylediğinde de, bunun gerçekleşebilirliği konusunda tereddüt ortaya koyuyor.

Ama gene söz gelimi KKK Org. Atilla Ateş konuştuğunda heyecan yüzdesi artıyor.

Türkiye''de genelde sivillerin bir şey yapabilirlikleri sınırlı.

Konu Cumhurbaşkanı Sezer olunca, sanki sınırlılık kuşkusu biraz daha derinleşiyor.

Doğrusu ben, bu tür sorular karşısında, seçimler sırasında kendisine yönelik "ihtiyatlı iyimserlik" sergilediğim için biraz da savunma duygusuyla, iki ünlü konuşmasını hatırlatıyor, asıl referansın bunlar olduğunu söylüyorum. "Bekleyelim bakalım" diyerek, henüz bir karar verebilmek için erken olduğunu ifade ediyorum.

Sanırım, Sayın Cumhurbaşkanı''nın ne yapabileceğine ilişkin kaygılı soruların arkasında, ECO toplantısı için İran''a gitmeyişinin de etkisi var. Halk, o davranışın sebebini anlayamadı, ya da makul bulmadı. Halk İran''a tepkiyi anlayabilirdi ama, Türkiye''nin kuruluşuna öncülük ettiği bir toplantıya, sırf İran''da icra edildiği için ve "iş çokluğu" gibi entipüften bir sebeple katılmayışın arkasında, bireysel tercihin değil, doğru veya yanlış, derin yönlendiricilerin etkisinin bulunduğunu düşündü. Bir davranışın kendi mantığı kadar, dışardan nasıl algılandığının da mühim olduğunu hatırlatmak zaid olmalı...

Halk, taa oradan, Sayın Cumhurbaşkanı''nın, sisteme ilişkin reform taleplerinin bir biçimde kuşatılacağı endişesini taşıyor ve "Ne yapabilecek?" sorusunun kaygı boyutundan kurtulamıyor.

Doğrusu, okuyucuma kendisi için kefil olmuş gibi bir his içinde, Sayın Cumhurbaşkanı''nın atacağı her adımı ümitle takip ediyorum. Sayın Sezer''in, sadece "Demirel olmasın da..." hissinin zirveye çıkardığı bir isim olmamasını diliyorum. Asla "erken beklentiler"le yıpranmasını, kendisine haksızlık yapılmasını istemem. Bazı okuyucularımın bu yöndeki ihtiyatını da sağlıklı buluyorum. Ama, "kuşatılma" imajının oturmasından duyulan endişenin de anlaşılması gerektiğini düşünüyorum. Bu noktada ben dahi kaygılardan kurtulmuş değilim.

Önemli bir umut ışığı, Sayın Sezer''in kendisine özgü bir üslup içinde, adım adım devreye girişidir. Hiç kuşkusuz kendisine saygısı olan bir insan intibaı veriyor. Yine hiç kuşkusuz, henüz yeterince kuşatamadığı ülke meselelerine yaklaşımda "ihtiyat"ı elden bırakmama gibi bir "korunma" refleksi sergiliyor.

İlginç olan şu ki, henüz, mesela özgürlükler, mesela insan hakları, mesela demokrasi, mesela hukuk devleti konularında daha önce ortaya koyduğu görüşlerden geri adım atmış değil. Yani "Devlete geldim, meğer benim öngördüğüm biçimde özgürlük, insan hakları ve hukuk devleti olamayışının haklı gerekçeleri varmış" gibi bir "geriye gidiş" sergilemiş değil. Aksine, kadim görüşlerinde ısrar ediyor. "İnsan devlet için değil, devlet insan için" tarzındaki bilinen düşüncesini daha yeni tekrarladı... İşkence karşısındaki hassasiyetini, bu konuyu araştıran TBMM Komisyonu''nun başkanı Sayın Sema Pişkinsüt''ü yüreklendirici tarzda daha yeni ortaya koydu.

Bunlar "ihtiyatlı iyimserlik" için hâlâ haklı gerekçeler bulunduğunu gösteriyor.

İyimserlik boyutunun derinleşmesi temennisi her zaman var. Ben Sayın Cumhurbaşkanı''nın, halk nezdinde sorulan "Sezer ne yapacak?" sorusunu, bir hasretli bekleyişin, bir umut arayışının yansıması olarak değerlendirmesini dilerim. Halk Sayın Cumhurbaşkanı''nın başarılı olmasını istiyor. Onu yürekten sevmeye hazır... Dar gelirli insanların geçim mücadelesine sahip çıkması, tevazu-tasarruf sergilemeleri, bu muhabbetin ilk yapı taşları olabilir. Ama en kalıcı sevgilerin, halka insanca, özgürlüğü doya doya yaşayarak nefes alabileceği bir ortamın sunulması durumunda, yani bir sistem yenilenmesi sağlanabildiği takdirde oluşacağını unutmamak lazım...

Halkın nabız atışlarını, acı ve sevinçlerini yüreğinde hisseden bir hukuk adamı, bir sakin güç... Böyle böyle kalıcı ve farklı bir Cumhurbaşkanı portresinin renklerini okumaya hazırız...