Carter"in başına gelenler

Dünyanın hiçbir yerinde İsrail''i eleştirmek Amerika''da olduğundan daha fazla insanın başına dert açmaz sanırım. Bu eleştiriyi yapan bir dönem (1976-1980) Amerika Birleşik Devletleri başkanı olsa bile. Bir zamanlar Mısır ile İsrail''i barış masasına oturtarak Nobel barış ödülü alan Jimmy Carter''in yazdığı bir kitap yüzünden başı dertte. Çünkü kitapta Ortadoğuda barışın önündeki en büyük engelin işgal ve ayrımcı politikalar uygulayan İsrail olduğunu savunuluyor… Böylesi bir giriş yaparak, ne kıpırdayan her yaprağın arkasında “Yahudi parmağı” arayan, Yahudi düşmanlığı yapmak adına “Yahudi gücü”nü adeta mutlaklaştıranlara malzeme sunmak ne de belli sermaye gücünü arkasına alarak sonuna kadar Siyonist ideolojiye ve İsrail''in uygulamalarına destek veren lobilerin gücünü abartmak niyetindeyim.

Eğer Amerika gibi politik, kültürel, ekonomik ve bir çok konuda aldığı kararlar kendisiyle sınırlı kalmayıp neredeyse tüm dünyayı etkileyen bir devlette kör bir saplantıya dönüşen kimi ön kabuller belirleyici, belli dinamikler etkili oluyorsa bunu da kimse görmezden gelemez. Amerikan sistemini biraz yakından tanıyan herkesin bildiği bir gerçek şu ki, bu ülkede İsrail''i, siyonizmi eleştirmek İsrail içinde böyle bir eleştiriyi yapmaktan daha zordur, en azından büyük bir riski göze almayı gerektirir.

Sadece politik anlamda değil sanat ve entelektüel alanda bile bu tür söylem geliştirenlerin müthiş bir kuşatılmışlık durumunu göze alması gerekir. Mesela film endüstrisi bunun en tipik ve en bilinen örneğidir. Geleneksel olarak, Batıda maruz kaldıkları muamele nedeniyle “yükte hafif pahada ağır” olanı tercih eden yatırım refleksinin Amerika''daki tezahürü olarak bu alana yoğunlaşması tesadüf değildir. Benzer biçimde medya alanında sermayenin kaynağından dolayı İsrail tezleri yazılı ve görsel Amerikan medyasında egemen durumdadır.

Amerikan medya ve entelektüel ortamında İsrail''in uygulamalarına yönelik eleştirilere yönelik iç ambargo İsrail''de bile yoktur. İsrail''deki sol ve insan hakları savunucularının yaptığı eleştirilere bile Amerikan medyasında rastlamak nadir bir olaydır.

Yahudi asıllı olmasına rağmen Noam Chomsky gibi ya da E. Said gibi ünlü isimlerin akademik ortamda ve medyada yaptıkları eleştirilerin bedeli onlar için büyük olmuştur. Şimdilerde Amerikan politikasının en üst basamaklarına çıkmış Jimmy Carter gibi bir isim de bu saldırılardan nasibini aldığına tanık oluyoruz. Uzun zamandır takip ettiğim Carter karşıtı kampanya iyice alevlenerek tam bir kuşatmaya dönmüş, hatta geri adım atmaya zorlayacak boyutlara gelmiş bulunuyor.

Carter''in kaleme aldığı ''Filistin: Ayrımcılık (apartheid) değil, Barış'' isimli kitabı nedeniyle aleyhinde kampanya sürdürülüyor bir müddettir.

Kitabın tezleri, Amerikan medyasındaki tartışmalar bir yana Carter''a karşı kampanya yürüten ve İsrail için yardı toplayan kuruluşlardan (The Israel Project) birinin tepki nedenlerine bir göz atmak bile ''İsrail''in dokunulmazlığı''nın boyutları hakkında fikir verebilir. Carter, şu görüşleri savunmakla suçlanıyor:

1-İsrail bölgede barışı engelleyen taraftır, 2- BM''nin 242 sayılı kararı tüm Filistinlilerin 1967 öncesi sınırlara dönmesini istemektedir, 3- Batı Şeria Filistine aittir, 4- İsrail Ayrımcı (apartheid) bir devlettir, 6- FKÖ hiçbir zaman İsrail''in ortadan kaldırılmasını savunmamıştır, 7- İsrail görüşleri Amerikan medyasına egemen haldedir, 8- kutsal topraklardan Hıristiyanların sürülmesinin sorumlusu İsrail''dir.

Uluslar arası hukuku n ve anlaşmaların gereklerini dile getirmenin bile, hele bu bir zamanlar ABD başkanlığı yapmış birisi olursa, anti-semitizm olarak suçlanmaya yettiği bir ülke burası…

Aleyhinde başlatılan kampanya o kadar şiddetli oldu ki kurucusu olduğu bir insan hakları kuruluşu olan Carter Center''in önde gelen danışmanlarından 14''ü Carter''i protesto ederek kurumdan istifa ettiler. “Satılık eski Başkan” başlığı altında ağır yazılar kaleme alan, onu Suudi Arabistan ve Emirliklerin dümen suyuna girmekle suçlayan . Harvard öğretim üyelerinden Alan Dershowitz kampanyaya katılan ünlü isimlerden sadece biri… Türkiye''de de medya yatırımı yapan ve önemli ortaklıklara giren R. Murdoch'' un sahibi olduğu gazeteler de bu kampanyaya katılmakta gecikmediğini hatırlatmakta yarar var. New York Times''ın en çok satanlar arasında ilk beşe giren kitabın bu denli belli çevrelerde bu denli tepkiye neden olması demokratik gelenek ve düşünce özgürlüğü ile izah edilebilir. Ancak bu tartışmanın arkasından gelen baskılar göz önüne alındığında hele hele Türkiye''deki bazı (ödül) tartışmalar karşısında Amerikalı yöneticilerin ders verir tarzda konuşmaları hatırlandığında dururmun sadece bir fikir özgürlüğü meselesinden ibaret olmadığını herkes görür.

Ortadoğuda Amerika''nın stratejik tercihlerini tümüyle İsrail tarafına baglayan siyasetin mimarı da olsa medyatik kuşatma altına alınarak adeta özür dilemeye zorlanması karşısında bu etkinin ABD siyasetindeki ve medyadaki etkisinin bizdeki yansımalarını düşününce; bir dönem siyaset literatürüne giren “nufuz casusları” tanımlamasını hatırlamadan edemedim. Ortadoğuda olup bitenlerin bize yansıtılış biçimine bir de bu açıdan bakmayı denemeli…